İstanbul Sözleşmesi için son şans

Türkiye'nin İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmesine ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali için açılan davanın son duruşması dün Danıştay’da görüldü. Çok sayıda baro ve birliğin savunma yaptığı duruşmanın ardından Danıştay'ın 1 ay içinde kararını yazılı olarak açıklaması bekleniyor.

Duruşmada neler oldu? 

Barolar başta olmak üzere kadın örgütleri ve siyasi parti temsilcileri sabah saatlerinde Danıştay önünde bir araya geldi. Her duruşma öncesi Danıştay bahçesinde yapılan basın açıklamasına izin verilmeyince bir grup, Danıştay bahçesinin dışında açıklama yaptı. Duruşma talebiyle açılan davaların sonuncusu dün 09.45'te başladı. Duruşmanın başlangıcında heyet başkanı "kayıt alınmaması" uyarısında bulundu. 

Davacılar arasında Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB), Türk Tabipler Birliği (TTB), Ankara Diş Hekimleri Odası ve çok sayıda baro bulunuyordu. Duruşmayı HDP Ankara Milletvekili Filiz Kerestecioğlu ve CHP Kadın Kolları Genel Başkanı Aylin Nazlıaka da takip etti.

İlk sözü alan Samsun Barosu adına savunma yapan avukat Hilal Serdar, "Kadına şiddete karşı olmak, kadına 'şiddetle' karşı olmakla mı karıştırılıyor?" dedi. Antalya Barosu adına söz alan Baro Başkanı Hüseyin Geçilmez ise beyanda bulunma hakkını kadın meslektaşlarına bıraktığını söyledi. Bunun üzerine savunma yapan avukat Aylin Onursev, "Pınar Gültekin’in katiline uygulanan haksız tahrik indiriminin, kendisine tecavüz ettiğini söylediği Nurettin Gider'i öldüren Nevin Yıldırım’a uygulanmadığını ve kendisinin hâlâ Antalya L Tipi Cezaevinde bulunduğunu söylemek isterim" ifadelerini kullandı. 

"Bu ülkede kırmızı ruj sürdüğü için öldürülen kadınlar var"

İstanbul Sözleşmesi’nden çıkılmasına karşı açtıkları dava kapsamında Kocaeli Barosu söz aldı. Baro adına savunma yapan avukat Nuriye Yılmaz, yalnızca şiddet gören kadınlar için değil, şiddet mağduru bir kadın olarak da Danıştay’da olduğunu söyledi. Yılmaz "Sizin kızınıza hiç yemek soğuk diye dayak atıldı mı? Yumruk atılarak çenesi kırıldı mı?" diye sordu. 

Batman Barosu adına söz alan Avukat Neşe Erpolat, "Bu ülkede kırmızı ruj sürdü diye öldürülen kadınlar var. Biz kadınlar kırmızı rujlarımızı çantamızda taşıyoruz diye potansiyel katillerimizi de mi çantamızda taşıyoruz? Türkiye Cumhuriyeti laik bir hukuk devletidir. İstanbul Sözleşmesi sadece kadınlar için değil hepimiz için önemlidir." dedi. 

"Tek kişiye karşı milyonlarız"

Yalova Barosu adına savunma yapan Avukat Dilan Yüceçetin, "Çapulcu olmadığımızı, sürtük olmadığımızı ispat etmek zorunda bırakıldık. Şimdi de sözleşmeden çekilmenin hukuksuzluğunu ispat etmek zorundayız. İspat etmek zorunda bırakan tek kişi, biz milyonlarız." ifadelerini kullandı. 

"Erkekler Allah mı?"

Avukat Hülya Gülbahar "Biz her gün bildiğimiz kadarıyla üç kişiyi kaybediyoruz. Kolunu, bacağını kaybeden, sakat kalan kadınlardan ise bahsedemiyoruz bile. İstanbul Sözleşmesi yürürlükte olsaydı Pınar Gültekin'in katiline bu karar verilir miydi? Katiller artık 'Yatarı ne kadar' diye bakıyor. 20 yıllık bir cezada katil 4 yıl hapis yatıyor. Sözleşme, 'Toplumsal cinsiyet eşitsizliği bitirmek için her birimini düzenle. Eğitimde, medyada bu yönde kriterleri uygula' diyor. Türkiye'deki 8. 9. sınıf ders kitaplarında 'Erkeğe itaaet et' yazıyor. Şirk mi koşuluyor? Erkekler Allah mı?" diye konuştu.

"Her hâlukarda sizi unutmayacağız"

Çanakkale Barosu adına savunma yapan Avukat İnce İncesağır, "Sayın heyet, nasıl bir baskı altında olduğunuzu tahmin ediyoruz. Tarih sizi ya mesleğinize sırt dönmenizle ya da hukuku savunmanızla hatırlayacak. Her hâlükârda sizi unutmayacağız. Size yüz yüze bırakıldığımız cehennemden sesleniyoruz. Pınar Gültekin'in katiline verilen ceza ortada. Bu zihniyet kollanmaktadır. Bu anayasızlaştırmaya karşı çıkmanızı bekliyoruz." dedi. 

"Ordu'nun dereleri yukarı aksa da"

Ordu Barosu adına Avukat Birsen Uçar savunma yaptı. Uçar "2022 yılına gireli 173 gün oldu. 173 günde 176 kadın öldürüldü. Bunu söylerken kanım donuyor. Hukuk, adalet iyilik yapmaz. Biz iyilik beklemiyoruz. Adalet istiyoruz. Ordu'da 65 yaşındaki bir kadınla tanışmıştım. Şiddet gördüğünü anlatırken kadın,' Ordu'nun dereleri yukarı aksa da evli kalmayacağım' dedi. Ordu'nun dereleri yukarı aksa da İstanbul Sözleşmesi’nden vazgeçilmeyeceğiz." ifadelerini kullandı.

Danıştay savcısı, İstanbul Sözleşmesi ile ilgili Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kararının iptali talebini yineleyerek, "Dava konusu işlemin iptal edilmesi gerektiği düşünülmelidir" dedi. Savcının talebi salonda uzun süre alkışlandı. Duruşma tamamlandı. Danıştayın kararının ardından İstanbul Sözleşmesi'nin Türkiye'deki geleceği belli olacak. 

Daha önce üç duruşma görüldü 

İYİ Parti lideri Meral Akşener, HDP Eş Genel Başkanı Pervin Buldan ile CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel’in başvurularının da aralarında olduğu 40’ın üzerindeki davadan ilki 28 Nisan’da, sonraki davalar da 7 Haziran ve 14 Haziran’da görülmüştü.

İstanbul Sözleşmesi nedir? 

İstanbul Sözleşmesi, toplumsal cinsiyete dayalı her türlü ayrımcılık ve şiddete karşı düne kadar hazırlanmış en kapsamlı uluslararası sözleşme olarak biliniyor. 11 Mayıs 2011 tarihinde İstanbul'da imzaya açılan sözleşmeyi imzalayan ilk ülke Türkiye olmuştu. 10 Şubat 2012 tarihinde Bakanlar Kurulu kararıyla onaylanan İstanbul Sözleşmesi'ne imza atılmasının ardından sözleşmede yer alan ilkelere bağlı kalınarak "6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun" hazırlanmıştı.