TikTok CEO'su ABD Kongresi'nde: Neler oldu?

TikTok; ABD ile Çin arasında birçok cephede devam eden ve giderek kızışan savaşın tam ortasında kalıyor. İlk olarak 2020 yılında eski ABD Başkanı Donald Trump’ın yasaklamaya çalıştığı ancak başarılı olamadığı TikTok, bugün ABD’de yasaklanmaya daha önce hiç olmadığı kadar yaklaşmış bulunuyor.

Neden?

ABD hükümeti, Çin merkezli ByteDance bünyesindeki TikTok’un, ABD’li kullanıcıların verilerini toplayarak Çin hükümetine ileten bir “güvenlik tehdidi” olduğunu savunuyor.

• Geniş açı: Bundan birkaç ay öncesinde Forbes, TikTok’un ABD’li birkaç gazeteciyi gözetlediğini ortaya çıkarmış; bu, ByteDance çalışanlarının uygulamayı şirket hakkında eleştirel haber yapan gazetecilerin IP adresleri üzerinden konumlarını takip etmek için kullandıklarını söyleyen TikTok tarafından da doğrulanmıştı. 

Kısa bir süre önce ABD, hükümet çalışanlarının cihazlarında TikTok bulundurmasını yasaklayarak bu yönde bir akım başlatmış; Kanada, Birleşik Krallık, Avustralya, Yeni Zelanda, Norveç, Fransa, Tayvan da bu akıma dahil olmuştu. Ayrıca, TikTok, Avrupa Parlamentosu, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Birliği Konseyi çalışanlarının cihazlarında olmak üzere AB’nin üst düzey üç organında da yasaklanmıştı. 

Ancak, ABD, uygulamayı ülke çapında yasaklayarak bu yasağı bir üst seviyeye taşımaya kararlı gibi gözüküyor.

Kongre önünde 6 saat: Neler oldu? 

TikTok CEO’su Shou Zi Chew, geçtiğimiz hafta ABD Temsilciler Meclisi Enerji ve Ticaret Komitesi tarafından düzenlenen oturumda yaklaşık 6 saat boyunca ifade verdi. Milletvekillerini TikTok’un Çin hükümetiyle arasındaki ilişkiye yönelik endişelerin yersiz olduğuna inandırmaya çalışan ve TikTok’un ifade özgürlüğünü gözeten bir platform olduğunu savunan Chew, Kongre önünde oldukça zorlayıcı anlar yaşadı.

^Complex

Komitenin pek çok üyesi, TikTok ve ByteDance yöneticilerinin Çin Komünist Partisi (ÇKP) ile bağlarına odaklandı. Bu bağlamda, Chew’un bu kişilerle ne sıklıkta temas kurduğu ve TikTok’un, şirketlerin kullanıcı verilerini hükümete erişilebilir kılmasını gerektiren Çin yasalarına karşı yeterli koruma sağlayıp sağlamadığı sorgulandı.

Demokrat Tony Cárdenas’ın TikTok’un bir Çin şirketi olup olmadığı sorusuna Chew, TikTok’un doğası gereği küresel bir şirket olduğu; Çin anakarasında bulunmadığı ve Singapur ile Los Angeles merkezli olduğu cevabını verdi. Cumhuriyetçi Neal Dunn’ın TikTok’un ABD vatandaşları üzerinde casusluk yapıp yapmadığı sorusuna ise Chew, TikTok’un geçmişte ABD’li kullanıcıların konum verileri topladığını ve bazı verilerin hâlâ ByteDance mühendisleri tarafından erişilebilecek sunucularda saklandığını kabul etmekle birlikte, bunu tanımlamanın doğru yolunun “casusluk” olmadığı şeklinde yanıt verdi. “Şunu açıkça ifade etmeme izin verin: ByteDance, Çin’in ya da başka bir ülkenin ajanı değildir,” diyen Chew, TikTok'un gizlilik uygulamalarını savunarak bunların diğer sosyal medya platformlarınınkiyle uyumlu olduğunu ifade etti. 

Savunmasını daha da genişleten Chew, uygulamanın çoğu durumda benzerlerinden daha az veri topladığını belirterek "Platformumuzu seven 150 milyondan fazla Amerikalı var ve onları koruma sorumluluğumuz olduğunu biliyoruz" dedi. Chew, TikTok’un kullanıcı verilerini kullanımına yönelik sorulara “Kusura bakmayın ama Amerikan şirketlerinin verilerle ilgili sicili pek parlak değil… Facebook ve Cambridge Analytica’ya bakın” diyerek ABD merkezli şirketler üzerinden de örnek verdi. 2018 yılında Birleşik Krallık merkezli bir danışmanlık şirketi olan Cambridge Analytica’nın yaklaşık 50 milyon Facebook kullanıcısının kişisel bilgilerinin topladığı ve bu verilerin seçin döneminde seçmenlerin fikrini etkilemek için kullanıldığı ortaya çıkmıştı.

ÇKP’nin talebi üzerine TikTok’tan içerik kaldırılıp kaldırılmadığına ilişkin soruya “Çin hükümetinin talebi üzerine içerik geliştirmiyor ya da kaldırmıyoruz” cevabını veren Chew, ABD’li kullanıcı verilerinin ABD merkezli veri tabanı yönetim sistemi Oracle’ın gözetiminde depolanmasını öngören “Project Texas”a da dikkat çekti. 

Oracle'ın TikTok'un kaynak kodunu incelemesine ve üçüncü taraf bir gözlemci olarak hareket etmesine olanak tanıyacak olan Project Texas’ın bu yılın sonuna kadar hayata geçirilmesi planlanıyor; ancak bazı milletvekilleri, incelenmesi gereken yüz milyonlarca satır kaynak kodu olduğu gerekçesiyle bunun böylesine kısa bir sürede gerçekleşmesinin mümkün olduğuna inanmıyor. Bununla ilgili olarak bir yazılım mühendisi olan Kongre üyesi Cumhuriyetçi Jay Obernolte, TikTok’un Project Texas ile önerdiği şeyin gerekli güvenceleri sağlayacak teknik kapasiteye sahip olup olmadıklarından endişe duyduklarını belirtiyor.

Peki ya genç kullanıcılar?

İfade süresince öne çıkan bir diğer başlık ise TikTok’un genç kullanıcılar için güvenli olup olmadığıydı ki platformun özellikle de gençler arasında popüler olduğunu düşündüğümüzde bu konunun büyük önem arz ettiği söylenebilir.

• Bilgi notu: Pew Research Center'a göre ABD’de 13 ila 17 yaş arasındaki bireylerin %67’si TikTok’u kullanırken bunların %16’sı uygulamayı “neredeyse sürekli” kullanıyor.

TikTok’un yaş doğrulamasını nasıl yaptığı sorusuna “Kullanıcıların platformumuza kayıt olurken yazdıkları yaşla eşleşip eşleşmediğini herkese açık bir şekilde paylaşmayı seçtikleri videoları tarayarak belirliyoruz,” cevabını veren Chew, TikTok’un önlemlerinin çocukların korunması için yeterli olup olmadığı sorusunu ise şöyle yanıtladı:

"16 yaşından küçük bireylere ait hesapların yükledikleri içeriklerin viral olmasını otomatik olarak engelliyoruz. Platformun direct message özelliği de bu kullanıcılara kapalı. Yine aynı yaş grubu için 60 dakikadan fazla izleme süresini engelleyen ayarlarımız mevcut. Önlemlerimiz var ve artırmak üzere uzmanlarla çalışmaya devam ediyoruz." 

TikTok’un zararlı içerikleri kaldırmak için neler yaptığı yönündeki soruya ise Chew, “Algoritmamızın bize sunduğu desteğe ek olarak zararlı içerikleri takip etmesi için 40 bin moderatöre istihdam sağlıyoruz. Burada oturup moderasyon konusunda mükemmel olduğumuzu söyleyemem; ancak gerçekten çok sıkı çalışıyoruz” cevabını verdi.

Uyuşturucu ile ilgili içeriklerin TikTok’ta giderek yayıldığını, platformun tehlikeli maddeleri çevrimiçi olarak kolayca satın almaları için gençlere kolaylık sağladığını ve kendine zarar verme, yeme bozukluğu ve intihara özendiren içerikleri kaldırmakta yetersiz kaldığını gösteren raporlara atıfta bulunarak yöneltilen endişeler içinse Chew, konuyu oldukça ciddiye aldıklarını ifade etti. Bunun sektör çapında bir sorun olduğunu kaydeden Chew, bu tarz içeriklerin TikTok politikasını ihlal ettiğini ve tespit edilmeleri hâlinde kaldırdıklarını belirterek bu yönde ellerinden geldikçe yatırım yaptıklarını da sözlerine ekledi.

Şimdi ne olacak?

İfadenin ardından TikTok’un ABD’deki geleceği daha da belirsiz bir hâle geldi. Chew, bütün çabalarına rağmen Komite üyelerini TikTok’un ÇKP tarafından istismar edilen bir araç olmadığına ikna edemedi. Bununla birlikte, Komite dışındaki milletvekilleri de pek ikna olmuş gibi durmuyor. ABD’li senatörler Mark Warner ve John Thune, tüm Çin merkezli şirketlerin “Çin istihbarat servislerinin isteklerini yerine getirmekle yükümlü olduklarını” belirterek Chew’un ifadesinde söylediği hiçbir şeyin bu endişeleri gidermediğini aktarıyor.

Bu hafta başında ABD Temsilciler Meclisi Sözcüsü Kevin McCarthy, TikTok’a yönelik ulusal güvenlik endişelerinin giderilmesi amacıyla bir yasa tasarısı hazırlanacağını bildirdi. Bununla birlikte, Başkan Joe Biden’a TikTok’un yasaklanması için yasal yetki verecek iki partili bir yasa çıkarılması için çalışmaların yürütüldüğü de biliniyor.

Bütün bunlarla birlikte, TikTok’un ulusal çapta yasaklanması fikrini desteklemeyen bir kısım da bulunuyor. Bu çapta bir yasağın ifade özgürlüğüne bir darbe olduğunu savunanlar olduğu gibi, ABD’de en hızlı büyüyen uygulamalardan biri olan TikTok’un 150 milyonu aşkın ABD’li kullanıcısının uygulamadan öylece vazgeçmesini beklemek de pek gerçekçi bir yaklaşım değil. Bu karışıma binlerce influencer’ın geçimini sağlamasına olanak tanıdığı ve olası bir yasağın bu kişilerin kazançlarını ellerinden alacağı gerçeği de eklendiğinde TikTok’un yasaklanması daha da zor bir hâl alıyor.

Fight for the Future, Center for Democracy and Technology ve American Civil Liberties Union gibi sivil özgürlük, gizlilik ve güvenlik gruplarından oluşan bir koalisyon ise olası yasağın ifade özgürlüğüne ilişkin anayasal hakları ihlal edeceğini savunuyor. Bununla ilişkili bir mektup kaleme alan koalisyon, mektupta "TikTok'un ülke çapında yasaklanması, dijital alanda ifade özgürlüğü için ciddi sonuçlar doğuracak, Amerikalıların birinci değişiklik haklarını ihlal edecek ve dünya çapında internet kullanıcılarına yönelik sansürün arttığı bir dönemde güçlü ve endişe verici bir emsal teşkil edecektir" ifadelerine yer veriyor.