Özel Röportaj: Özlem Çarıkçıoğlu 🏂🏻

28 yaşında genç bir kayak sporcusu olarak 2022 Pekin Kış Olimpiyatları’nda Türkiye’yi temsil eden 7 sporcu arasında yer aldın, 2018 PyeongChang Kış Olimpiyatları'nda ise yarışan tek kadın alp disiplini sporcusu oldun. Çok tebrik ederiz.. Sana göre iklim krizi kayak branşının bugününü sence nasıl etkiliyor? Bu branş ve diğer branşlar için geleceğe dair öngörülerin neler?

Öncelikle çok teşekkür ederim. Olimpiyatlara katılmak her sporcunun en büyük hayalidir. Ben de bunu başardığım için oldukça mutluyum..

Geriye dönüp bakınca kayağa başladığım 2002 senesinden beri maalesef dünyamızda birçok değişiklik oldu. Senede 70-80 gününü dağlarda ve kayak merkezlerinde geçiren biri olarak zaman içerisinde kar kalınlıklarında, donma seviyesinde ve -özellikle buzullarda- kar seviyesinin ne kadar yukarılara çıktığına dair değişimleri çıplak gözle görebilmek oldukça üzdü beni. Şehirdeki yaşantıma devam ederken daha az fark ettiğim iklim krizine dair birçok şeyi, dağlarda olduğum zaman diliminde çok daha fazla gözlemleyebildim. Bu sebeple benimle bu röportajı yapmak istemenizden dolayı özellikle teşekkür ederim. Her sezon ülkemizdeki kayak sezonu Aralık ayı başında açılırken, bu sezon tüm kayak merkezleri hiç görmediği bir karsızlıkla karşı karşıya kaldı. Geldiğimiz nokta, beni ve benim gibi iklim krizi ile her gün yüzleşen insanları ne kadar yaralasa da aynı zamanda bu duruma karşı savaşmak için elimizden geleni yapmamız için bir fırsatlar yaratıyor.

İklim krizi nedeniyle çok yüksek ya da çok düşük hava sıcaklıkları yaşıyoruz. Bu durum kayak branşında aktif olan bir sporcuyu nasıl etkiliyor? İklim krizinin performansın üzerindeki etkilerini dengelemek ya da azaltmak için neler yapıyorsun?

Maalesef sporcular olarak, iklim krizinin performansımızın üzerindeki etkilerini değiştirmek için alabileceğimiz fazla bir aksiyon olmuyor. Kayak sporuyla ilgilenenler olarak en büyük problemimiz kayak merkezlerine kar düşmemesi ve yazları antrenman yapmak için gittiğimiz buzulların erimesi. Genellikle yazın gidebileceğimiz 3-4 kadar kayak merkezi mevcut Avrupa’da. Bunlar Alp Bölgesi’nde İsviçre, İtalya, Avusturya gibi ülkelerde 3000 metre üzerinde yer alan, buzul kayağı için uygun olan kayak merkezlerinden oluşuyor. Bu buzullara her yaz gittiğimde kar seviyesinin yukarıya çekildiğini maalesef çıplak gözle görüyorum. Hatta son yıllarda gittiğim kamplarda, antrenman günlerinin yarısını fazla sıcak hava koşullarından ve pistlerin kapanmasından dolayı kara antrenmanı yaparak geçirdim. Bu da benim için yurt dışında geçirdiğim günleri daha verimsiz kıldı. Bu sezon ise herkesin bildiği üzere Türkiye’ye kar çok geç geldi. Hatta an itibariyle birçok kayak merkezi tam olarak açılamadı. Bu durum hem kendi antrenmanlarımı hem de kurucusu olduğum ve benim gibi sporcuların yetişmesini hedeflediğim kulübümdeki (SkiLab) minik sporcuların yurt içinde yapabileceği antrenman süresini oldukça kısalttı ve bizi sürekli değişen yarış programıyla baş başa bıraktı. Tabi ki doğa sporu yapmak bizi her zaman değişen koşullara karşı hızlı aksiyon alabilen bireyler haline getirmiş olsa da karın yağmaması ve havaların ekstrem uçlarda seyir etmesi bizi derinden etkiliyor.

Özel hayatında ya da profesyonel bir sporcu olarak sen iklim krizi ile nasıl mücadele ediyorsun?

Ailemden aldığım eğitimle sanıyorum ki çocukluğumdan beri “dünyamızı korumak” konusunda oldukça hassas oldum. Kayak yapmaya başladıktan ve iklim krizinin en çok etkisini gösterdiği bu branşta uzun yıllar geçirdikten sonra özellikle bu konuda daha çok bilinçlendim. Bu sezon 5. senesine giren SkiLab’de, sezon içinde yaklaşık 500 çocuğa dokunma imkanımız oluyor. Gelecek nesillerin -maalesef- iklim krizinden en çok etkilenen nesiller olacaklarına inanıyorum. Bu sebeple iletişim kurabildiğimiz tüm çocuklara bu bilinci ve mücadeleyi aşılamaya çalışıyoruz. Düzenlediğimiz kamplarda iklim krizi ile ilgili bilgilendirmeler, videolar ve anlatımlar yapmaya gayret gösteriyoruz. Çocukların kayak sporunu sevmelerini hedeflerken, birey olarak da dünyadaki sorumluluklarının farkına varmalarını, fazla korkutmadan, onlara aşılamaya çalışıyoruz. 

İklim krizi ile mücadelede profesyonel sporcu olarak önereceğin bir iklim dostu spor hareketi var mı? Bireysel sporculara, kulüplere ve federasyonlara bir çağrın olsa ne söylemek isterdin?

İklim krizi ile mücadele etmek bence çok daha büyük bir çerçevede yapıldığı noktada asıl faydayı sağlayacak. Yine de bireysel olarak bilinçlenmek için sporcuların, kulüp ve federasyonların yapabileceği birçok iyileştirme var. Öncelikle bu kurumların hitap ettiği kesimlere sistematik eğitimler vermeleri gerektiğini düşünüyorum. Ben kişisel olarak kendi kulübümde buna oldukça önem veriyorum. Çünkü dünya bir tane ve dünya hepimizin…