G20 Liderler Zirvesi Brezilya’da başladı: Gündemde neler var?

Dünyanın en büyük ekonomisine sahip 19 ülkesi ile Avrupa Birliği’nden oluşan G20 grubunun liderleri Brezilya’nın Rio de Janeiro şehrinde 18 Kasım’da toplandı. 

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı zirvenin gündeminde, iklim değişikliği, yoksulluk ve açlıkla mücadele, uluslararası güvenlik, Ukrayna ile Gazze’deki savaşlar gibi konular yer alıyor. Görevi iki ay sonra yeni başkan Donald Trump’a devredecek ABD Başkanı Joe Biden ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping de zirvede bulunuyor.

Ana gündem ultra zenginleri vergilendirmek 

G20 zirvesi, “adil bir dünya ve sürdürülebilir bir gezegen inşa etmek” temasıyla yapılıyor. Zirvenin ana gündem maddesi, ultra zenginleri vergilendirmek. Liderler, zirvede vergi ödememek için çetrefilli boşluklardan faydalanan dünyanın en zengin milyarderlerini vergilendirme planlarında gelişme sağlamaya çalışıyor. 

Fransız ekonomist Gabriel Zucman tarafından hazırlanan planda, ultra zenginlerin sadece yıllık gelirleri üzerinden değil, toplam net servetleri üzerinden yıllık %2 vergi alınması öngörülüyor.

Erdoğan'ın temasları

Zirvenin düzenlendiği Modern Sanat Müzesi'ndeki oturumlara katılan Erdoğan da ikili görüşmeler de yürütüyor. Erdoğan’ın görüşmelerinde ikili ilişkilerin yanı sıra İsrail’in Filistin ve Lübnan’a yönelik saldırıları da ele alması bekleniyor. 

Erdoğan'ın zirve programında, "Açlık ve Yoksulluğa Karşı Küresel İttifak Tanıtım Toplantısı", "Sosyal Kapsayıcılık ile Açlık ve Yoksullukla Mücadele" ile "Küresel Yönetişim Kurumlarının Reformu" oturumları ve "MIKTA Liderler Buluşması" bulunuyor.

Bir adım geriden: G20 Liderler Zirvesi için 17 Kasım’da Brezilya’nın Rio de Janeiro kentine ulaşan Erdoğan, Brezilya Devlet Başkanı Lula Da Silva ile görüşmüştü. İletişim Başkanlığı, görüşmeye ilişkin şu açıklamada bulundu:  

“Cumhurbaşkanı Erdoğan, Brezilya’nın İsrail saldırganlığı karşısındaki duruşunun takdire şayan olduğunu, Türkiye’nin İsrail’e silah ve mühimmat satışının engellenmesi için Birleşmiş Milletler nezdinde girişim başlattığını, Filistin’de kalıcı ateşkesin tesisi, insani yardımların kesintisiz şekilde bölgeye ulaştırılması ve iki devlet temelinde adil bir çözüm için Türkiye’nin elinden geleni yapmaya devam edeceğini belirtti” 

Erdoğan görüşmede ayrıca Birleşmiş Milletler’in Gazze başta olmak üzere dünyadaki çatışmaları engelleyemediğini, krizlere çözüm üretmekte yetersiz kaldığını söyleyerek, Brezilya’nın G20 dönem başkanlığında “Küresel Yönetişim Reformu”nu gündeme getirmesinin isabetli olduğunu ifade etti.

Zirvenin gündeminde neler var? 

G20 Zirvesi’ne geçen hafta Azerbaycan’da yapılan COP29 BM İklim Zirvesi’nin de yansımaları olacağı belirtiliyor. İklim zirvesinde, iklim kriziyle mücadele için yüz milyarlarca doları harekete geçirme kararı alınmıştı. Ancak zirveye, dünyaya en fazla karbondioksit yayan Çin ve ABD gibi 13 ülkenin lideri katılmamıştı. 

• G20 ülkeleri, dünya ekonomisinin yüzde 85'ini oluşturuyor ve iklim finansmanının yönlendirilmesine yardımcı olan çok taraflı kalkınma bankalarına en büyük katkıyı sağlıyor.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Rio de Janeiro'da gazetecilere yaptığı açıklamada, “Gözler doğal olarak G20'nin üzerinde. Küresel emisyonların yüzde 80'inden sorumlular” dedi. Bakü'deki COP29 görüşmelerinin durumuyla ilgili endişelerini de dile getiren Guterres, G20 liderlerini iklim değişikliğiyle mücadele için daha fazlasını yapmaya çağırdı. BM Genel Sekreteri, “Şimdi dünyanın en büyük ekonomilerinin örnek teşkil edecek bir liderlik sergileme zamanıdır” ifadesini kullandı.

Bir adım geriden: BM iklim şefi Simon Stiell ise, Cumartesi günü G20 liderlerine bir mektup yazarak, gelişmekte olan ülkelere yönelik hibelerin artırılması ve çoktaraflı kalkınma bankalarının reformlarının ilerletilmesi de dahil olmak üzere iklim finansmanı konusunda harekete geçmelerini istedi.

Bir adım sonrası: Geçen yıl Hindistan'ın ev sahipliği yaptığı G20 Zirvesi, 2025’te Güney Afrika’da düzenlenecek. Böylece Endonezya, Hindistan ve Brezilya’dan sonra dördüncü kez bir Güney Yarımküre ülkesi dönem başkanı olacak.