Deniz’in Sıfır Atık Kitabı

Sima Özkan

Bu hafta Arkadaşım Dünya köşesinde sizi yazdığım bir kitapla tanıştırmak istiyorum: Deniz’in Sıfır Atık Kitabı. Atıklarını azaltmak için dönüşen, yeni alışkanlıklar edinen, gündelik hayatlarındaki bazı değişimlerle çöpe gönderdiklerine yeni çareler arayan çocukların hikâyesi. 28 Temmuz’un Dünya Limit Aşım Günü olarak belirlendiğini ve bir yıl daha insanlık olarak doğal kaynaklarımızı yıl bitmeden 156 gün önce tüketmişken, Dünya Ahalisi olarak Dünya’nın kaynaklarını kullanma ve değerini bilmek adına biraz atıklarımızı gözden geçirelim mi?

Tüm çöpler nereye gidiyor?

Hiç mutfağınızdaki ya da banyonuzdaki çöp kovasının içine attıklarınız hakkında durup bir düşündünüz? Hadi bunu şimdi yapın. Her gün neleri çöp attığınızı bir düşünün. Hem evinizin içindeki hem de evinizin dışındaki çöp kovalarının içine yakından bir göz atın. Şimdi, kendinize, aile üyelerinize sorun, “Tüm bu çöpler nereye gidiyor?” Her gün sokağınızdaki çöp konteynerini boylayıp çöp kamyonlarına yüklendikten sonra oradan ayrılan çöplerinize tam olarak ne olduğunu hiç düşündünüz mü? Sihirli bir şekilde birden ortadan kaybolmuyorlar değil mi? 

Sıfır atık nedir?

Her gün Dünya’mızı etkileyen seçimler yapıyoruz. Nasıl alışveriş yapıyoruz? Neler yiyoruz? Neler satın alıyoruz? Tükettiğimiz ve çöpe attığımız her şey, üzerinde yaşadığımız biricik Dünya’nın neye benzediğine dair verdiğimiz kararlardır. Sıfır atık, gezegenimizi koruyan alışkanlıklar edinmek ve doğamızı, toprağımızı, denizlerimizi, tüm canlıları koruyan seçimler yapmaktır. Sıfır atık yaşam biçimini deneyimlemek içinse bu beş adımın her birini teker teker kendinize sorup, adım adım gerçekleştirebilirsiniz. 

Arkadaşımız dünya için kendinde neleri değiştirebilirsin?

1. Hiç ihtiyacın yoksa reddet! Hiç tüketme, satın alma, kullanma… Plastik balonları mesela. Sakız çiğnemek zorunda mısın acaba? İçeceğini pipetsiz de içemez misin oysa? Kendi kahve termosunu yanına almadan evden çıkmasan mı acaba?

2. İhtiyaç duymadan aldıklarını ya da reddedemediklerini azalt! Yerine neleri koyabileceğini düşün. Mesela şeftalini yerken yapış yapış olan ellerini temizlemek için ıslak mendil kullanmak yerine, üşenmeyip ellerini yıkayabilirsin. 

3. Reddedemediklerini ve azaltamadıklarını yeniden kullan. Yaratıcı ol! Atık diye düşündüklerin değerlensin yeniden. Buna ileri dönüşüm deniyor. Yoğurt kaplarını, hediye paketlerinden arta kalan kurdelelerle süsleyip yapabileceğin saksılar, sence bir yandan da çok ekonomik olmaz mı? Ne dersin!

4. Kalanları kompost yap! Organik atıkların gübre olsun toprağa. Seni besleyenlerden geriye kalanlar toprağı da beslesin. Beslenen toprak seni daha çok beslesin. İşte doğadaki geri dönüşüm diye buna denir!

5. Hiçbiri olmuyorsa geri dönüşüm yap! Dünya’nın değerli kaynaklarını doğaya geri kazandır. İçecek satın alacakken plastik yerine cam şişe ya da teneke kutudakileri tercih etmeye ne dersin?

Atık günlüğü tutalım mı?

Ne kadar çok şey tükettiğimiz ve ne kadar atık çıkardığımızla yüzleşmek için atıklarımızın günlüğünü tutabiliriz. Bir hafta süreyle, satın aldığımız, yediğimiz ve içtiğimiz her şeyi listeleyerek başlayabiliriz. Yediklerimiz ve içtiklerimiz sonucunda çöpe attığımız her şeyi tek tek yazmamız önemli. Eğer öğünlerimizde tabağımızdakilerin tamamını bitiremezsek ve bu kalanlar maalesef çöpü boylayacaksa bunları da not etmeliyiz. Haftanın sonunda kendi tüketim alışkanlıklarımızı yüzleşmiş olacağız. Bir sonraki hafta ise her bir günümüz için neleri değiştirebileceğimizi gün gün not alabiliriz. Reddet, Azalt, Tekrar Kullan ve Geri Dönüştür adımlarını izleyebiliriz. Değiştirdiğimiz her tüketim alışkanlığının sağlığımıza olan etkileri hakkında arkadaşlarımızla fikirlerimizi paylaşabiliriz.

Üç “S”: SEV, SAYGI DUY VE SORUMLUK AL!

Deniz’in Sıfır Atık Kitabı ile bir ayda atıklara kafa tutun!

Merhaba ben Deniz! Bu kitap sayesinde tanıştığımıza çok memnun oldum.

Deniz’in Sıfır Atık Kitabı, adı üstünde benim hikâyem. Sadece benim değil, sınıf arkadaşlarımın, sınıf öğretmenimin ve en çok da sınıfımdan çıkan atıkların hikâyesi. Bu kitap hepimizin sıfır atık deneyimi. Sıfır atık yolculuğu… Bu deneyimi sizinle paylaşmak istedim, çünkü doğaya, denize, tüm canlılara ve hepimizin tek yuvası Dünya’mıza gözü gibi bakmaya söz veren çocuklar her sınıfta, aramızda. 

Bir ayda, her gün 1 adım atarak en iyi arkadaşımız Dünya’ya sevgimizi gösterebilir, gezegenimizi paylaştığımız tüm canlılara saygı duyabilir ve 30 günde, 30 yeşil adımla, büyük sorumluluklar alabiliriz! 

Her gün 1 kutucuk ilerle, gerçekleştirdiğin her adım için o kutucuğu yeşile boya ve ilerledikçe atıklarını sıfırla! 30. güne vardığında, alışkanlıklarının adım adım değişmeye başladığını göreceksin...

Ya da her gün 1 kutucuk ilerleyin, gerçekleştirdiğiniz ya da gerçekleştirmeye söz verdiğiniz her adım için o kutucuğun resmini çizin ve ilerledikçe atıklarınızı sıfırlayın! Tüm çizimleri kullanarak kocaman bir poster hazırlayabilirsiniz, böylece Dünya’mız için yaptığımız iyilikleri hiç unutmamış olursunuz.