Düşman BAE'den yatırımcı BAE'ye

15 Temmuz darbe girişimine yardım etmekle suçlanan Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Türkiye’de yatırıma atağına hazırlanıyor, peki bu nasıl oldu?

Arap Baharı ile bölgede birçok meselede karşı karşıya gelen iki ülke ilişkileri, 15 Temmuz sonrası "finansörlük" suçlamasıyla daha da gerilmişti.

Ancak ağustos ayında başlayan görüşmelerle "dönüş"ün ilk işaretleri verilmeye başlandı. Geçtiğimiz hafta Abu Dabi Veliaht Prensi Şeyh Muhammed Bin Zayed El Nahyan'ın Ankara’da üst düzey ağırlanmasıyla da fotoğraf artık ortaya çıktı.

Görüşmeye dair akılda kalan genelde BAE’nin 10 milyar dolarlık yatırım atağı oldu. Bu yatırımın karşılığında Türkiye’nin ne verdiğini düşünmek gerek. Zira Mısır’da, Libya’da ve Doğu Akdeniz’de BAE’yle karşıt pozisyonlara rağmen Erdoğan ve el Nahyan görüşmesinde dış politikaya dair kayda değer hiçbir söz sarf edilmedi.

"Türkiye, siyasi açıdan çok sıkıştı"

Bölgeyi yakından takip eden gazeteci Hediye Levent, Türkiye’nin pozisyonunu şöyle özetledi: "Türkiye bölgedeki neredeyse bütün krizlere ve süreçlere dâhil olma çabasındaydı. Aynı zamanda Akdeniz'deki enerji için verilen mücadeleye de taraf. Ancak gerek bölgedeki şartların Arap ayaklanmaları, Biden’la birlikte ABD politikasının değişmesi ve gerekse Rusya ile İran güçlerinin yanı sıra BAE gibi ülkelerin de aktör olarak ortaya çıkışı Türkiye'nin hedeflerini doğrudan etkiledi. Fakat Türkiye'nin siyasi açıdan çok sıkıştığı, bölgede müttefik olarak nitelendirilebilecek ilişkilerinin ciddi ölçüde aşındığı da gerçek."

"BAE, Türkiye’yi politika değişikliğine zorlayacaktır"

Levent’e göre Türkiye - BAE yakınlaşmasının iki önemli sebebi var: "İlki, ülke içindeki ekonomik krizler nedeniyle BAE'nin kapısını açması umulan Körfez sermayesi ve yatırımları. İkinci sebep de -yine ekonomik getirileri olması da umulan- dış politikadaki sıkışmışlığı aşmak için yeni kanallar açmak. BAE, Akdeniz meselesinin yanı sıra Suriye, Libya, Müslüman Kardeşler'e destek gibi konularda Türkiye'yi politika değişikliğine zorlayacaktır."

"Türkiye esner, BAE de saldırgan bir yol izlemez"

Levent, Türkiye’nin politika değişikliğine gitmese de esneyeceğini ve bu konuda BAE’nin de saldırgan bir yol izlemeyeceğini düşünüyor: "BAE ile ilişkilerin rayına girmesi zaman gerektiriyor. BAE'nin Suudi Arabistan ve Mısır gibi Türkiye'nin hâlâ kriz hâlinde olduğu ülkeler için girişimlerde bulunması beklenebilir ancak bu zaman ve sert müzakereler gerektirecektir."

Türkiye’nin iç politika endeksli şekilde BAE’ye suçlamalarda bulunmasına rağmen bunları hiçbir zaman resmî şekilde iletmediğinin altını çizen Levent, bu açıdan iktidara yakın medyanın öne sürdüğü gibi BAE’nin geri adım atmasının söz konusu olmadığı görüşünde: 

"Türkiye kendi kendine BAE'yi düşman ilan edip kendi kendine öfkelendi diyebiliriz. BAE'nin sadece Türkiye değil, Suriye gibi ayaklanmayı açıktan desteklediği ülkelerle bile diplomasi kanallarını açma gayesi olduğu biliniyor. BAE, herkesle sıfır sorun politikası çerçevesinde bölgedeki krizlerde etkili olmak için herkese açık kapı politikası izliyor. Türkiye, hâlâ bölgenin en güçlü ülkelerinden biri ve Avrupa'ya açılıyor."

"Başka ülkelerle ilgili de gelişmeler olabilir"

Türkiye’nin bölge ülkelerine yönelik politikalarıyla kendisini manevra yapamaz hâle getirecek kadar dar alanlara sıkıştırdığını belirten Levent, önümüzdeki süreçte Suudi Arabistan, Mısır ve hatta Suriye’yle ilgili de gelişmelerin olmasını mümkün görüyor: 

"Türkiye’nin gücünü akılda tutan bölge ülkelerinin iyi ilişkiler kurmak istediği aşikâr. Ancak Mısır eski Mısır değil. Türkiye’yle iyi ilişkiler ihtiyaç da olsa müzakere edecek kadar güç de var. Keza Suudi Arabistan, İsrail ve Suriye gibi ülkeler için de Türkiye çok önemli bir ülke ancak 'acilen iyi ilişkiler geliştirilmesi gereken ve bu ilişkiler için tavizler verilebilecek' seviyede görülmüyor. Birçok faktör her bir ülkenin Türkiye ile müzakere sürecini uzatacak gibi görünüyor."