TCMB değişiklikleri: tepkiler ve öngörüler

13 Ekim akşam saatlerinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Şahap Kavcıoğlu bir araya geldi. Bir fotoğrafın servis edildiği ve ayrıntı paylaşılmayan görüşmenin ardından Bloomberg, görüşmede Para Politikası Kurulu'ndan bir üyenin değiştirilmesinin de ele alındığını iddia etmişti.

Nitekim haber gecikmedi. Resmî Gazete'de yayımlanan kararla TCMB Başkan Yardımcıları Prof. Dr. Semih Tümen, Dr. Uğur Namık Küçük ve Para Politikası Kurulu Üyesi Prof. Dr. Abdullah Yavaş görevden alındı. Başkan yardımcılığı görevine BDDK Başkan Yardımcısı Taha Çakmak, PPK üyeliğine Prof. Dr. Yusuf Tuna atandı.

Hâlihazırda 9 lirayı aşan ve her gün rekor kıran dolar/TL kuru gece 9,18’i gördü. IHS Markit verilerine göre Türkiye'nin 5 yıllık kredi temerrüt risk primi (CDS) 453 baz puana ulaşarak 6 ayın zirvesine tırmandı. 

• Neler olmuştu? TCMB Başkanlığı'nda daha önce Murat Uysal görevden alınmış, yerine gelen Naci Ağbal da Mart 2021'de görevden alınarak yerini Şahap Kavcıoğlu'na bırakmıştı. Geçtiğimiz günlerde Reuters Erdoğan'ın faiz indiriminde geciktiği için Kavcıoğlu'na güvenini yitirdiğini iddia etmiş, İletişim Başkanı Fahrettin Altun ise bu iddiaları yalanlamıştı. 

Neden? 

Reuters'ın iki kaynaktan edindiği bilgiye göre Küçük ve Yavaş, bir önceki Para Politikası Kurulu toplantısında faiz indirimine sıcak bakmadıkları için görevden alındı. Faiz indirimine mesafeli olanların kurumdan uzaklaştırıldığı, Kavcıoğlu'nun yeni üyelerle faiz oranlarını daha hızlı indirebilmenin önünü açtığı söylendi.

Abdullah Yavaş yakın dönemde ABD'de yaşayıp PPK'lar için Türkiye'ye gelmesinin maliyeti Twitter’da gündem olmuştu. 

Dünya Finans Editörü Şebnem Turhan, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Kavcıoğlu’nun birlikte verdiği pozun ve sonrasındaki değişikliklerin sebebinin Kavcıoğlu’nun Plan ve Bütçe Komisyonu'nda karşı karşıya kaldığı muhalif vekillerin eleştirilerinin üzerine otoritesini göstermek olduğunu söylüyor. Piyasanın bu fotoğraftan sonra Kavcıoğlu'nun gitmeyeceğini anladığı söyleniyor.

Yorumlar

Koç Üniversitesi'nden Selva Demiralp "Merkez bankasında giderek sıklaşan görev değişiklikleri kredibiliteye gelen ek darbe olarak algılanıyor. Bu algı TL’den kaçışı tetikliyor. Para politikasında temel araç kredibilitedir. Fiyat istikrarını sağlayan, finansal istikrarı sağlayan bu kredibilitenin getirdiği güvendir." dedi.

In Touch Capital'dan Piotr Matys "TCMB'nin gelecek hafta faizleri tekrar indireceğini" öngördü. Dolarizasyon trendinin süreceğini vurgulayan Matys bu kararların "topyekûn bir krize de yol açabileceğini" söyledi. Liranın değersizleştiği durumda faiz oranlarını düşürmenin makul bir strateji olabileceğini ifade eden Matys, durumun bu olmadığını ve küresel emtia fiyatlarının hâlihazırda yüksek olduğu ve daha da yükselebileceği bir dönemde Türkiye'nin istikrarlı hatta daha güçlü bir para birimine ihtiyacı olduğunu vurguladı.

Eko Faktoring'den Arda Tunca "Dün geceki değişiklikler, TCMB'nin artık Türkiye'nin para politikasını yönetemeyecek durumda olduğunu güçlü bir şekilde gösteriyor" dedi.

CHP lideri Kılıçdaroğlu "Erdoğan ve Merkez Bankası Başkanı el ele verdi, halkımızı fakirleştiriyorlar. Bu açıkça millete zulümdür. Şunu da söyleyeyim, Merkez Bankası Başkanı’nın bu ihanette sorumluluğu gitgide artıyor. Unutmayacağım bunu!" ifadelerini kullandı.