En değerli ödeme platformu "unicorn"u: Stripe

Stripe, yeni bir finansman turundan sonra 95 milyar dolar değerine ulaştı ve bu durum kendisini ABD'deki en "değerli" startup yaptı.

San Francisco ve Dublin merkezli şirket geçtiğimiz haftalarda yaptığı açıklamada Sequoia Capital, Fidelity Management ve İrlanda Ulusal Hazine Yönetimi dâhil olmak üzere yatırımcılardan 600 milyon dolarlık yeni fon sağladığını belirtti. Yatırım, Stripe’ın 35 milyar dolarlık son değerlemesini neredeyse üç katına çıkartarak 95 milyar dolara yükseltti.

İrlanda vatandaşı Patrick Collison ile John Collison tarafından kurulan ve neredeyse tüm e-ticaret şirketlerinin altyapısında ödeme platformu olarak kullanılan Stripe'ı bu denli değerli kılan şey nedir peki?

Diğer ödeme platformlarından ayrılan noktaları neler?

Gelecek planları peki?

Başlayalım.

Stripe nedir?

Stripe’ın misyonu oldukça iddialı: İnternetin gayri safi hasılasını artırmak.

Kendisini şu şekilde tanımlıyor: "Stripe, internet için ekonomik altyapı oluşturan bir teknoloji şirketidir. Yeni girişimlerden halka açık şirketlere kadar her büyüklükteki işletme, ödemeleri kabul etmek ve işlerini çevrim içi olarak yönetmek için yazılımımızı kullanıyor."

Ancak "ekonomik altyapı" sunmadan çok önce Stripe, startup'lar için ödemeleri birkaç satır kodla çevrim içi olarak kabul etmenin en kolay yoluydu. Yani aslında her şey böyle başladı.

Stripe’ın kuruluş hikâyesi, kurucularının üniversiteyi yarıda bırakması ve ilk startup'larını satıp milyoner olması gibi Silikon Vadisi'nde kurucu olmanın kural kitabı gereğine oldukça uygun.

2010 yılında, İrlanda'nın küçük bir semtinde doğmuş oldukça akıllı iki kardeş, Patrick ve John Collison, Stripe'ı kurmak için sırasıyla MIT ve Harvard'ı bırakır. Stripe onların ikinci startup'ıdır. İlk startup'ları Auctomatic, 2008'de onlar daha 19 ve 17 yaşlarındayken 5 milyon dolara satılır.

Kaynak: The Irish Times

Collison kardeşler, Auctomatic üzerinde çalışırken PayPal'ın başarısına ve bankaların sağladığı kolaylıklara rağmen, çevrim içi ödeme gerçekleştirmenin çok zor olduğunu fark etti. Daha fazla işletmenin internet üzerinden çalışmaya başlamasıyla, yazılımcıların şirket için ürün geliştirmek yerine hangi ödeme aracını kullanacağına karar vermeye daha çok zaman harcadığını hissettiler. Stripe, entegrasyonun kolaylığı ve dökümanın oldukça anlaşılır olmasından yazılımcılarla iletişime kadar her şeyiyle yazılımcıları memnun edecek şekilde tasarlandı.

Başarının sırrı?

Şirketin stratejisi, Stripe ürününü kullanarak web siteleri ve uygulamalar oluşturan yazılımcılara doğrudan hizmet vermeye odaklanmayı içeriyor. Stripe’ın müşteri kazanmadaki bu ilk başarısı, büyük ölçüde yazılımcı topluluğuna yönelik kitlesel çekiciliğinden kaynaklanıyor demek yanlış olmaz.

Son on yılda Stripe, Stripe Connect aracılığıyla platformunu ödeme işlemenin ötesine genişletti ve aynı zamanda çevrim içi alışverişi kolaylaştırmaya, müşterileri için büyümeyi artırmaya ve küresel olarak internet işletmelerinin kazanç hunisini genişletmeye yardımcı olmak için tamamlayıcı hizmetler sunmaya başladı.

Ürün inovasyon çabalarının bir sonucu olarak Stripe, ürününün markette benimsenmesinde ve değerlemesinde patlayıcı bir büyüme gördü.

Bugün Stripe; her sektöre, şirket büyüklüğüne ve iş modeline yayılan 120'den fazla ülkedeki şirketlerle çalışıyor.

Ayrıca Covid-19 salgını sebepli  e-ticaret satışlarındaki artış, Stripe’ın büyüme oranına oldukça katkıda bulundu.

Çevrim içi ödeme tarihi

Çevrim içi ödemeleri kabul etmek eskiden oldukça karmaşık bir süreçti.

Ödemeleri çevrim içi kabul etmek isteyen bir şirketin, eski bir altyapıyı ve günler hatta haftalar sürebilen manuel görevleri içeren karmaşık bir süreç sonunda özel bir iş hesabı oluşturması gerekiyordu.

Bu süreç; yönetmelikler, ücretler, uyum standartları ve kredi kartı düzenleme kuruluşlarının onayları gibi engelleri içeriyordu ve bunların hepsi uluslararası işlemler için giderek daha karmaşık hâle geldi.

Ek olarak, şirketler riski üstlenmek zorunda kaldı ve dolandırıcılık veya iade edilen ürün durumlarında oldukça zorlandı.

Fakat şirketler gittikçe daha fazla e-ticarete yöneldikçe başka şirketler de kredi kartlarını çevrim içi olarak kabul etmenin bu zorlu sürecini kolaylaştırmaya çalıştı.

Her şey PayPal'la başladı

PayPal, eBay gibi daha önce çek ve havale yöntemiyle ödeme kabul eden e-ticaret sitelerinde yeni bir çevrim içi ödeme yöntemine öncülük eden ilk büyük şirketti. 2000 yılında PayPal, işletmelerin işlem başına 0,30 dolar ve standart %2,9 komisyon oranıyla kredi kartı ödemelerini kabul etmesine olanak tanıyan modelini başlattı.

Google (Checkout), Yahoo (PayDirect) ve Microsoft (Passport) dâhil olmak üzere birçok önde gelen teknoloji şirketi, çevrim içi ödeme pazarında bir yer edinmek için PayPal ile rekabet etmeye çalıştı ancak 2000'lerin ortasında bu ürünler PayPal tarafından tek tek internetin arka bahçesine gömüldü.

2009'da, PayPal'ın çevrim içi ödemeler sunmaya başlamasından on yıl sonra, San Francisco merkezli startup Square, çevrim içi ödemeler sorununa yenilik getirdi ve daha küçük işlem hacmine sahip işletmelerin kart okuyucusu ve cep telefonu okuyucusuyla kredi kartı ödemelerini kabul etmesine olanak tanıdı.

Stripe da aynı yıl sahneye çıktı ve ödeme ekosistemine yeni bir yaklaşım sundu.

Stripe’ın iş stratejisi: 95 milyar dolarlık "unicorn" kendisini nasıl farklı kılıyor?

Kısa cevap: Yazılımcılara odaklanarak.

Collison kardeşler, Stripe'ı farklı kılmak için yazılımcı öncelikli yaklaşımı benimsedi.

Geçmişte CFO, bir şirketin ödeme sağlayıcısını ve kullanacağı yazılımı seçmekten sorumluydu. Ancak Collison’lar, geleceğin iş modelinde yazılımcıların tüm süreçlere daha fazla dahil olacağını düşündü.

Sonuç olarak işletmelerin yalnızca birkaç satır kodla çevrim içi ödemeleri kabul etmeleri için bir sistem oluşturdular ve basit bir entegrasyon vaadiyle yazılımcılara hitap ettiler. İşletmeler Stripe ile çalışarak ödeme işlemlerini, kredi kartı saklanmasını, PCI uyumluluğunu ve banka ilişkilerini yönetme dâhil olmak üzere çevrim içi kredi kartı ödemelerinin kurulumuyla ilgili çeşitli sorunları daha kolay çözdü.

Entegre etmenin son derece basit olmasını istedik. Kredi kartlarından çekimi hemen yapabilmelisiniz. Herhangi bir gecikme olmamalı. Kimseyle konuşmak zorunda kalmamalısınız. Vermeniz gereken bilgiler sayfalar uzunluğunda olmamalı. Google Checkout ile PayPal bu karmaşık süreçleri içeriyordu ve neden bu sorunları çözemediklerini merak ettik. - Patrick Collison

Stripe'ın pazar fırsatı

Stripe, giderek büyüyen internet tabanlı bir ekonominin gelecekteki ödeme hacminden artan bir pay almaya odaklanıyor.

EMarketer'a göre küresel e-ticaret pazarı 2020'de 4,3 milyon dolara ulaştı ve Stripe, toplam ticaretin yalnızca yaklaşık % 3'ünün çevrim içi gerçekleştiğini belirtiyor. Bu da bu yüksek değerli pazarda büyüme için bolca yer olduğunu düşündüğünü gösteriyor.

Stripe’in işlem hacmi yıldan yıla büyümeye devam ediyor. Kendi içindeki hedefler konusundaki sınırlı şeffaflığına rağmen Stripe, 2019'un sonlarından itibaren "yılda yüz milyarlarca dolarlık işlem" gerçekleştirdiğini belirtti. Stripe kullanan işletmelerin sayısı farklılık gösterse de, şirketin 2 milyondan fazla müşterisi olduğu biliniyor.

Stripe için sırada ne var?

Son birkaç yıldır Stripe uluslararası genişlemeye, ürün yeniliğine ve stratejik yatırımları artırmaya odaklandı. Stripe'ın kurucu ortağı John Collison, şirketin gelecek planlarının "işletmelerin dünya çapında satış yapmasını sürekli olarak kolaylaştırmak" olduğunu söylüyor. "Kulağa oldukça basit geliyor ancak konu ödemeler olduğunda aslında durum son derecede karmaşık."

Daha fazla uluslararası genişleme

Stripe, devam eden uluslararası genişleme planları konusunda şeffaf. Stripe’ın Paystack’i satın alması ve daha fazla Avrupa ülkesine genişlemesi göz önüne alındığında Afrika ve Avrupa'nın 2022’de de odak noktası olmaya devam etmesi muhtemel görünüyor.

Benzer şekilde, bölgenin internet ekonomisinin sürekli büyümesi ve çevrim içi tüketicilerin sürekli yüksek katılımı göz önüne alındığında Güneydoğu Asya'da daha fazla genişleme bir öncelik olabilir.

Ürün yeniliği

Stripe, 2019'da Stripe Capital ve Corporate Card'ın piyasaya sürülmesiyle finansal hizmetler ürünlerine hızlı bir giriş yaptı. Bu ürünler bugün yalnızca ABD müşterileri için mevcut olsa da, büyük olasılıkla Kuzey Amerika'nın ötesinde bir genişleme olabilir. Afrika, Güneydoğu Asya ve Latin Amerika'daki gelişmekte olan ekonomilerdeki işletmeler için kaliteli finansal hizmet ürünlerinin yetersizliği ve Stripe’in bu bölgelerdeki stratejik yatırımları göz önüne alındığında finansal hizmetler ürününün genişletilmesi için ikna edici fırsatlar var.

Ek olarak Stripe, "Issuing" ürünüyle sanal kart pazarına hizmet vermeye odaklanacak gibi görünüyor. 2018 ortalarında piyasaya sürüldüğünden bu yana ürünün geliştirilmesiyle ilgili çok fazla tanıtım görmemiş olsak da, küresel olarak sanal kart basım pazarının büyümesi göz önüne alındığında Stripe Issuing büyük olasılıkla ileriye dönük daha geniş bir odak alanı olacak.

Stripe, şirketlere yeni şekillerde hizmet vermeyi amaçladığından sigorta ve küçük işletme bankacılığındaki fırsatları da keşfedebilir.

Öndeki yol

Stripe, çevrim içi ticareti sağlama ve internet ekonomisinin hunisini genişletme temel misyonuna odaklı. Bugün küresel satın alma faaliyetinin yalnızca bir kısmı çevrim içi gerçekleşirken Stripe bu sayıyı çift haneye çıkarmaya yardımcı olmayı umuyor. Stripe, yeni ürünler sunarken ve yeni pazarlar keşfederken müşterileri için de vazgeçilmez olmayı hedefliyor.

Oldukça yüksek değerine rağmen Stripe, "unicorn" akranlarının çoğunu rahatsız eden kültürel ve sermaye ile ilgili sorunlardan uzak durdu.

Stripe’ın başarısının çoğu, ana müşterisi olan yazılımcıya verilen odaklanmaya bağlanabilir.

Stripe, mevcut müşterilerden daha fazla ödeme hacmi almaya devam ederken aynı zamanda yeni pazarlardan yeni müşteriler geldikçe Stripe ekosistemindeki kelebek etkisi daha da büyüyebilir, şirkete daha geniş finansal hizmet ürün fikirleri ve  yeni gelir akışları için fırsatlar sunabilir.