Ümit Alan

Aşk romanları yazarı Coral Hart, yapay zeka desteğiyle 8 ayda 21 farklı takma isimle 200’den fazla kitap yazdığını söylüyor. Yapay zekanın metinlere giderek daha çok karıştığı bir modelde Hart bu kitabın yazarı mıydı, yoksa AI çıktısına yön veren yönetmeni miydi? Peki geleceğin yazarları yapay zekayı insani özü boğmadan yönetmenin yolunu bulabilecekler mi?

Vibe-check kültürü, yeni bir savaş türünün toplumsal meşruiyet zeminini oluştururken rasyonelliği tamamen devre dışı bırakarak bireyleri algoritmik önerilerin duygusal konforuna hapsediyor. Nihayetinde savaşlar, çatışmalar derinleşiyor ve en hayati krizler, sonsuz bir ekran kaydırma döngüsünün içinde, anlamını yitirmiş birer "vibe" olmaktan öteye gidemiyor.

Teknoloji romantizmi tek başına belirlemez belki ancak romantizmin yaşandığı altyapıyı kökten değiştirebilir. Dikkati parçalayan, ilişkiyi metalaştıran tasarım teşvikleri ve kullanım biçimleri romantik ritüelleri zayıflatabilir. Doğru medya tasarımı ve kullanım pratikleriyse romantizmi güçlendirebilir pekala. Öte yandan Whatsapp ve benzeri anlık mesajlaşma platformlarının tasarımı, bu “doğru medya tasarımının” fersah fersah uzağında.

"Tutumlu iyimserlik" (frugal optimism) tüketicilerin ekonominin düzeleceğine dair iyimserlikleri artarken harcamalarını azaltmaya yani tasarrufa devam ettiği durumu niteliyor. Yani kavram, finansal krizlerin yarattığı ve artık neredeyse kalıcı hâle gelen kaygı ile psikolojik direnç arasında bir kopma noktasına işaret ediyor. Peki bu, bir nevi direniş mi yoksa sınıfsal körlüğe neden olan ve "tutumlu bir şüphe"yle yaklaşmamız gereken yeni bir akım mı?

Yeni hizmetin adı ve adresi gayet net: Rent a human (Bir insan kirala!) Belli ki isim de bolca haber olsun, konuşulsun diye böyle açık koyulmuş. Yapay zeka ajanları kendi kısıtlılıkları nedeniyle yapamayacakları bazı işleri yaptırabilmek için insan kiralıyorlarmış. Öte yandan bu tip gelişmeleri hem haberleştirirken hem de üzerine düşünürken bu gürültünün neyi maskelediğini ayırt etme becerisini kazanmamız gerek.

Nostalji, 1688’de Johannes Hofer tarafından ölümcül bir hastalık olarak tanımlandığı günden bugüne çok yol kat etti. Ancak nostaljinin ruhu halen aynı paradoksla besleniyor: Eve dönmeyi arzuluyoruz ama o ev artık yerinde yok. Şimdi ise geçmişi idealize eden nostaljiyle geçmişi paramparça eden gerçeklik birbiriyle çatışıyor. Peki tamamlanmamış bir geçmişin üzerinden yeni bir geleceğin inşasına nasıl geçeceğiz?

"Deneyim" vadetmeyen, sosyal medya zehri bulaşmamış, sadece işiyle ilgilenen bir işletmeci ya da şefe sahip; sade, ulaşabilir, temiz ve lezzetli yemekler sunan, bonus olarak da Vedat Milor'un henüz uğramadığı bir mekan bulmak artık imkansız mı?

OpenAI'ın Davos 2026’ya yaptığı hafif sitemli çıkarmadan anlaşılan şu: Şirket, artık yeni bir faza geçmek istiyor. Ancak tam bu noktada karşısına "benimseme açığı" kavramı çıkıyor. Ancak OpenAI benimsememe sorumluluğunu kullanıcıya ve kurumlara atmak istiyor gibi. Öte yandan otonomi arttıkça büyüyen denetim ihtiyacını gözden kaçırıyor olabilirler.

Reuters’in “Gazetecilik, medya, teknoloji ve trendleri 2026” raporunda köşe yazarlarının yerini dolduran “içerik üretici” kategorisinin medya tarafından aranıyor oluşu oldukça ironik. Buna şık bir isim verilmiş: Akışkan İçerik (Liquid Content) Çağı. Bu yeni üretim modelinde, haberler artık statik metinler değil; kullanıcının bağlamına, konumuna ve zamana göre şekil değiştirebilen atomik bilgi nesneleri.

Yapay zeka devrimi bir yol ayrımında: Ya sektör, tıpkı otomotivde olduğu gibi, kendi güvenlik standartlarını geliştirip uygulayacak ve böylece hem kamunun hem yatırımcının güvenini kazanarak sürdürülebilir bir büyüme sağlayacak ya da gerekli dersler alınana dek daha fazla Grok benzeri kriz yaşanacak.