Sürdürülebilirliğin Çekiciliği

Elif Bilge Bozan & Dr. Gizem Sürenkök

Bu yazımızda toplumsal cinsiyet rolleri üzerinden bireylerin sürdürülebilir bir dünyaya dair bakış açılarının romantik ilişkilerini nasıl etkilediğine bir bakış atıyoruz. 

Sürdürülebilir yaşamın bireysel faydalarının ve doğaya yaptığınız iyiliklerin sayısız artısının yanında, kişiyi çekici de kıldığını söylesek ne düşünürdünüz? Araştırmalar sürdürülebilir yaşam alışkanlıklarının  kişilerin romantik ilişkilerine oldukça büyük bir etkisi olduğunu gösteriyor. Öyle ki sürdürülebilir yaşam standartlarını benimseyen bireyler prososyal davranışları sebebiyle potansiyel partnerleri tarafından çekici bulunuyor ve ilişkileri içerisinde kibar, önemseyici, saygılı roller üstleniyorlar.

Bunun yanısıra, bireylerin sürdürülebilir yaşam alışkanlıkları ve bu konudaki bakış açılarında; yaş, gelir durumu, geleneksellik, eğitim seviyesi, yaşanan coğrafya ve cinsiyet unsurları da oldukça büyük rol oynuyor.

Doğa toplum tarafından genellikle kadın olarak algılanıyor. Öyle ki, doğaya “Toprak Ana” diyoruz. Yapılan örtük çağrışım testlerinde ise dünya çoğu kişi tarafından bilge, yüce ve feminen bir güç olarak algılanıyor. İlk bakışta doğanın dişi olarak algılanması kadınları güçlü bir konumda gören feminist bir olgu gibi algılanıyor. Her ne kadar bilimsel gerçekler geleceğimiz için hem bireysel hem toplumsal adımlar atmamız konusunda tüm insanlığı uyarsa da, sürdürülebilir yaşam pratikleri sıklıkla cinsiyetçi bir bakış açısıyla beraber anılıyor. 

Cinsiyetçi bakış açısına göre kadınlar bakım veren, koruyan konumunda görülüyor. Prososyal, yani fayda sağlama amacı gütmeden insanlara ve topluma yardım hedefi taşıyan davranışlar, kadın olmakla kolayca ilişkilendirilebiliyor. Cinsiyete dayalı yargılar bireylerin sürdürülebilirlikle ilgili düşünce biçimlerini, konuyu ciddiye alış seviyelerini ve alınan aksiyonları etkiler nitelikte. Örneğin yapılan birçok araştırmaya göre erkekler alışverişlerinde bez çanta yerine plastik poşet kullanmayı tercih ediyorlar çünkü bez çanta kullanmak “kadınsı” olmak ile ilişkilendiriliyor.

Daha geniş çaplı incelemeler ise, birçok kişi ev işlerini kadınlarla ilişkilendirdiği için, su tasarrufu ya da sürdürülebilir giysi alışverişi gibi konularla kadınların ilgilenmesi gerektiğini düşündüğünü gösteriyor. Bu noktada aslında tüm topluma iş düşüyor. Toplum standartları, erkekleri tüketimin daha içinde görüyor. Ancak sürdürülebilir adımlar atmalarını da zorlaştırıyor. 

Oysa ki sürdürülebilir bir yaşam benimsemek partnerinizle iletişiminizi güçlendirebilir ve fark etmeden toplumsal cinsiyet kalıplarıyla birlikte başa çıkmanızı sağlayarak diğer insanlara örnek olmanızı sağlayabilir. 

Birbirinize hediye alırken temiz içerikli, deneysiz ve/veya ev yapımı ürünleri tercih edebilir; hayvansal gıda tüketiminizi azaltmak adına yemeklerinizde lezzetli vegan/vejetaryen tarifler deneyebilirsiniz. Beraber bisiklet sürebilir veya uzun yürüyüşler yapabilirsiniz. Temizlik, alışveriş, yemek gibi konularda ortaklaşa karar alıp iş bölümü yaparak satın aldığınız ve harcadığınız kaynakların bilincinde olmayı kolaylaştırabilirsiniz. Bu örnekler yaşamınızın her alanında çoğaltılabilir.

Sürdürülebilir  yaşam konusuna cinsiyet atamaktan vazgeçmek ve davranış kalıplarımızı gözden geçirmek dünyamızın ve üzerinde yaşayan herkes için büyük önem taşıyor. Bizi örnek alarak yetişen ve dünyamızı emanet edeceğimiz bir nesil ile birlikte yaşıyoruz. Yuvamızın sorumluluğunu birlikte alarak başarabiliriz.