İklim için bilim, dayanışma ve sağlık bir arada!

Yuvam Dünya Derneği’nin, Koç Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi iş birliğiyle yürüttüğü İklim Kliniği projesi kapsamında; Koç Üniversitesi Sürdürülebilirlik Ofisi ve Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi iş birliğiyle, Viatris’in koşulsuz destekleriyle düzenlenen “İklim Krizi Arka Planında Sürdürülebilir ve Dirençli Bir Sağlık Sistemi” başlıklı sempozyum, 19 Aralık’ta Koç Üniversitesi Rumelifeneri Kampüsü’nde gerçekleşti.

Sempozyumda, iklim krizi ile sağlık arasındaki çok katmanlı ilişki bilimsel veriler, politika perspektifi ve sahadan deneyimler ışığında ele alındı. Sağlık profesyonellerini, akademisyenleri, gençleri ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getiren buluşmada, iklim krizinin artık yalnızca çevresel değil, giderek derinleşen bir halk sağlığı krizi olduğuna dikkat çekildi.

Ruh sağlığından bulaşıcı hastalıklara, çocuk sağlığından sağlık sistemlerinin karbon ayak izine uzanan geniş bir çerçevede; güncel bilimsel veriler ve çözüm odaklı yaklaşımlar paylaşıldı.

Bilim temelli ortak hareket

Sempozyumun açılış konuşmaları; Yuvam Dünya Yönetim Kurulu Başkanı Kıvılcım Pınar Kocabıyık, Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi ve Yuvam Dünya Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ceyda Açılan Ayhan ile Koç Üniversitesi Sürdürülebilirlik Ofisi’nden Dr. Behice Pehlivan tarafından yapıldı. Açılışta, üniversiteler, sivil toplum ve sağlık alanının iklim krizi karşısında bilim temelli ve birlikte hareket etmesinin taşıdığı kritik önem vurgulandı.

Kıvılcım Pınar Kocabıyık konuşmasında, iklim krizinin sağlık üzerindeki etkilerinin çoğu zaman sessiz ilerlediğini; ancak bugün artık herkesin günlük yaşamına doğrudan dokunduğunu hatırlattı. İklim krizinin yalnızca çevresel değil, derinleşen bir halk sağlığı krizi olduğunu vurgulayan Kocabıyık, bu krizden en çok çocukların, yaşlıların, kronik hastalığı olanların ve sosyoekonomik olarak kırılgan grupların etkilendiğini ifade etti. İklim Kliniği’nin de bu nedenle bilimsel veriye dayanan, sahayla temas eden ve sağlık sistemlerini iklim krizine karşı daha dirençli hale getirmeyi amaçlayan çözümler üzerinde çalıştığını paylaştı.

Görünmeyen yük: Ruh sağlığı

Yuvam Dünya İklim Kliniği Bilim Kurulu Üyesi, nörobilimci ve 2025 Grist50 Fixer seçilen Dr. Burçin İkiz, “Görünmeyen Etki: İklim Değişikliği ve Ruh Sağlığı Krizi” başlıklı konuşmasında, iklim krizinin bireylerin ruh sağlığı üzerindeki görünmez ancak giderek artan yüküne dikkat çekti. Bu yükle baş edebilmenin ancak umut, dayanışma ve bilim temelli yaklaşımlarla mümkün olduğunu vurguladı.

COP süreci, biyolojik çeşitlilik ve sağlık

Yuvam Dünya Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Aysel Madra moderasyonunda gerçekleşen “İklim Krizinde Güncel Durum ve COP30 Değerlendirmesi / COP31’e Doğru” başlıklı oturumda; İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi Başkanı ve Yuvam Dünya Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay ile İstanbul Politikalar Merkezi İklim Değişikliği Çalışmaları Koordinatörü ve İklim Kliniği Bilim Kurulu Üyesi Dr. Ümit Şahin,
iklim krizi, biyolojik çeşitlilik kaybı ve sağlık arasındaki ilişkiyi küresel müzakere süreçleri ve Türkiye bağlamında değerlendirdi.

Oturumda, COP30’da kabul edilen sağlık eylem planlarının ancak şeffaflık ve uygulamayla anlam kazanabileceği; COP31 sürecinin ise Türkiye için iklim ve sağlık politikalarını somut ve hesap verebilir adımlarla hayata geçirmek açısından önemli bir fırsat sunduğu vurgulandı.

Sağlık sisteminin iklimle sınavı

Prof. Dr. Ceyda Açılan Ayhan moderasyonunda gerçekleşen oturumda;
Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan Bayram,
Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İftihar Köksal ve
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Özgür Kasapçopur, iklim krizinin solunum yolu hastalıkları, bulaşıcı hastalıklar ve çocuk sağlığı üzerindeki etkilerini bilimsel veriler ışığında ele aldı. Değişen iklimin, başta çocuklar olmak üzere kırılgan gruplar yarattığı ve büyüyen bir halk sağlığı tehdidi oluşturduğu vurgulandı.

Türkiye’de iklim krizi ve sağlık

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi, Yuvam Dünya Bilim Kurulu Üyesi ve İklim Kliniği Baş Danışmanı Prof. Dr. Emine Didem Evci Kiraz, “Türkiye’de İklim Krizi ve Sağlık Çalışmaları” başlıklı konuşmasında, iklim değişikliğinin artık geleceğe ait bir risk değil, bugünün halk sağlığı sorunu olduğunu vurguladı.

Sağlık sisteminin ayak izi ve sürdürülebilirlik

Yuvam Dünya Bilim Kurulu Üyesi Dr. Zeynep Komesli moderasyonunda gerçekleşen “Sağlık Sisteminin Ayak İzi: Karbon, Tüketim, Atıklar” başlıklı oturumda, sağlık sektörünün çevresel etkisi ele alındı. Oturumda; Prof. Dr. Hasan Bayram, Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aygin Ekincioğlu, Koç Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özge Eda Karadağ Aytemiz ve Hacettepe Üniversitesi Toplumsal Katkı Koordinatörlüğü’nden İzgi Bayraktar, akılcı ilaç kullanımı, klinik uygulamalar, hemşirelik hizmetleri ve iyi uygulama örnekleri üzerinden sağlık sistemlerinin daha sürdürülebilir hâle gelmesi için atılabilecek adımları paylaştı.

Gençlerin sesi ve iletişimin gücü

Gençlerin iklim ve sağlık alanındaki rolü, WHO Europe Youth4Health Bölge Lideri Dr. Sıla Gürbüz moderasyonunda gerçekleşen oturumda ele alındı. Oturumda, EMSA’dan İklim Doğa Savaş ve Kerem Esercan ile Yale Üniversitesi Carbon Containment Laboratory’den Selin Gören, gençlerin bilimsel üretimden savunuculuğa uzanan alanlarda üstlenebileceği rolleri paylaştı.

Günün son oturumu olan İklim Kliniği İletişim Paneli, Yuvam Dünya Eğitim Direktörü Banu Binbaşaran Tüysüzoğlu moderasyonunda gerçekleşti. Panelde, Yuvam Dünya Yönetim Kurulu Üyesi ve İletişim Kurulu Başkanı Emir Medina ile Koç Üniversitesi Medya ve Görsel Sanatlar Öğretim Üyesi Doç. Dr. Suncem Koçer, iklim krizinin “bugün” ile bağ kuran bir dille anlatılmasının önemine dikkat çekti.

Bir gün değil, artık bugün!

Üçüncü İklim Kliniği Sempozyumu, iklim kriziyle mücadelenin ancak bilimsel bilgi, toplumsal dayanışma ve sağlık perspektifi birlikte ele alındığında güçlenebileceğini bir kez daha ortaya koydu. Yuvam Dünya’nın “Bir gün artık bugün” çağrısı doğrultusunda düzenlenen sempozyum, katılımcıları kendi alanlarında harekete geçmeye davet etti.

Sempozyumun tamamı yakında Yuvam Dünya YouTube kanalında yayınlanacak.