Paris e-scooter referandumu gözleri İstanbul'a çevirdi

Paris'te bir operatör altında hizmet gösteren elektrikli scooter'ların (e-scooter) yasaklanıp yasaklanmamasına karar vermek için gerçekleştirilen referandum sonuçlandı. Resmî sonuçlara göre, katılımcıların %90 oranında kiralanabilir e-scooter'ların yasaklanması için oy kullanmasıyla Paris, e-scooter'ları tamamen yasaklayan ilk şehir oldu.

Detaylar: Resmî rakamlara göre, şehrin seçmen kütüğündeki 1.38 milyon kişiden 103 bini oylamaya katıldı ve bunlardan 91 bin 300'den fazlasıysa scooter'lara karşı oy kullandı. Özel mülkiyete ait araçlar ise oylamaya dahil edilmedi.

• Paris, e-scooter'ları benimseyen ilk şehirlerden biriydi; ancak, e-scooter kazaları sonucunda yaralanan veya hayatını kaybeden kişilerin sayısındaki artış şehir sakinleri arasında tepkilere yol açtı. Sürücülerin genellikle kask takmaması, 12 yaşından küçüklerin yasal olarak e-scooter kiralayabilmesi, bazı e-scooter sürücülerinin 27 km/saat hıza çıkması ve park hâlindeki e-scooter'ların kaldırımları işgal etmesi gibi eleştiriler, Paris'teki e-scooter sorununa yönelik tepkilerin başında geliyordu.
• 2021 yılında 31 yaşındaki bir kadın, iki kişiyi taşıyan bir e-scooter'ın çarpması sonucunda hayatını kaybetmişti. 

Tepkiler: Yasağı destekleyen 15 yaşındaki Julian Sezgin, e-scooter kullanan iki ya da üç gençten oluşan grupların kalabalık yollarda arabaların yanından hızla geçtiğini sık sık gördüğünü belirterek "E-scooter'lara binmekten kaçınıyorum ve bence daha güvenli ve verimli oldukları için e-bisikletleri tercih ediyorum" dedi. Yıllardır Paris'te yaşayan İtalyan Bianca Sclavi ise scooterların "çok hızlı" gittiğini ve daha yavaş gitmeleri için mekanik olarak sınırlandırılmaları gerektiğini söyledi.

• 35 yaşındaki Linda Joèlle, e-scooter'ların işe gidip gelmek için mükemmel bir çözüm olmalarının yanında çevre için de daha sağlıklı bir yol olduğunu belirterek yasağa karşı olduğunu söyledi. BFMTV'ye konuşan isimsiz bir öğrenci ise "Metroya çok yakın oturmuyorum ve bu yüzden okula e-scooter ile gitmek daha iyi." diyerek e-scooter'ları desteklediğini ifade etti.

Perde arkası: Paris sokaklarında Lime, Dott ve Tier gibi şirketler tarafından işletilen yaklaşık 15 bin e-scooter bulunuyor. Muhalifler, e-scooter kullanıcılarının yol kurallarına saygısızlık ettiğini ve kaldırımlarda sürüş yasağını düzenli olarak ihlal ettiğini savunurken operatörler, bu araçların şehirdeki toplam trafik kazalarının küçük bir bölümünü oluşturduğunu ve trafik sorununu da çözdüğünü savunuyor. 

• Lime, Dott ve Tier, referandum öncesi müşteri tabanlarının büyük bir kısmını oluşturan gençlerin oylamaya katılmayacağından korkarak sosyal medya hesaplarından insanları kendi lehlerine oy kullanmaya teşvik etmiş; buna ek olarak pazar günü hizmetlerini tüm gün ücretsiz hâle getirmişti.

İBB'nin e-scooter eylem planı

Paris'in e-scooter'ları yasaklamak için düzenlediği referandumda katılımcıların %90'ının e-scooter'ların yasaklanması yönünde oy kullanmasının ardından İBB Genel Sekreter Yardımcısı ve İETT Genel Müdürü Dr. Buğra Gökce, e-scooter'lar için İstanbul'da izlenecek eylem planını açıkladı.

Detaylar: Twitter'dan yaptığı paylaşımla İstanbul'a ilişkin e-scooter planlarını madde madde açıklayan Gökçe, e-scooter'lar için 1500 park alanı açılacağını, ilçe belediyeleri ile konumları belirlenen park alanlarının yapımına operatörlerin de katkı sağlayacağını ve park alanlarına park eden kullanıcılardan %10 ila 15 indirime tekabül eden açılış ücreti alınmayacağını duyurdu.

• Gökçe'nin açıklamalarına göre, yaya trafiğinin yoğun olduğu kent merkezli "hassas bölge" olarak tanımlanarak buralarda e-scooter'lar için hız sınırı 12,5 km/s olarak düzenlenecek. Ayrıca, operatörler kullanıcılara 2 ayda bir eğitim vermekle sorumlu olacak ve operatörlerin mobil uygulamaları da İstanbulKart ile entegre edilecek.