Yapay zekadan inciler: Pizzanıza tutkal eklemeli misiniz?

Google ve OpenAI, birkaç hafta önce art arda düzenlediği etkinliklerde en yeni yapay zeka teknolojilerini tanıttı. Etkinliklerde demo videolar aracılığıyla gösterilen çoklu yapay zeka modelleri, birçok kişide yapay zeka teknolojisinin geleceğine yönelik büyük umutlar doğurdu. Hatta iki teknoloji şirketi de etkinliklerinde kendi yapay zeka modellerinin erişilebilirliğe ilişkin özelliklerini öne çıkararak bu tip teknolojilerin engelli ve dezavantajlı bireyler için önemli bir çözüm ortağı olabileceğini vurguladı. 

Öte yandan: Google’ın arama motoruna entegre ettiği “AI Overview (AI Genel Bakış)” isimli özelliğe ilişkin gündeme gelen haberler, tüm bu umutların yanına bir soru işareti ekledi. Söz konusu özellik, kullanıcılar Google’da bir ifade arattığında tüm internet veri tabanını tarıyor ve kullanıcıları onlarca bağlantıya tıklamaktan kurtarmak için sonuç sayfasında, yapay zeka tarafından derlenen ve toplu bilgiler içeren kısa bir bölümün görüntülenmesini sağlıyor. 

• Özelliğe şimdilik yalnızca ABD’deki kullanıcılar erişebiliyor. 

Ayrıntılar: Büyük beklentilerle karşılanan "AI Overview", geçen hafta bir kullanıcıya peynirin pizza tabanına daha iyi tutunmasını sağlamak için pizza sosuna tutkal eklemesini önerdi. Yapay zeka tarafından verilen sonuç, yaklaşık bir su bardağının 8’de 1’i oranında tutkalın sosla karıştırılması gerektiğine iddia etti.

• Kısa bir süre içinde yanıtın, “f*cksmith” isimli bir Reddit kullanıcısının 11 yıl önce yaptığı esprili bir yoruma dayandığı fark edildi. Kullanıcı, yorumunda pizzaya tam olarak aynı oranda tutkal eklenmesini önermişti. 

• Bazı kişiler, pizza reklamlarındaki pizzalarda erimiş peynir görüntüsü vermek için tutkal kullanıldığına yönelik pazarlama tekniklerini konu alan makalelerin de söz konusu Reddit yorumunu Google’ın yapay zekası için mantıklı kılmış olabileceğine dikkat çekti. 

Dahası: Pizzaya tutkal ekleme önerisi, bu ay kullanıma sunulan özelliğin ürettiği tek yanlış yanıt değil. “AI Genel Bakış”, eski ABD Başkanı James Madison’ın Wisconsin Üniversitesi’nden 21 kez mezun olduğunu, bir köpeğin hokey liginde oynadığını, astronotların ayda kedilerle tanıştığını ve Batman’in bir polis olduğunu da iddia etti (oysa Batman bir dedektiftir). 

• Yeni özellik ayrıca, bir yanıtında doktorların hamilelik sırasında günde 2-3 sigara içilmesini tavsiye ettiğini söyledi.

Günde en az 1 kaya parçası: "AI Overview" tarafından verilen bir başka tuhaf öneri ise taş yemek oldu. Google’ın yapay zekası, kayalar sindirim sağlığı için önemli olan vitamin ve mineraller açısından oldukça zengin olduğu için günde en az 1 küçük kaya parçası yenmesi gerektiğini belirtti. 

• Bir başka yanıtta yapay zeka, güneşe 5-15 dakika arasında veya koyu tenliyseniz 30 dakikaya kadar bakmanın güvenli olduğunu ve sağlık açısından maksimum faydayı sağladığını ifade etti. Söz konusu yanıt, bazı bilim insanlarının bir seferde 45 dakikaya kadar güneşe bakılabileceğini söylediğinin de altını çizdi.

Depresyona intihar önerisi: Başka bir kullanıcı, arama çubuğuna depresif hissettiğini yazdığında Google’ın yapay zekasının kendisine ABD’deki Golden Gate Köprüsü’nden atlamasını önerdiğini söyledi. 

Google açıklama yaptı 

Google sözcüsü Meghann Farnsworth, konuya ilişkin açıklamasında hataların çok ender yapılan aramalarda görüldüğüne işaret ederek yapay zeka hizmetlerini iyileştirmek için bu örnekleri kullanacaklarını dile getirdi. Şirket ayrıca, yayımladığı bir blog gönderisinde viral olan ekran görüntülerinden bazılarının gerçeği yansıtmadığını belirtti. 

Ayrıntılar: Gönderide yapay zekanın internette bulduğu bilgileri kullanıcılara sunduğunun altını çizen Google yöneticisi Liz Reid, bu durumun bazen yapay zeka modellerinin yanılmasına yol açtığını vurguladı. Bununla birlikte Reid, konuyla ilgili harekete geçtiklerini açıkladı. 

• Paylaşılan ayrıntılara göre Google, yapay zeka destekli özelliği daha doğru sonuçlar üretecek şekilde yeniden tasarladı. Bu kapsamda yapay zekanın, sosyal medya platformları ve forumlar gibi daha az güvenilir kaynaklardan topladığı bilgileri göstermesini kısıtlamaya yönelik güncellemeler yapıldı. 

• “AI Genel Bakış” özelliğinin sağlık gibi spesifik alanlarda sonuç üretmesinin de önüne geçileceği belirtildi. 

Perspektif: Uzmanlar, sayıları pek de az olmayan bu hataları yapay zeka modellerinin geniş ölçekte doğru bilgiler sunmaya hazır olmadığının bir ispatı olarak değerlendiriyor. OpenAI, Google ve Meta gibi şirketler ise çoğunlukla üretken yapay zekaların deneysel ürünler olduğuna vurgu yapıyor. 

• Kullanıcı açısından değerlendirildiğinde, bu hatalar oldukça ciddi problemler... Zira Google, “I/O 2024” etkinliğinde yapay zekanın arama motorlarının geleceği olacağına işaret etti. Fakat şu ana kadar paylaşılan örneklerde görülen o ki yapay zeka, şimdilik arama motorlarından daha hatalı ve mantıksız sonuçlar üretiyor.

• Yapay zeka teknolojilerini iyimser bir yaklaşımla değerlendiren kişiler ise şu ana kadar kaydedilen hızlı ilerlemeyi temel alarak söz konusu teknolojilerin daha da gelişeceğine güvenmemiz gerektiğini söylüyor. 

Temel sorun ne?

Öte yandan bu yanlış yanıtlara yol açan en temel problem, elbette yapay zekanın bağlamı anlamıyor olması… Yapay zekalar, sesli iletişimde duyguları ayırabilecek kadar gelişmiş olsa da hâlâ yazılı bir içerikteki ironiyi ya da espriyi tam olarak ayırt edemiyor. 

Bununla birlikte: Üretken yapay zeka araçları, neyin doğru veya yanlış olduğunu bilmediği için yanıtlarını yalnızca popülariteye göre önceliklendiriyor. Örneğin internette taş yemekle ilgili çok fazla sayıda içerik bulunmasa da The Onion’da yayımlanan ve oldukça fazla sayıda okunan hicivli bir makale bulunuyor. 

• Konuyla ilgili çok okunan tek içerik bu olduğu için Google, kendisine taş yemekle ilgili bir soru sorulduğunda “AI Genel Bakış” bölümündeki özeti bu makaleye dayandırarak hazırlıyor. 

Dahası: Üretken yapay zeka araçlarının yanıtları, bu araçlar insanlar tarafından üretilen içeriklerle eğitildiği için önyargıları, ayrımcı kalıpları ve komplo teorilerini de yansıtabiliyor. Uzmanlar, yapay zekalarla ilgili en büyük risklerden birinin bu yargıları yeniden üretebilme kabiliyetleri olduğuna işaret ediyor. 

2024, “internetin altın çağı” olarak anılacak

Analistlere göre, yapay zeka araçlarını arama motoruna entegre etmek Google için oldukça riskli bir hamle… Birçok kişinin sorularına doğru yanıtlar bulmak için kullandığı Google, kendisine yönelik güven kaybının kısa bir süre içinde yapay zekanın desteğiyle çok daha fazla pekiştiğine şahit olabilir. Üstelik şirket, kullanıcılar bağlantılara tıklamayı bırakır ve yalnızca yapay zeka tarafından hazırlanan özetleri okumaya başlarsa en çok gelir elde ettiği iş modelini de kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabilir.

Öte yandan: Dünya genelinde yapay zekaya her gün 400 milyon dolardan fazla yatırım yapılıyor. Bu yatırımların da etkisiyle yapay zeka modelleri, oldukça hızlı bir gelişim gösteriyor. Birçok analiste göre; içinde bulunduğumuz yıllar, yapay zekanın altın çağı olacak. 

• Fakat The Conversation’dan Bryan Keogh’a göre geri dönüp baktığımızda 2024’ü internetin altın çağı olarak tanımlayacağız. Zira bu yıl, muhtemelen yapay zeka destekli asistanlar kontrolü ele geçirip interneti sentetik ve düşük kaliteli içeriklerle doldurmadan önce internetin hâlâ orijinal, doğru ve büyük oranda insan üretimi içerikler sunduğu son yıl olacak.