Ukrayna'da krizin insani boyutu, işgalin geleceği

Birleşmiş Milletler (BM) Ukrayna'dan kaçan 500 binden fazla kişinin Polonya, Romanya, Slovakya, Macaristan ve Moldova gibi komşu ülkelere geçiş yaptığını açıkladı. BM, yalnızca Polonya'ya 280 binden fazla kişinin giriş yaptığını bildirirken Polonya hükümeti her gün 50 bin kişinin ülkeye geldiğini belirtti. BM, 1 Mart 2022 itibarıyla diğer ülkelere giriş yapan kişiler için şu verileri paylaştı: 

• Macaristan'a en az 89 bin kişi
• Romanya'ya en az 38 bin kişi
• Moldova'ya en az 56 bin kişi
• Slovakya'ya en az 46 bin kişi

Öte yandan çok sayıda insanın bazı sınır noktalarında 15 kilometreye varan kuyruklarda farklı ülkelere giriş yapabilmek için günlerce beklediği, trenleri kullanamayanların da yürüyerek sınır noktalarına ulaştığı bildiriliyor. Komşu ülkelere geçiş yapan kişilerin kalacak yerlerinin bulunmaması hâlinde kabul merkezlerine alındığı, bu kişilere yiyecek ve tıbbi bakım hizmetlerinin sağlandığı belirtiliyor. Çocukların yerel okullara gönderildiği, bazı ülkelerde de ailelere nakit ödenek yardımı sağlandığı aktarılıyor. 

Avrupa Birliği, Ukrayna'nın işgali nedeniyle yedi milyona yakın insanın ülkeyi terk etmeye çalışacağını Ukrayna vatandaşı 18 milyon kişinin de savaştan etkilenebileceğini tahmin ediyor. Avrupa Komisyonu'nun İnsani Yardım ve Kriz Yönetiminden Sorumlu Üyesi Janez Lenarcic, "Bunlar çok kaba tahminler olsa da rakamlar çok yüksek. Tarihsel boyutları olan bu tür bir acil duruma hazırlanmamız gerekiyor." ifadelerini kullanıyor.

Estonya'da Ukrayna'nın desteklendiği eylem

Hendrik Osula / SOPA Images / Getty Images

İşgalin geleceği

Yaşananların BM ve Avrupa Komisyonu tarafından "insani kriz" olarak nitelendirilmesinin yanı sıra Ukrayna'nın komşu ülkeleri Litvanya, Slovakya, Letonya, Estonya, Romanya ve Polonya'da yaşayan insanlar, bir sonraki harekatın kendi ülkelerine yönelik olmasından korktuklarını söylüyor. 

AP'deki değerlendirmelerinde Liudas Dapkus ve Karl Ritter; Paris, Londra ve Vaşington'dan bakıldığında Ukrayna'daki olayların "Avrupa'da yeni bir Soğuk Savaş" olarak görüldüğünü ancak Baltık ülkelerinde durumun çok daha kötü olduğunu söylüyor. 

• Şok dalgası: Ukrayna'nın işgali, Baltık ülkelerine bir şok dalgası gönderirken Litvanya Devlet Başkanı Gitanas Nausėda'nın ülkede olağanüstü hâl ilan ettiği, Letonya'da da dezenformasyon ve propaganda yaymakla suçlanan Rusya merkezli bazı medya şirketlerinin yayın lisanslarının askıya alındığı aktarılıyor.
• NATO beklentisi: Baltık ülkelerinin Ukrayna geriliminin başladığı günlerden bu yana Rusya'ya karşı yaptırımlar uygulanmasını desteklediği ve NATO'nun kararlılığını sadece sözle değil, karada da göstermesinin zorunlu olduğunu söyledikleri vurgulanıyor. 
• Büyük endişe: Baltık ülkelerinin vatandaşlarının geçtiğimiz hafta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ukrayna için kullandığı "Kendi tarihimizin, kültürümüzün ve manevi alanımızın ayrılmaz bir parçasıdır." söyleminin kendi ülkeleri için de geçerli olduğu endişesi taşıdığı aktarılıyor. Estonya, Letonya ve Litvanya halkı, Putin'in Sovyetler Birliği'nin nüfuzunu yeniden kazanmak istediğinden endişe ediyor. Vilnius Üniversitesi'nden siyasi analist Nerijus Maliukevicius, Putin'in ifadelerinin yalnızca Ukrayna'yı kapsamadığına inanıyor.  

Halk ne diyor? 

"İstilayı duyduğumda çok endişelendim. Ukrayna, Slovakya'ya benzer bir kültüre sahip ve orada olup bitenlerin buraya da geleceğinden endişe etmeye başlıyorsunuz. Beni endişelendiren başka bir şey de Slovakya'da NATO'dan çıkmak isteyen birçok insan var. Bu çatışmanın meşru olduğunu ve Rusya'nın değil de NATO'nun neden olduğunu düşünebilecek pek çok insan olduğundan endişeleniyorum." - Michaela, Slovakya

Baltık ülkelerindeki çoğu insan endişeli. Bunun olabileceğinden korkuyorduk ve şimdi oldu. Bazı insanlar yiyecek stoklamayı düşünüyor. Sınırımız dışında bizi Rusya'ya bağlayan hiçbir şey yok. Baltık ülkelerindeki insanlar Sovyet döneminden uzaklaştı. Estonya'da NATO üyeliğine sahip olduğumuz için umutlu ve mutluyuz; ancak bir şey olursa bize gerçekten yardım edip etmeyeceklerinden hâlâ emin değiliz. - Tiiu-Ann, Estonya

Putin'in yaptığı affedilemez, ancak AB'nin eylemlerine tepkisi oldukça şaşırtıcı. Neden kimse Ukrayna'ya yardım etmiyor? Neden sadece yaptırımlar? Putin'in istediğini elde edeceğini ve daha da ileri gideceğini hissediyorum çünkü kimse onu durdurmuyor. Ukrayna sınırlarında durmayacağından endişe ediyorum." - Mihai, Romanya