Misafire farklı, ev sahibine farklı fiyat: Japonya'ya yeni âdet

Bir akşam Tokyo’da dolaşıyorsunuz. Gece yarısı yaklaşmış, karnınız gurulduyor. Bir restorana giriyorsunuz. Sıcacık ramen kokusu sizi karşılıyor; oturup menüyü inceliyorsunuz. Ardından yan masada oturan Japon bir çiftin ödediği fiyatın sizin menünüzdeki fiyatlardan çok daha düşük olduğunu fark ediyorsunuz. Garsona bu farkın nedenini sorduğunuzda "Bu, yerel halk için özel bir indirim" cevabını alacaksınız. Tokyo'nun hareketli alışveriş bölgesi Shibuya'daki açık büfe deniz ürünleri restoranı Tamatebako'yu işleten Shogo Yonemitsu durumu şöyle açıklıyor:

"İnsanlar bu uygulamanın ayrımcı olduğunu söylüyor ama tüm yabancılara hizmet vermek bizim için hakikaten zor. Yetişemiyoruz."

Yonemitsu da turistlerden ekstra ücret almak yerine Japonlara 1.000 yen (yaklaşık 214 lira) indirim yapmayı tercih etmiş.

"Maliyetler yüzünden bu sisteme mecburuz. Üstelik indirimli fiyatlar Japonca yazıldığı için yabancı turistler daha fazla ödediklerini fark etmiyor bile."

Neden? Bu önlemler, aşırı turizmin getirdiği sorunları azaltma çabasının ürünlerinden. Tek önlem de değil. Turist vergilerinden ziyaretçi sınırlamalarına, hatta alkol satışını yasaklamaya Japonya pek çok farklı yöntem deniyor. Örneğin yakınlarda Japonya’da bir kasaba, turistlerin selfie çekerken trafik sıkışıklığına yol açmasını engellemek için Fuji Dağı’nı gören popüler bir fotoğraf noktasına perde kurdu. 

• Bilgi notu: Hükümet verilerine göre, Japonya'ya gelen ziyaretçi sayısı 2024'ün ilk yarısında 17,78 milyona ulaşarak rekor kırdı ve ülkenin 2019'daki 31,88 milyon turist rekorunu kırma yolunda ilerliyor.

Restoran sahipleri aşırı turizmin fazladan üç-beş masa atarak çözülemediğini vurguluyor. İngilizce konuşabilen personel bulmaktan yerel yemekler arasındaki farkı doğru dürüst anlatabilmeye, turistleri ağırlamanın pek çok ek iş gerektiğini, üstelik bunların altından kalkamayınca kargaşa çıktığını savunuyorlar.

"Japonların İngilizcesi berbat. Kendimizi 'bir turizm devi' olarak görmemiz için daha çok yolumuz var. İngilizceyi beceremiyoruz. Turiste yanlış bir şey söylemek de doğru değil. Çok stresli iş."

Turistler ne diyor? Aslına bakarsanız onlar da bu durumdan çok şikayetçi sayılmaz. CNN Travel'ın görüş aldığı Avustralyalı Phoebe Lee, Japonya'ya yaptığı son gezide, daha önceki seyahatlerinden daha az para harcadığını ve zayıf yenin yerel halkın hayatını zorlaştırdığı bu günlerde yerel işletmeleri desteklemek için biraz daha fazla para ödemekten çekinmeyeceğini söylüyor.

Sonuç olarak: Japonya'da uygulanan bu strateji, yerel ekonomiyi koruma ve sürdürülebilir turizmi teşvik etme açısından önemli bir adım olarak da görülebilir. Restoranlar, o ülkede yaşayanların memnuniyetini artırarak uzun vadede daha istikrarlı bir müşteri kitlesi oluşturmayı hedefliyor. Aynı zamanda turistlere de kaliteli hizmet sunarak Japonya’nın turizm sektöründeki itibarını korumayı amaçlıyorlar.