Petrolün demokrasiye karşı zaferi: İdealizmden realizme zorunlu bir geçiş

Donald Trump başkanlığındaki ABD; NATO ve Birleşmiş Milletler gibi uluslararası kuruluşlardaki liderlik rolünü bir yük olarak görüp geri plana atan, Paris İklim Anlaşması’ndan çekilerek uzun yıllardır mücadele edilen iklim krizini göz ardı eden ve başta Suudi Arabistan olmak üzere dünya genelindeki otoriter rejimlerle çıkarları kesiştiği ölçüde iyi ilişkiler kurabilen bir dış politika anlayışı benimsemişti. 2. Dünya Savaşı’ndan sonra liberal uluslararası düzenin öncü ve garantör ülkesi konumuna yükselen ABD’nin idealist dış politika prensipleriyle pek de bağdaşmayan Trump döneminin Demokrat Joe Biden’ın başkanlığa seçilmesiyle geçmişteki karanlık bir dönem olarak kalacağı öngörülüyordu.

2020'de ABD başkanlığına seçilen Biden; iktidarının ilk günlerinden beri ABD’nin uluslararası kurumlardaki liderliğini tekrar canlandıracak, insan hakları ihlallerinin yaşandığı ülkelerle diplomatik ilişkilerini sınırlı düzeyde tutacak ve ülkesinin yeniden “özgür dünyanın” lideri olacağı yeni bir dönem başlatacağı sözü veriyordu. Nitekim, 2021'de Biden’ın inisiyatifiyle düzenlenen “Demokrasi Zirvesi” ne Suudi Arabistan ve Türkiye gibi otoriter yönetimlere sahip ülkelerin davet edilmemesi liberal-demokratik değerlere sıkı sıkıya bağlı yeni bir yönetimin geldiği sinyallerini veriyordu. Ancak hem iç hem de dış politikada değişen dinamikler ABD Başkanı Biden’ın idealist dış politikasını da bütünüyle değiştirdi.