Nefesin Döngüsü

Ayşe Erenel Margossian

Stuart Sandeman, hayatının en zor döneminde nefesin sadece hayatta kalmak için değil, hayata yeniden bağlanmak için de bir araç olabileceğini keşfetti. Kız arkadaşını kansere kaybettikten sonra içine kapandı, öfkelendi, kayboldu. Tam da her şeyin anlamsız geldiği o dönemde, annesiyle birlikte katıldığı bir nefes atölyesi hayatının yönünü değiştirdi. O gün, sadece nefesin iyileştirici gücünü değil, aynı zamanda içsel döngüsünü de fark etti: Al, ver. Doldur, boşalt. Tut, bırak. Başla, yeniden başla.

Bugün bir nefes koçu olan Sandeman, Londra merkezli Breathpod’un kurucusu. İnsanlara nefes alışkanlıklarını değiştirerek bedenlerini, zihinlerini ve ruhlarını nasıl dengeleyebileceklerini gösteriyor. Ve bu dönüşümün, sadece daha iyi hissetmekle kalmayıp, hayatla daha dengeli bir ilişki kurmak anlamına geldiğini anlatıyor.

Nefesin Döngüsü, Zihnin Dönüşümü

Modern yaşamın ritmi kesik kesik. Hep bir yerlere yetişmeye, hep bir şeyleri tamamlamaya çalışıyoruz. Bu koşturmaca içinde çoğu zaman nefesimizin farkında bile olmuyoruz. Oysa nefes alıp vermek en doğal döngümüz. Her nefes alışımızda hayatı içimize alıyor, her verişimizde bırakıyoruz. 

Nefes, bizi hep "yapma" hâlinde tutan stres tepkilerini yavaşlatıyor. Her derin nefes verişte vücut gevşiyor, sinir sistemi dengeleniyor. Kısacası, nefes verirken aslında yük bırakıyoruz. Ve bunu fark ettiğimizde, hayatla kurduğumuz ilişki de dönüşmeye başlıyor. Sandeman ise bunu şöyle anlatıyor: "Yavaş, derin ve burundan alınan karın nefesi — bu, bedenin sinyali: Güvendeyim. Her şey yolunda."

Nefesin Hafızası Var

Nefes sadece bedensel değil, aynı zamanda duygusal bir araç. Bizi tetikleyen bir olayda, vücut hemen savunmaya geçer, nefesimiz kısıtlanır. Bu tepkiler kaslarda, hücrelerde saklanır. Sandeman da yas sürecinde yıllarca güçlü olma zorunluluğuyla bastırdığı duyguların nefes paternine sıkışmış olduğunu fark etmiş: 

 “İşlevsel  nefes almaya başladığımda, hissetmeme de izin verdim. Bu işin güzel yanı ise, stres yaşadığımda artık hemen nefesime dönüyorum. Çözüm hep orada.”

Döngüyü Kırmak, Döngüye Dönmek

İyi oluş hali (wellbeing) bir düz çizgi değil, bir döngü. Bazen zorlanırız, bazen toparlanırız. Bedenin de ruhun da ihtiyacı olan bu döngüye alan tanımak. Ve nefes, bu döngünün en temel ritmi. Sandeman’ın önerdiği teknikler, bu ritmi yeniden kurmak için pratik araçlar sunuyor:

Panik Düğmesi Nefesi: Paniklediğinizde nefes alırken içinizden 4’e kadar, verirken ise 8’e kadar sayın. Bu basit yöntem, sinir sistemini sakinleştirir, kalp atışını yavaşlatır.
Nefes al: 4 say — Nefes ver: 8 say

4-7-8 Nefesi: Bu teknikte vagus siniri aktive olur, beden "dinlenme" moduna geçer. Bir anlamda, sinir sisteminizin fişini çekip yeniden takarsınız.

Nefes al: 4 say — Tut: 7 say — Nefes ver: 8 say 

Kare Nefesi: Daha dengeli bir gün için birebir. Bu tekniği yolda yürürken, toplantı öncesi ya da sadece kafanı toplamak için kullanabilirsiniz. Döngüyü yeniden başlatır. (Ben de  kare nefesini yoga derslerimin başında sıklıkla kullanıyorum.) 

Nefes al: 4 say: — Tut: 4 say: — Nefes Ver: 4 say: — Tut: 4 say

Döngüsellik doğanın dili. 

Mevsimler, günler, uyku–uyanıklık, hatta kalbimizin atışı. Hepsi bir ritimle akar. Nefes de bu döngünün sessiz kahramanı. Eğer onu bilinçli kullanmayı öğrenirsek, zihinsel ve duygusal dünyamız da bu ritme uyumlanmaya başlar. Nefes, sadece hayatta kalmak için değil, hayata yeniden başlamak için de var. Her yeni nefes, bir sıfırlama. Bir alan. Bir dönüş.

Nefesin döngüsü bize şunu hatırlatır:
Ne kadar dağılırsan dağıl, toparlanmak mümkün.
Ne kadar uzaklaşırsan uzak, kendine dönebilirsin.

İyi oluş bir hedef değil, bir akış.
Ve o akışın en derin yerinde, seni her seferinde yeniden başlatan bir şey var: Nefesin.

Şimdi Senin Sıran

Gözlerini kapat. 

Burnundan nefes al: 1-2-3-4. Aldığın nefesi tut: 1-2-3-4. Burnundan nefesi ver: 1-2-3-4. Verdiğin nefesi tut: 1-2-3-4.

Bu döngüyü 4 kez tamamla. Sonra normal nefesine geri dön.

Hepsi bu!