Tarihe yazılan rekorlar, madalyalar, tartışmalarla Paris 2024'ün özeti

16 gün boyunca bizi ekranlarımızın başına mıhlayan Paris 2024 geride kaldı. Ardında da birçok tartışma bıraktı. Özellikle de 40 yıl sonra altın madalya alamadığımız ilk Olimpiyat Oyunları olması dolayısıyla.

Türkiye'nin umutları

Fransa’ya büyük umutlarla giden kafilemizin aldığı 3 gümüş, 5 de bronz, sadece bizim için değil spor otoriteleri için de şaşırtıcıydı. Türkiye, bir zamanların altın deposu olan güreşle halterde bir süredir alıştığı başarıları göremiyor. 

Olimpiyat Oyunları’nın ana madalya lokomotifleri olarak görülen, toplamda 101 altın madalya veren atletizm, yüzme ve jimnastikte ise Türkiye, tarihi boyunca üç madalya aldı. Tokyo’da altı final gördüğümüz atletizmde Paris’te sadece Ersu Şaşma bize bu heyecanı yaşattı. Sırıkla yüksek atlamada beşincilik yaşayan rekortmen atletimiz maalesef bir istisnaydı.

• 20 yıllık altın hasretini 1988’de Naim Süleymanoğlu dindirirken, 1992’de iki, 1996’da 4, 2000 ve 2004’te 3 Olimpiyat birinciliği görmüştük. Atlanta 1996’da sadece tek altın alabilen İngiltere, 2024’te bu sayıyı 22’ye çıkardı. Dikkatli baktığımızda Türkiye’nin rengi ne olursa olsun, madalya sayısını zaten bir eşiğin üstüne taşıyamadığı görülüyor.

80 milyonluk nüfusu olan bir ülkenin şüphesiz bundan daha iyisini yapması gerekiyor. Özellikle de Paris’e yedi sporcu gönderebilen Pakistan’ın atletizmde şampiyon çıkarabildiği, Özbekistan’ın beşi bokstan olmak üzere sekiz defa kürsünün en üst basamağına çıkabildiği, 72 bin nüfuslu Dominika’yla 180 binlik Saint Lucia’nın altın alabildiği düşünülünce... 

Fakat sporda başarılar bugünden yarına gelmiyor, ancak kişilerden bağımsız bir sistemin inşası ve yıllara dayanan bir kültürün oluşturulmasıyla çıta yükseliyor.

Bardağın dolu tarafı 

Tokyo 2020’de aldığımız 2 altın, 2 gümüş, 9 da bronz toplam 13 madalya, ülkemiz açısından bir rekordu. Daha önce çok daha fazla altın kazandığımız Olimpiyat Oyunları olsa da kürsüye hiç bu kadar çıkamamıştık. Japonya’ya kadar 80 yıl boyunca kadın sporcuları beş madalya toplayabilen Türkiye, Tokyo 2020'de tek bir Olimpiyat Oyunları'nda bunu egale etmişti. 

• Paris’te karışık takım yarışından gelen gümüşü de hesaba kattığımızda kadın sporcularımız bunu da aştı.

Boksörlerimizden Buse Naz Çakıroğlu iki Olimpiyat finali gören ilk kadın sporcumuz olurken, Malatya’da oldukça zor koşullarda yetişen Hatice Akbaş’ın ikinciliği de unutulmazdı. Yine ringde ses getiren Esra Yıldız Kahraman bronzda kalırken, madalya umuduz Busenaz Sürmeneli çeyrek finalde elenerek şampiyon unvanını koruyamadı.

Güreşte Buse Tosun Çavuşoğlu, tekvandoda da Nafia Kuş bronz madalya alan diğer kadın sporcularımızdı. Olimpiyat Oyunları'na katılan ilk kadın kürekçimiz olan Elis Özbay’ın çeyrek final görmesi, eskrimci Nisanur Erbil’in ana tabloda maç kazanan ilk sporcumuz olması akılda kalan notlardandı. 

Yıllardır yaptıklarıyla binlerce kız çocuğuna ilham veren Voleybol Millî Takımı dördüncülükte kaldı. Sakatlıkların gölgesinde oynanan yarı final yine de büyük bir başarıydı. Ne de olsa bu da bizim için bir ilkti; kim bilir bundan birkaç sene önce Olimpiyat Oyunları'nda yarı final oynayacaksınız deseler, milyonlar buna gülerdi. Bizlere yaşattıkları sürdürülebilir başarı öyküsü hakikaten takdire şayan. Binlerce kız çocuğuna ilham verenler ziyadesiyle alkışı hak ediyorlar. Velev ki madalya almamış olsunlar!

Paris 2024’e kadar kazandığımız tüm madalyalar ferdi müsabakalardan gelmişti. Fransa’da ilk olarak okçulukta takım yarışında gelen bronzu, atıcılıkta karma takımla aldığımız gümüş kovaladı. Tabii o takımın mensuplarından Yusuf Dikeç’in küresel bir fenomene dönüşmesi unutulmazdı. Dünya şampiyonlukları da bulunan 51 yaşındaki astsubayın eli cebinde atış tarzı, sosyal medya sayesinde yeryüzünün dört bir köşesinde hafızalara kazındı. Takım arkadaşı Şevval İlayda Tarhan’ın daha 24’ünde olduğunu unutmamalı, gelecek için ondan umutlanmalı.

• Birçok sporcunun gönderme yaptığı Paris 2024’ün gümüş madalyalı ismi yıllarca hatırlanacağa benziyor. Elon Musk’la Yusuf Dikeç’in X platformu üstünden paslaşmasıysa şüphesiz zamanın ruhunu yansıtıyor.

Taha Akgül’ün üçüncü Olimpiyat madalyasıyla mindere vedası bizim için unutulmazdı. Rio’da altın aldıktan sonra Tokyo ve Paris’te bronzda kalan güreşçimiz, müsabakadan sonra ayakkabılarını çıkardı. Bunun anlamı "Benden bu kadar"dı…

• Okçulukta Mete Gazoz’un erken vedası bizi üzse de takım arkadaşları Ulaş Berkim Tümer, Abdullah Yıldırmış ve 17 yaşındaki Elif Berra Gökkır gelecek için umut verdi. 

16 yaşındaki yüzücümüz Kuzey Tunçelli’nin finale kalması, onda da dünya gençler rekoru kırıp beşinci olması sıra dışıydı. Rüyamızda görsek inanmayacağımız bir şeye imza atan altın çocuk, kim bilir yakın gelecekte havuzda tarih yazacak, imkansız gözüyle bakılan Olimpiyat madalyasını bir gün boynuna takacak.

Paris 2024'ten dünyanın hafızasına kazınanlar

Tarihin stadyumda düzenlenmeyen ilk açılış töreni, izleyenleri ortadan ikiye ayrıldı. Sevmeyenler bir yandaydı, sevenler diğer tarafta. Fransa’yı Fransa yapan değerlerin üstüne zamanın ruhunu yansıtan öğeler eklenmesi kimilerine göre harikaydı, bazılarına göreyse Olimpiyat ruhuyla alakasızdı.

Dünyanın en güzel şehirlerinden birinin birçok tarihî noktasında düzenlenen Olimpiyat ise öncüllerinden çok farklıydı. Bir kent ilk kez Olimpiyat Oyunları’nın parçası oldu. Yemekler, klimasız odalar, Seine Nehri’nin temizliği tartışmalı sularında düzenlenen yarışmalar ise katılımcıların canını sıktı.

Paris 2024’te fırsat olmasa da kontenjan eşitliği vardı. Geleneksel olarak erkekler maratonla noktalanan atletizm yarışmalarının bu sefer kadınlar maratonla bitmesi; voleybol, basketbol ve futbolda kadınlar finallerinin erkeklerden sonra yapılması manidardı.

Paris 2024’te spor tarihine neler yazıldı?

Amerikalı yüzücü Katie Ledecky, toplamda 9. Olimpiyat altınını alarak tarihin en çok birincilik gören kadın sporcusu olan Larisa Latinina’yı yakaladı. Havuzda esen Fransız kasırgası Leon Marchand akıllara tarihin en iyisi Michael Phelps’i düşürürken, jimnastik ikonu Simone Biles’ın yerçekimine karşı direnişi her zaman olduğu gibi şiirseldi. Amerikalı efsanenin 17 yaşındaki Cezayirli rakibesi Kaylia Nemour’un asimetrik paralelde kazandığı birincilik de tarihe geçti. Daha önce jimnastikte madalyası olmayan Afrika kıtasının altın madalya alması uzun süre hatırlanacaklar arasına yazıldı. 

Sırıkla yüksek atlamada Armand Mondo Duplantis yine dünya rekoru kırarken, üst üste beşinci altın madalyasını aldıktan sonra mindere veda eden Kübalı Mijain Lopez de adını kitaplara yazdırdı. 

Olimpiyat Oyunları'nda yedi altın madalya kazanan ilk sporcu olan Alman Isabell Werth Paris’te de tarihe adını yazdırdı. Tenis efsanesi Novak Djokovic, genç kuşağın en iyisi Carlos Alcaraz’ı devirerek koleksiyonunun tek eksik parçasını tamamlarken, bunu ezeli rakibi Rafael Nadal’ın hükümdarı olduğu Roland Garros topraklarında yapması unutulmazdı. Kadınlardaysa birçoklarına göre büyük bir sürpriz yaşandı. Favori Iga Swiatek üçüncü olurken, masa tenisi diyarı Çin’den Quinwen Zheng teniste taçlandı. 

Tarihe Paris’ten bu notlar kalırken, belki bir kez daha özeleştiri zamanı. Artık çuvaldızı kendimize batırmalı, 2028 hatta 2032 için şimdiden kolları sıvamalı. 80 milyonluk nüfus, bundan çok daha fazlasını yapmalı.