Öğretmenlik Meslek Kanunu: tepkiler, müdahaleler

Öğretmenlik Meslek Kanunu teklifini protesto etmek için İstanbul, Adana, İzmir, Samsun, Sivas ve Elazığ gibi illerde bir araya gelen sendika üyeleri ve öğretmenler, "Öğretmen Meslek Kanunu tasarısı geri çekilsin" yazılı pankartlarla kanun teklifine karşı çıktı. 

Eylemlerde neler yaşandı? 

Ankara'da meclis önünde bir araya gelen Eğitim-Sen ve Eğitim-İş sendikası üyelerinin eylemine çok sayıda kişi katıldı. Protestoda, "Mustafa Kemal'in öğretmenleriyiz" ve "Öğretmene değil çetelere barikat" sloganları atıldı. Meclis önünde açıklama yapmak isteyen katılımcılara, polis müdahale etti.  

Müdahalenin ardından açıklama yapan Eğitim-İş Sendikası Başkanı Kadem Özbay, "Türkiye'nin dört bir yanından, öğretmenlik mesleğine hiçbir iyileştirme getirmeyen, öğretmenlik mesleğinin sosyal haklarını, özlük haklarını iyileştirecek bir şey yapmayan, öğretmenlere danışılmadan bir saray talimatıyla yerine getirilen meslek kanunuyla ilgili imza topladınız. Şimdi, sizlerin topladığı imzaları bizler, buradan yönetim kurulumuzla beraber, vekillerimizle birlikte Meclis Başkanvekili'ne sunacağız." dedi. 

• Destek: CHP Genel Başkan Yardımcısı Veli Ağbaba, konuya ilişkin "Öğretmenlerin kazanılmış haklarını gasp eden, ekonomik sorunlarını yok sayan, iş barışını bozan Öğretmenlik Meslek Kanununun geri çekilmesi için Eğitim-Sen Millî Eğitim Bakanlığı önünde eylem yaptı. Eğitim emekçilerinin yanındayız." ifadelerini kullandı. 

Teklif neyi içeriyor? 

Öğretmenlik Meslek Kanunu teklifi 12 maddeden oluşuyor. Teklifte öğretmenlik, "eğitim öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleği" olarak tanımlanıyor. Öğretmenlik mesleği, aday öğretmenlik döneminden sonra "öğretmen", "uzman öğretmen" ve "başöğretmen" olmak üzere üç kariyer basamağına ayrılıyor. 

Kanun teklifine göre öğretmenler mesleğe başladıktan 10 yıl sonra sınava giriyor ve başarılı olmaları hâlinde uzman öğretmen oluyor. Bundan 10 yıl sonra bir sınava daha tabi tutulan uzman öğretmenler sınavı geçmeleri hâlinde başöğretmen oluyor. Yüksek lisans yapanlar uzman öğretmen, doktora yapanlar başöğretmen sınavından muaf oluyor. Ayrıca teklifte şu ifadeler yer alıyor: 

"Öğretmenler, öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarından ve bunlara denkliği kabul edilen yurt dışı yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar arasından seçilir."

"Adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz. Bu süre içinde, zorunlu hâller dışında aday öğretmenlerin görev yeri değiştirilemez."

"Aday öğretmenler, eğitim ve uygulamadan oluşan Aday Öğretmen Yetiştirme Programına tabi tutulur. Aday öğretmenler için öngörülen Aday Öğretmen Yetiştirme Programına mazeretsiz olarak katılmayanlarla bu program sonunda Adaylık Değerlendirme Komisyonunca yapılan değerlendirmede başarısız olanların, görevine son verilir ve bunlar 3 yıl süreyle öğretmenlik mesleğine alınmaz."

Öte yandan öğretmenlerin mali ve özlük haklarının da yeniden düzenlendiği ve maaş değişikliğinin de öngörüldüğü teklif, meclisten geçip yasalaşması hâlinde 2023 yılında yürürlüğe girecek.  

Neden tepki çekiyor? 

Eğitim-İş Sendikası Başkanı Kadem Özbay, kanun teklifini "muğlak ve çelişkili" olarak nitelendiriyor. Özbay "Kanun teklifinde, öğretmenler hakkında değerlendirme yapacak komisyonların yapısı, değerlendirme kriterleri, öğretmenlerin almak zorunda olduğu eğitim programlarının kimler tarafından hazırlanacağı ve içeriğinin ne olduğu gibi çok hayati sorular cevapsız bırakılmıştır." ifadelerini kullanıyor. 

Öğretmenlerin Millî Eğitim Bakanlığınca seçilmesi gerektiği ifadesinin kaldırıldığını vurgulayan Özbay, "Dernek maskesi takmış tarikatlara eğitimi şekillendirme konusunda yeni bir kapı aralamaya çalışmaktadır." diyor. Özbay ayrıca kariyer basamaklarından birinin adının "Başöğretmen" olarak belirlenmesine de tek Başöğretmenin Atatürk olduğunu söyleyerek tepki gösteriyor.

Eğitim Reformu Girişimi (ERG) Öğretmen Ağı'nın raporunda, "Teklife yönelik eleştiriler, teklifin saydam ve katılımcı bir süreçte hazırlanmamış olması, kapsamının yetersizliği ve ihtiyaçlara yanıt vermemesi, özel okullarda çalışan ya da sözleşmeli öğretmenlere yönelik düzenleme içermemesi, teklifte yer alan uzman öğretmen ve başöğretmen uygulamasının ayrıştırıcı olması ve bu unvanlar için sınav uygulamasının sorunlu görülmesi etrafında toplanıyor." ifadeleri kullanılıyor.