Hakikat sonrası akışlarımız: 2025’te sosyal medyada en çok ne konuştuk?

Google’ın Year in Search 2025 özetine, sosyal medya raporlarına ve TikTok trend dokümanlarına bakınca yılın sosyal medya gündemi üç eksende toplanıyor gibi: Yapay zeka ve platformların geleceği; krizler, afetler ve politik şoklar; alışveriş, estetik algısı ve sonsuzluğa uzanan “wrapped” kültürü. 

Global listede (tabii Google’ın listesi olunca onların yapay zeka aracı) Gemini, TikTok yasağı tartışmaları, LA yangınları, Hurricane Melissa, Kamçatka depremi ve tsunami, yeni papanın seçilmesi ve sağ sekter politikacıların favori podcast sunucusu Charlie Kirk’ün suikastı gibi başlıklar öne çıkıyor. Türkiye tarafında da yılın aramalarında Gemini ilk sırada; hemen arkasında “İstanbul depremi” ve “Eşref Rüya” gibi başlıklar var. 

Şaşırmacağımız üzere sosyal medya kullanımı hem dünyada hem Türkiye’de büyümeye devam ediyor; Hootsuite’in yayımladığı rapor ve benzerleri, artık milyonluk “virallik” vakaları yerine mikro-viralite, yani niş topluluklarda dönen trendlere odaklanıldığını söylüyor.

TikTok’un 2025 trend raporunda ise markaların klasik odak grupları yerine yorumlara bakarak içgörü topladığı, gönderilerdeki yorum kısmının “kültürel bağlamda bir laboratuvar” hâline geldiği vurgulanıyor.

1. TikTok yasağı: İlk kez bir app’in yok olma ihtimalini ciddiye aldık

2025’te TikTok yasağı tartışmaları, sosyal medyanın ilk “extinction-level event” senaryosu üzerinden konuşuldu. ABD hükümetinden platforma getirilen “Ya sat ya kapan” baskısı, TikTok’un milyarlarca dolarlık creator (içerik üreticisi) ekonomisini ve özellikle küçük işletmeleri risk altına sokuyordu; platformun kendi hesaplamalarına göre olası bir engel, ayda 1 milyar doların üzerinde gelir kaybına yol açabilirdi. 

• Bu kriz, “Bir uygulama kapanırsa ne olur?” sorusunu da aştı: Yan gelirini TikTok’a bağlamış kuaförler, vintage dükkanları, kahveciler, kitapçılar, kısacası yeni esnaf sınıfı için bu, iş modellerinin kırılganlığını gösteren bir test oldu.

Kısacası: Bir app’in kapanma ihtimali, internet ekonomisinin kimleri görünür, kimleri savunmasız bıraktığını çok net gösteriyor. TikTok’un yasak ihtimali konuşulurken daha çok büyük influencer’lar ve politik figürler duyuldu; mikro içerik üreticilerinin ve global girişimcilerinin kaygısı ise yorum aralarında kaldı.

2. Her yerde yapay zeka: Gemini, DeepSeek ve sohbetleşen arama

Google’ın global ve Türkiye Year in Search listelerinde “Gemini” ana arama terimleri arasında zirvede. Platform, arama sonuçlarını “Catch me up in AI mode” gibi özelliklerle zaten sohbet formatına çekmiş durumda; Year in Search sitesi bile bu yıl AI destekli bir özet modu sunuyor. Çin menşeli DeepSeek gibi alternatifler de listelere girmiş durumda; AI artık feed’lerde kıyamet haberleriyle birlikte dönen teknoloji haberlerinden öteye geçti ve gündelik sohbette yerini aldı. 

O kadar ki We Are Social ve Hootsuite, 2025’i “sosyal medyada üretken yapay zeka deneylerinin, otomatik altyazılı/AI recap videolarının ve AI bot’larla tartışmaların yılı” olarak tarif ediyor. Timeline’larda AI iki rol üstleniyor; hem içerik üretiyor hem de içerik konusu oluyor. Kullanıcı, “kimin yazdığını” sorgulamayı bıraktığı noktada gerçeklikle feed arasındaki mesafe iyice bulanıklaşıyor. Sanırım bunun hakikat-sonrası dönemimiz için şahane bir dönüm noktası olduğunu söyleyebiliriz.

3. Felaketlerin estetik hâli ve sonsuzlaşan doomscrolling

Global arama trendlerine baktığımızda LA yangınları, Hurricane Melissa ve Kamçatka depremi/tsunamisi, yılın en çok aranan haber başlıkları arasında. Uydu görüntüleri, magma halkalarını gösteren “Ring of Fire” videoları ve edit algımızda popüler kültürün önemini vurgulayan manga ya da anime referansları, afetleri şimdiki zamanla eşzamanlı ilerleyen bir mitolojiye dönüştürdü.

Geçen ay kapatılmasına karar verilen Vogue'un politik seslere alan açan gençlik dergisi Teen Vogue ve The Guardian gibi mecralar, LA yangınları sırasında sosyal medyadaki tepkileri “empati yorgunluğu,” “felaket pornosu” ve DEI karşıtı dezenformasyon üzerinden tartıştı. Türkiye’de ise listelerde “İstanbul depremi” yıl boyu en çok aranan başlıklardan biri oldu. Sonuç olarak gündelik hayat, arka planda sürekli açık kalan bir kriz sekmesiyle birlikte yaşanır hâle geldi. 

Belki de sormamız gereken soru şu: Dayanışma çağrıları ile felaketi seyretmek arasında sınır nerede kırılıyor? Story atmak, bağış linki paylaşmak, fon toplamak, spekülasyon yaymak… Sonuçta hepsi aynı ekran üzerinden geçiyor.

4. 'Politik' bir timeline: Papa meme’leri, suikastlar ve klipler hâlinde takip edilen siyaset

2025’in politik başlıkları arasında şu an TikTok’ta viral bir şarkısı bile olan Charlie Kirk suikastı, ABD hükümetinin kapanma krizi, İran başlıkları ve ilk ABD’li papanın seçilmesi öne çıkıyor. 

• Bu olayların neredeyse tamamı, sosyal medyada uzun analizlerden çok, 10-30 saniyelik klipler, insanların tepkilerini eşzamanlı kameraya aldıkları tepki videoları ve meme’ler üzerinden dolaşıma giriyor.

Politika, bugün timeline’da sürekli kriz haberlerini “main character” arayışıyla birleştiren bir gösteriye dönüştü. Papa seçiminden meme’ler, suikast sonrası şok tepkileriyle üretilen içerikler ve hükümetin düşme ihtimalleri, siyaseti montajlarla izlenen bir reality show'a dönüştürdü.

O zaman gürültüden uzaklaşmaya çabalarken soralım: “Süreklileşen kriz hâli ve bunların hızlı içerikler şeklinde tüketilmesi, politik sahneye nasıl bir uğultu katıyor?” 

5. TikTok Shop çağı ve Dubai çikolatası: Feed’lerin bir AVM’ye dönüşmesi

TikTok Shop üzerinden yalnızca ABD’de 2025’in ilk 10 ayında yapılan harcamalar yaklaşık 10 milyar dolara ulaştı. Mecralar bunu “Gen Z’nin QVC’si” diye tarif ediyor. Sosyal ticaret raporları, kullanıcıların satın aldıkları ürünlerin önemli bir kısmına neredeyse hiç dokunmadığını, alışverişin içerik tüketimiyle aynı refleksle yapıldığını gösteriyor. 

Bu atmosferde Dubai çikolatası, TikTok’un “brain rot” dalgasının en parlak ikonlarından biri hâline geldi. Fıstıklı, tahinli, “lüks” kodlu bir çikolata barı; en başta fiyatının yüksekliğiyle öne çıktı, sonra tadıyla viral oldu ve bir videonun tutması için bütün özelliklere sahip, kusursuz bir meta mertebesine erişti. 

Türkiye’de de “Dubai çikolatası” için çekilen ASMR videoları, “Sizin yerinize denedik ama…” reels’ları ve kargoda erimiş çikolatadan sonra yaşanan dramlar, sosyal ticaretin ne kadar performans odaklı olduğunu gösterdi.

6. Wrapped evreni: Her platform kendi yıl özetini yazıyor

2025’te Spotify Wrapped, yine büyük bir global etkinlik ama artık yalnız değil. YouTube Recap, Apple Music Replay, Twitch, Duolingo ve Wikipedia gibi platformlar kendi yıl özetlerini aynı haftalarda yayına alıyor; manşetlere “Her platformun kendi Wrapped’i var” başlıklarıyla geçiyorlar.  

• Wikipedia’nın “Year in Review” özelliğinde en çok okunan maddeler arasında Charlie Kirk ve “deaths in 2025” gibi başlıklar öne çıkıyor. 

Bu yıl özetleri, kişisel veri setimizi bize “hikaye” olarak geri satan yeni bir dil kuruyor: Kaç dakika dinledin, kaç kelime öğrendin, kaç maç izledin… Hepsinin sonunda da ne kadar özel olduğumuz vurgulanıyor: “Bu sene sensin: %0,1’lik dilime giren en fanatik dinleyici!”

Türkiye’de de Spotify ve YouTube Recap ekran görüntülerinin X ve Instagram’ı kapladığı birkaç gün, kolektif bir “Kim daha çok tüketti” yarışına dönüştü yani. Peki biz veriler üzerinden yazılmış öz yaşam öykülerine sıkışmaya razı mıyız?

7. Estetik savaşları: Clean girl’ün bitmeyen mesaisi, mob wife’ın yok oluşu

Güzellik ve stil tarafında da veriler, “clean girl” aramalarının 2021’den beri güçlü olduğunu, 2024’te zirve yapıp 2025’te hâlâ yüksek seyrettiğini; “mob wife” estetiğinin yarattığı sert dalganın ise kalıcı olamadığını gösteriyor. 

• Basın, bu iki trendi de bir tür feminenlik tartışması olarak okuyor: Bir yanda mükemmel, sade, kontrol altında bir beden; diğer yanda öfkeli, gösterişli, altın zincirli bir persona. 

TikTok’un trend raporları, markaların hâlâ bu estetiğe göre ürün çıkardığını; hem cilt bakımında hem giyimde paketlenmiş kimlik setleri sunduğunu anlatıyor. Normatif feminenliğin ikilikler arasında yeniden paketlenişine ayak uydurmak ve sadece iki estetik arasında salınıp durmak zorunda mıyız? 

8. Mikro topluluklar ve yorumlar: Yeni forum kültürü

Hootsuite ve Talkwalker’ın 2025 sosyal medya raporlarında öne çıkan kavramlardan biri, girişte bahsettiğimiz gibi mikro-viralite. Artık hedef, tüm dünyayı sallayan bir video çıkartmak değil de belirli bir topluluğun içinde delicesine dönen küçük dalgalara ulaşmak. 

• Buna paralel olarak TikTok’un "What’s Next 2025" raporu, markaların fikir toplamak için klasik odak gruplarından çok yorumlara ve DM’lere baktığını söylüyor; yorum bölümü, hem içgörü havuzu hem de mini bir forum. 

Türkiye’de TikTok'un yetişkin kullanıcı sayısının 45 milyona yaklaştığı, yetişkin nüfusun neredeyse %70’ine ulaştığı tahmin ediliyor. Bu tablo, “tek büyük meydan” metaforundan çok, iç içe geçmiş, bazen görünmez mikro mahalleler resmini güçlendiriyor. 

Kimin hangi BookTok, hangi finfluencer, ya da fandom nişine check-in yaptığı, kimlik politikalarının merkezine yerleşiyor ve artık bunlar en az siyasi pozisyon ve zevk üzerinden okunan demografiler kadar kıymet görüyor.

9. Labubu ekonomisi: Kör kutu heyecanı ve brain-rot maskotu

Hong Konglu sanatçı Kasing Lung’un yarattığı, Pop Mart’ın kör kutu stratejisiyle büyüttüğü Labubu, 2025’te koleksiyon ekonomisinin yıldızlarından oldu. Sınırlı üretim, sürpriz kutu ve nadir figürler; Labubu’yu ikincil piyasalarda binlerce dolara satılan bir yatırım objesine dönüştürdü. Forbes, bu çılgınlığın ne kadar süreceğini sorgulayan analizler yayınlamayı sürdürüyor. 

• Zira talep patlayınca hem Çin’de hem ABD’de binlerce sahte “Lafufu” oyuncağına el koyulmuştu; ABD tüketici güvenliği kurumları, çocuklar için boğulma riski uyarısı yayımlamıştı. Türkiye’de Instagram’da Labubu hesaplarının çoğaldığı, Pop Mart ürünlerinin koleksiyon gruplarında döndüğü bir yıl görüyoruz. 

Labubu, tabii, bazılarınca korkunç ve bazılarınca da aşırı sevimli bulunan bir karakterin ötesine geçiyor. Kör kutu heyecanı, çağdaş yatırım mantığı ve brain-rot estetiğinin birleştiği bir sembolle karşı karşıyayız. 2025 timeline’ları, “çocuk oyuncağı gibi görünen ama tamamen yetişkinlik krizleriyle ilgili” olan bir dijital panoydu yani: TikTok’tan çıkmayanlar için “Hush little labubu don't you cry everything’s gonna be Dubai” meme’ini hatırlatmak yerinde olacak.

10. 'Reading is sexy': BookTok, kırtasiye furyası ve fiziksel medyanın geri dönüşü

Bir yandan TikTok Shop ve Dubai çikolatası gibi hiper-tüketim ikonları konuşulurken (çok şükür ki) diğer yanda okumanın geri dönüşü var. BookTok ve Bookstagram, hem satış rakamlarında hem hashtag sayılarında büyümeye devam ediyor; #bookstagram etiketi 2025 itibarıyla 100 milyonu aşkın paylaşıma ulaşmış durumda. 

• The Guardian, 2025’te “marginalia mania” başlığıyla, kitap anotasyonunun (tab’ler, renkli kalemler, sticker’lar) BookTok sayesinde estetik bir ritüele dönüştüğünü yazdı. TikTok Book Awards gibi ödüller ve 1 milyona yakın takipçili Mychal Threets gibi “okuma aktivisti” kütüphaneciler, okuma kültürünü hem mental sağlık hem topluluk inşası üzerinden yeniden çerçeveliyor. 

“Reading is sexy” sloganı bu bağlamda yeni bir katman kazanıyor: Okumak, bir imaj algısının ötesine geçiyor ve ekran yorgunluğuna karşı yavaş, analog, bedenli bir pratik hâline geliyor. Reading journal videoları, sticker’lı kitap günlükleri, ikinci el kitaplara bırakılan notlar; hepsi, algoritmanın dışına kaçmaya çalışan ama hâlâ algoritma için içerik üreten (aralarına dâhil olduğum) bir kuşağın çelişkisini gösteriyor.