Google&nbsp;ve&nbsp;OpenAI, birkaç hafta önce art arda düzenlediği etkinliklerde en yeni yapay zeka teknolojilerini tanıttı. Etkinliklerde demo videolar aracılığıyla gösterilen çoklu yapay zeka modelleri, birçok kişide yapay zeka teknolojisinin geleceğine yönelik büyük umutlar&nbsp;doğurdu. Hatta iki teknoloji şirketi de etkinliklerinde kendi yapay zeka modellerinin erişilebilirliğe ilişkin özelliklerini öne çıkararak bu tip teknolojilerin engelli ve dezavantajlı bireyler için önemli bir çözüm ortağı olabileceğini vurguladı.&nbsp;Öte yandan:&nbsp;Google’ın arama motoruna entegre ettiği “AI Overview (AI Genel Bakış)” isimli özelliğe ilişkin gündeme gelen haberler, tüm bu umutların yanına bir soru işareti ekledi. Söz konusu özellik, kullanıcılar Google’da bir ifade arattığında tüm internet veri tabanını tarıyor ve kullanıcıları onlarca bağlantıya tıklamaktan kurtarmak için sonuç sayfasında, yapay zeka tarafından derlenen ve toplu bilgiler içeren kısa bir bölümün görüntülenmesini sağlıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Özelliğe şimdilik yalnızca ABD’deki kullanıcılar erişebiliyor.&nbsp;</li></ul>Ayrıntılar: Büyük beklentilerle karşılanan "AI Overview", geçen hafta bir kullanıcıya peynirin pizza tabanına daha iyi tutunmasını sağlamak için pizza sosuna tutkal eklemesini önerdi. Yapay zeka tarafından verilen sonuç, yaklaşık bir su bardağının 8’de 1’i oranında tutkalın sosla karıştırılması gerektiğine iddia etti.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kısa bir süre içinde yanıtın, “f*cksmith” isimli bir Reddit kullanıcısının 11 yıl önce yaptığı esprili bir yoruma dayandığı fark edildi. Kullanıcı, yorumunda pizzaya tam olarak aynı oranda tutkal eklenmesini önermişti.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bazı kişiler, pizza reklamlarındaki pizzalarda erimiş peynir görüntüsü vermek için tutkal kullanıldığına yönelik pazarlama tekniklerini konu alan makalelerin de söz konusu Reddit yorumunu Google’ın yapay zekası için mantıklı kılmış olabileceğine dikkat çekti.&nbsp;</li></ul>Dahası: Pizzaya tutkal ekleme önerisi, bu ay kullanıma sunulan özelliğin ürettiği tek yanlış yanıt değil. “AI Genel Bakış”, eski ABD Başkanı James Madison’ın Wisconsin Üniversitesi’nden 21 kez mezun olduğunu, bir köpeğin hokey liginde oynadığını, astronotların ayda kedilerle tanıştığını ve Batman’in bir polis olduğunu da iddia etti (oysa Batman bir dedektiftir).&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yeni özellik ayrıca, bir yanıtında doktorların hamilelik sırasında günde 2-3 sigara içilmesini tavsiye ettiğini söyledi.</li></ul><img src="https://images.aposto.com/2024/4/5/1717169724382.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.88" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Günde en az 1 kaya parçası:&nbsp;"AI Overview" tarafından verilen bir başka tuhaf öneri ise taş yemek oldu. Google’ın yapay zekası, kayalar sindirim sağlığı için önemli olan vitamin ve mineraller açısından oldukça zengin olduğu için günde en az 1 küçük kaya parçası yenmesi gerektiğini belirtti.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bir başka yanıtta yapay zeka, güneşe 5-15 dakika arasında veya koyu tenliyseniz 30 dakikaya kadar bakmanın güvenli olduğunu ve sağlık açısından maksimum faydayı sağladığını ifade etti. Söz konusu yanıt, bazı bilim insanlarının bir seferde 45 dakikaya kadar güneşe bakılabileceğini söylediğinin de altını çizdi.</li></ul><img src="https://images.aposto.com/2024/4/5/1717169779739.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.82" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Depresyona intihar önerisi:&nbsp;Başka bir kullanıcı, arama çubuğuna depresif hissettiğini yazdığında Google’ın yapay zekasının kendisine ABD’deki Golden Gate Köprüsü’nden atlamasını önerdiğini söyledi.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Google açıklama yaptı&nbsp;</h2>Google sözcüsü Meghann Farnsworth, konuya ilişkin açıklamasında hataların çok ender yapılan aramalarda görüldüğüne işaret ederek yapay zeka hizmetlerini iyileştirmek için bu örnekleri kullanacaklarını dile getirdi. Şirket ayrıca, yayımladığı bir blog gönderisinde viral olan ekran görüntülerinden bazılarının gerçeği yansıtmadığını <a fr-original-style="" href="https://blog.google/products/search/ai-overviews-update-may-2024/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">belirtti.</a>&nbsp;Ayrıntılar:&nbsp;Gönderide yapay zekanın internette bulduğu bilgileri kullanıcılara sunduğunun altını çizen Google yöneticisi Liz Reid, bu durumun bazen yapay zeka modellerinin yanılmasına yol açtığını vurguladı. Bununla birlikte Reid, konuyla ilgili harekete geçtiklerini açıkladı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Paylaşılan ayrıntılara göre Google, yapay zeka destekli özelliği daha doğru sonuçlar üretecek şekilde yeniden tasarladı. Bu kapsamda yapay zekanın, sosyal medya platformları ve forumlar gibi daha az güvenilir kaynaklardan topladığı bilgileri göstermesini kısıtlamaya yönelik güncellemeler yapıldı.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">“AI Genel Bakış” özelliğinin sağlık gibi spesifik alanlarda sonuç üretmesinin de önüne geçileceği belirtildi.&nbsp;</li></ul>Perspektif:&nbsp;Uzmanlar, sayıları pek de az olmayan bu hataları yapay zeka modellerinin geniş ölçekte doğru bilgiler sunmaya hazır olmadığının bir ispatı olarak değerlendiriyor. OpenAI, Google ve Meta gibi şirketler ise çoğunlukla üretken yapay zekaların deneysel ürünler olduğuna vurgu yapıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kullanıcı açısından değerlendirildiğinde, bu hatalar oldukça ciddi problemler... Zira Google,&nbsp;“I/O 2024”&nbsp;etkinliğinde yapay zekanın arama motorlarının geleceği olacağına işaret etti. Fakat şu ana kadar paylaşılan örneklerde görülen o ki yapay zeka, şimdilik arama motorlarından daha hatalı ve mantıksız sonuçlar üretiyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yapay zeka teknolojilerini iyimser bir yaklaşımla değerlendiren kişiler ise şu ana kadar kaydedilen hızlı ilerlemeyi temel alarak söz konusu teknolojilerin daha da gelişeceğine güvenmemiz gerektiğini söylüyor.&nbsp;</li></ul><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Temel sorun ne?</h2>Öte yandan bu yanlış yanıtlara yol açan en temel problem, elbette yapay zekanın bağlamı anlamıyor olması… Yapay zekalar, sesli iletişimde duyguları ayırabilecek kadar gelişmiş olsa da hâlâ yazılı bir içerikteki ironiyi ya da espriyi tam olarak ayırt edemiyor.&nbsp;Bununla birlikte:&nbsp;Üretken yapay zeka araçları, neyin doğru veya yanlış olduğunu bilmediği için yanıtlarını yalnızca popülariteye göre önceliklendiriyor. Örneğin internette taş yemekle ilgili çok fazla sayıda içerik bulunmasa da The Onion’da yayımlanan ve oldukça fazla sayıda okunan hicivli bir makale bulunuyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Konuyla ilgili çok okunan tek içerik bu olduğu için Google, kendisine taş yemekle ilgili bir soru sorulduğunda “AI Genel Bakış” bölümündeki özeti bu makaleye dayandırarak hazırlıyor.&nbsp;</li></ul>Dahası: Üretken yapay zeka araçlarının yanıtları, bu araçlar insanlar tarafından üretilen içeriklerle eğitildiği için önyargıları, ayrımcı kalıpları ve komplo teorilerini de yansıtabiliyor. Uzmanlar, yapay zekalarla ilgili en büyük risklerden birinin bu yargıları yeniden üretebilme kabiliyetleri olduğuna işaret ediyor.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">2024, “internetin altın çağı” olarak anılacak</h2>Analistlere göre, yapay zeka araçlarını arama motoruna entegre etmek Google için oldukça riskli bir hamle… Birçok kişinin sorularına doğru yanıtlar bulmak için kullandığı Google, kendisine yönelik güven kaybının kısa bir süre içinde yapay zekanın desteğiyle çok daha fazla pekiştiğine şahit olabilir. Üstelik şirket, kullanıcılar bağlantılara tıklamayı bırakır ve yalnızca yapay zeka tarafından hazırlanan özetleri okumaya başlarsa en çok gelir elde ettiği iş modelini de kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabilir.Öte yandan:&nbsp;Dünya genelinde yapay zekaya her gün 400 milyon dolardan fazla yatırım yapılıyor. Bu yatırımların da etkisiyle yapay zeka modelleri, oldukça hızlı bir gelişim gösteriyor. Birçok analiste göre; içinde bulunduğumuz yıllar, yapay zekanın altın çağı olacak.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Fakat <a fr-original-style="" href="https://theconversation.com/eat-a-rock-a-day-put-glue-on-your-pizza-how-googles-ai-is-losing-touch-with-reality-230953" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">The Conversation’dan</a> Bryan Keogh’a göre geri dönüp baktığımızda 2024’ü internetin altın çağı olarak tanımlayacağız. Zira bu yıl, muhtemelen yapay zeka destekli asistanlar kontrolü ele geçirip interneti sentetik ve düşük kaliteli içeriklerle doldurmadan önce internetin hâlâ orijinal, doğru ve büyük oranda insan üretimi içerikler sunduğu son yıl olacak.&nbsp;</li></ul>

Quando İçgörü

Google’ın yapay zekası, geçen hafta bir kullanıcıya pizzasına tutkal sürmesini önermesinin ardından teknoloji gündeminin merkezine oturdu. Üstelik yapay zekanın verdiği tek tuhaf tavsiye bu da değil… Uzmanlara göre, geri dönüp baktığımızda 2024’ü “yapay zekanın altın çağı” yerine hâlâ doğru bilgiler sunabilen internetin altın çağı olarak anacağız. 

Yapay zekadan inciler: Pizzanıza tutkal eklemeli misiniz?

18 Mayıs’ta bir video konferans gerçekleştiren Almanya Şansölyesi Angela Merkel ve Fransa Başbakanı Emmanuel Macron, pandeminin etkileriyle mücadele kapsamında Avrupa Birliği’ne 500 milyar avroluk ortak bir toparlanma fonu kurma çağrısında bulunduğunda ertesi gün tüm manşetlerde aynı soru vardı: “Avrupa’nın Hamilton anı geldi mi?” Haberlerde AB’nin de ABD’nin 1790’da yaşadığına benzer bir dönüm noktası yaşayacağı ve siyasi-ekonomik derinleşmenin artacağı konuşuluyordu. 27 Mayıs’ta Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in bahsi artırarak 2021-2027 dönemi bütçesine ek olarak “Next Generation EU” adı altında 750 milyar avroluk bir toparlanma fonu teklifini parlamentoya sunması ise tartışmaları daha da güçlendirdi. Ancak oluşturulan heyecan dalgasına rağmen “Hamilton anı” iddialarında temkinli olmakta fayda var. Zira koronavirüs krizi nedeniyle resesyon tehdidiyle karşı karşıya kalan AB ülkelerine yardım edilmesini öngören fonun kurulması için 27 AB ülkesinin de onayı gerekiyor. Borç batağındaki AB ülkelerin sorumluluğunu almak istemeyen tutumlu dörtlü Hollanda, Danimarka, İsveç ve Avusturya ise şartları zorlayacak gibi duruyor.• Hamilton anı nedir? ABD’nin ilk Hazine Bakanı olan Alexander Hamilton, savaş sonrası kurulan yeni hükümetin eski kolonilerin bireysel savaş borçlarını üstelenmesi fikrini ortaya atarak bugünkü ABD mali sisteminin temellerini <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://www.forbes.com/sites/georgecalhoun/2020/05/26/europes-hamiltonian-moment--what-is-it-really/#3da9b6d71e1a">attı.</a> AB içindekilere benzer tartışmaların yaşandığı ve bu fikre karşı ciddi muhalefetin olduğu o dönemde, Hamilton’un muhalifler James Madison ve Thomas Jefferson’ı ikna ederek anlaşmaya vardığı an ABD’nin merkezi federal sisteminin temellerinin atıldığı “Hamilton anı” olarak <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://www.washingtonpost.com/politics/2020/05/28/no-this-isnt-europes-hamiltonian-moment/">biliniyor.</a> • Neden önemli? Komisyon Başkanı von der Leyen’in “Bu Avrupa’nın anıdır” diyerek sunduğu teklif onaylanırsa, AB’nin ekonomik birliğinin derinleşmesine katkıda bulunurken pandeminin ortaya çıkardığı “AB’nin sonu geldi” tartışmalarına da cevap niteliğinde olacak. AB ülkelerinin borçları federal bir borç gibi konsolide edilerek Avrupa Merkez Bankası tarafından fonlanacak. Nitekim bu teklifin “Hamilton anı” tartışmalarına yol açmasının arkasında da AB’nin borç birliği yaparak mali entegrasyon konusunda önemli bir adım atıyor olması yatıyor. • Detaylar: Teklife göre, AB’nin 2021-2027 dönemi bütçesi 1,1 trilyon avro <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://www.euronews.com/2020/05/27/eu-commission-set-to-unveil-trillion-euro-coronavirus-recovery-plan">olacak.</a> Söz konusu bütçeye, AB Komisyonu’nun üye ülkelerin teminatıyla sermaye piyasalarında borçlanarak finanse edeceği 750 milyar avroluk bir fon entegre <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://www.washingtonpost.com/world/europe/angela-merkel-economic-rescue/2020/05/27/9d21b998-9f7c-11ea-be06-af5514ee0385_story.html?pwapi_token=eyJ0eXAiOiJKV1QiLCJhbGciOiJIUzI1NiJ9.eyJjb29raWVuYW1lIjoid3BfY3J0aWQiLCJpc3MiOiJDYXJ0YSIsImNvb2tpZXZhbHVlIjoiNWVhMWRjNWNhZTdlOGE0MzYwNGJlNDE0IiwidGFnIjoid3BfbmV3c19hbGVydF9yZXZlcmUiLCJ1cmwiOiJodHRwczovL3d3dy53YXNoaW5ndG9ucG9zdC5jb20vd29ybGQvZXVyb3BlL2FuZ2VsYS1tZXJrZWwtZWNvbm9taWMtcmVzY3VlLzIwMjAvMDUvMjcvOWQyMWI5OTgtOWY3Yy0xMWVhLWJlMDYtYWY1NTE0ZWUwMzg1X3N0b3J5Lmh0bWw_d3Btaz0xJndwaXNyYz1hbF93b3JsZF9fYWxlcnQtd29ybGQmdXRtX3NvdXJjZT1hbGVydCZ1dG1fbWVkaXVtPWVtYWlsJnV0bV9jYW1wYWlnbj13cF9uZXdzX2FsZXJ0X3JldmVyZSJ9.Aejkf0TYhlhuG7pX775MX_AvCMUVBfP7EaI8Oe38ISw&amp;utm_campaign=wp_news_alert_revere&amp;utm_medium=email&amp;utm_source=alert&amp;wpisrc=al_world__alert-world&amp;wpmk=1">edilecek.</a> Fonun 500 milyar avroluk kısmı hibe, 250 milyar avroluk kısmı ise kredilerden oluşacak. Tüm bunlara nisanda açıklanan 540 milyar avroluk kurtarma paketi de eklendiğinde ekonomik toparlanma için ayrılan toplam fon değeri 2,4 trilyon avroyu <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://www.reuters.com/article/us-eu-budget-recovery/europes-moment-eu-proposes-costly-recovery-plan-for-squabbling-continent-idUSKBN23238V">bulacak.</a> Taslağın bu hâliyle kabul edilmesi durumunda İtalya 81,8 milyar avro, İspanya 77,3 milyar avro, Fransa ise 39 milyar avro hibe <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-05-27/eu-commission-proposes-750-billion-euro-fiscal-stimulus-package">alabilecek.</a> • Amaçlar: “Next Generation EU” planı üye ülkelerin toparlanma sürecini desteklemek, özel sektör yatırımlarını teşvik ederek AB ekonomisini canlandırmak ve pandemiden çıkarılacak derslerle sağlık sistemini güçlendirmek olmak üzere 3 temel unsur üzerine <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_20_940">kurulu.</a> 750 milyar avroluk toparlanma fonunun 610 milyar avrosu uyum politikası ve kalkınma faaliyetleri, 69,8 milyar avrosu Horizon Europe, Invest Europe ve EU Solvency Instrument aracılığıyla yatırım faaliyetleri, 45 milyar avrosu tarım politikası ve yeşil dönüşümün hızlandırılması, 15,5 milyar avrosu AB partnerlerine destek ve insani yardım, 9,7 milyar avrosu ise sivil koruma ve yeni sağlık programı için <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://www.bbc.com/news/world-europe-52819126">ayrılacak.</a> • Tartışmalar: Hibe ve kredi arasındaki dengenin önümüzdeki dönemde müzakerelerde başrol oynaması bekleniyor. İtalya ve İspanya gibi ekonomileri turizme bağlı güney ülkeleri krediden ziyade hibe yoluyla yardım yapılması konusunda baskı yaparken tutumlu dörtlü ise hibe fikrine sıcak bakmıyor. Müzakereler iki kutup arasında çetin tartışmalara sahne olacak gibi duruyor.&nbsp; • Bir adım ileri: AB liderleri, 2021-2027 dönemi bütçesini ve toparlanma fonu teklifini 19 Haziran’daki zirvede ele alacak. Teklif onaylanırsa 1 Ocak 2021 itibarıyla uygulamaya konulacak. AB’nin sermaye piyasalarından topladığı paranın ise 2028-2058 yılları arasında geri ödenmesi <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://www.bbc.com/news/world-europe-52819126">planlanıyor.</a>

Pareto

“Next Generation EU” adı altında 750 milyar avroluk ortak bir toparlanma fonu kurmayı amaçlayan AB, tüm üyelerin onayını alabilirse mali entegrasyon konusunda önemli bir adım atacak.

James Madison ile ilgili hikayeler