Gıda stokları tükeniyor mu?

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyatlarının geçtiğimiz ay tüm zamanların en yüksek seviyesine yükseldiğini duyurdu. FAO Gıda Fiyat Endeksi, şubatta ocak ayına göre 5,3 puan artış gösterdi ve ortalama 140,7 puana ulaştı. 

Tahıl Fiyat Endeksi, buğday fiyatlarındaki artışı takiben aylık bazda %2 yıllık bazda %14,8 artış gösterdi. Artışın gerçekleşmesinde Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin buğday ve mısır ihracatını sınırlandıracağı görüşü etkili oldu. Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi de aylık %8,5 artış kaydetti.

FAO, yüksek maliyetlerin ithalat oranı yüksek olan ülkelerdeki yoksul kesimi riske attığını belirtti. FAO Kıdemli Ekonomisti Upali Galketi Aratchilage, raporu "Gıda enflasyonunda daha büyük itici güç, başta enerji, gübre ve yem sektörleri olmak üzere gıda üretiminin dışından geliyor." şeklinde yorumladı.

Ayçiçek yağı için mücadele

Ayçiçek yağı almak için markete giden vatandaşların görüntülerinin kamuoyuna yansıması üzerine, CHP Genel Başkan Başdanışmanı Tuncay Özkan "Türkiye bunu hak etmiyor." notunu paylaştı. Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişci, konuya ilişkin "Ayçiçek yağı gibi temel gıda ürünlerinde yeterli stok bulunmadığı yönünde paylaşılan bilgiler doğru değildir. Gerekli tedbirler alınmıştır. Ülkemizin yeterli miktarda ayçiçek yağı stoku bulunmaktadır. Asılsız iddialara itibar etmeyin. Endişe edilecek bir durum söz konusu değildir." açıklamasında bulundu. Kirişci, alternatif ülkelerden yağ ithalatının yapılması ve alternatif yağ çeşitlerinin aranması gibi çalışmaların yürütüldüğüne de dikkat çekti. 

Kirişci paylaştığı açıklamada "Ülkemizin 1-1,5 aylık tüketimimize ancak yetecek kadar ayçiçek tohumu ve yağı stoku bulunduğu iddiaları tamamıyla gerçek dışıdır." ifadelerine yer verildi. Kirişci'nin açıklamasına CHP Grup Başkanvekili Engin Özkoç tepki gösterdi. Özkoç, "5 litre ayçiçek yağı 320 lira olmuş hâlâ "yeterli stoktan" bahsediyorsunuz. Millet evine ayçiçek yağı alamaz hâle geldi. Bu durumu düzeltecek bir politikanız var mı? Millete hikâye anlatmayın, çözüm anlatın." dedi.

İşgalin gıda tedarikine etkisi

Yağ sektörüne ilişkin değerlendirme yapan Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği Başkanı Tahir Büyükhelvacıgil, Türkiye'nin yağlı tohumun %55'ini Rusya'dan %15'ini ise Ukrayna'dan ithal ettiğini söyledi. Büyükhelvacıgil, Türkiye'nin tarımda kendine yetecek hâle gelmesi gerektiğine işaret ederken pandeminin ardından Ukrayna'nın işgalinin de bu süreci etkilediğini belirtti. Limanlarda gemilerin beklediğini dile getiren Büyükhelvacıgil, Ukrayna'da bu yıl ekim yapılmazsa gelecek yıl da bu alanda sorun yaşanabileceği öngörüsünde bulundu. Büyükhelvacıgil, ayçiçeği ve türevleri aspir, kanola ve soyanın üretiminin teşvik edilmesi çağrısını yaptı. 

TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Baki Remzi Suiçmez ise arpa ve mısırın ithatına dikkat çekti. Suiçmez, bu sektörlerde problem çıkması hâlinde yem endüstrisinin de etkileneceğini ifade etti. Bu durumun et ve süt üretimi için de negatif sonuçları olabileceğini vurgulayan Suiçmez, çiftçinin üretim maliyetinin artığını da sözlerine ekledi.

Buğday fiyatları 14 yılın zirvesinde

Öte yandan küresel pazara 17 milyon ton buğday tedarik eden Ukrayna'nın işgali, buğday fiyatlarını da 14 yılın en yüksek seviyesine çıkardı. Chicago Borsasında geçtiğimiz cuma günü buğday fiyatları kile başına 12,09 doları gördü. Makarna Sanayicileri Derneği (TMSD) Yönetim Kurulu Başkanı Abdülkadir Külahçıoğlu, makarnalık buğdayın Rusya ve Ukrayna'dan gelmediğini hatırlattı. Külahçıoğlu, Türkiye'nin makarnalık buğdayı Meksika ve Kanada'dan ithal ettiğine değinirken yurt içi üretimi etkileyecek olumsuz bir durum olmadığının altını çizdi.