Yılın kazananları: Teknoloji hisseleri

Pandemiyle birlikte hemen hemen tüm sektörlerin olumsuz etkilendiği bir yılda hisse piyasalarının parlayan yıldızı teknoloji sektörü oldu. Yatırımcıların ekonomik belirsizlik ortamında yöneldiği “güvenli limanlardan” biri hâline gelen teknoloji hisseleri, S&P 500 ve Nasdaq’ı rekor seviyelere taşıdı. Başta Apple, Amazon, Alphabet, Facebook ve Microsoft beşlisi olmak üzere bu sektörde faaliyet gösteren şirketler; çeşitlendirilmiş gelir kanalları, dijital hizmetlerdeki hâkimiyetleri ve güçlü finansal pozisyonlarıyla gerek bireysel gerek kurumsal yatırımcıları kendine çekti. Sektör, oldukça başarılı bir dönem geçiriyor olsa da yaklaşık yirmi yıl önceki dot-com balonu gibi geçmiş olaylar teknoloji hisselerindeki bu rallinin ne kadar sürdürülebilir olduğu konusu akıllarda soru işaretleri yaratıyor.

• Dot-com balonu: 1990’larda internetin ticarileşmesi ve yaygınlaşmasının bir getirisi olarak internet üzerinden hizmet veren şirketler büyük bir popülarite yakaladı. Henüz olgunlaşmamış bir pazarda internetin tüketici alışkanlıklarını ve iş modellerini bir devrim olarak nitelenebilecek ölçüde değiştirmesiyle doğan niş imkânlardan faydalanmak isteyen birçok girişim kuruldu. Yatırımcıların adının sonunda .com olan hemen her şirkete sermaye sağlamasıyla bu girişimlerin piyasa değerleri 90’ların sonuna doğru hızla yükseldi. O yıllardaki “internet çılgınlığını” biraz daha net resmetmek gerekirse 1999’da yapılan tüm risk sermayesi yatırımlarının yaklaşık %40’ı internet şirketlerine giderken yapılan arzların %65’i de bu şirketler tarafından gerçekleştirildi. Yatırımcıların spekülatif hamleleri ve ölçüsüz yaklaşımları, ABD borsalarında bir finansal balonun oluşmasına sebebiyet verdi. Ağırlıkla teknoloji şirketlerinin işlem gördüğü Nasdaq’ın bileşik endeksi, 1995 yılının başında 740 puan civarındayken balonun zirve noktası olan Mart 2000’e gelindiğinde %580’e yakın artışla 5.000 puanın üzerine çıktı. Endeks, sonraki iki buçuk yıllık dönemde gelen satış dalgasıyla 1.110’lara kadar geriledi. İnternet girişimlerine akan sermayenin buharlaşmasındaki en büyük etkenlerden biri, bu girişimlerin doğrulanmış iş modelleri ve sağlam finansal temelleri olmamasıydı.
   
• Bugünkü durum: Teknoloji hisselerinin bu yılki yükselişini yirmi yıl öncesiyle doğrudan kıyaslarsak günümüzün şirketlerine biraz haksızlık etmiş oluruz. Dot-com balonu dönemindeki altı doldurulamayan yatırımcı güveninin aksine şu anda yatırımcıların büyük teknoloji şirketlerine güvenmek için birçok geçerli nedeni var. Örneğin geçtiğimiz hafta piyasa değeri 2 trilyon dolara ulaşan Apple, pandemi döneminde kapanan fiziksel mağazalarına rağmen yılın ikinci çeyreğinde ürün yelpazesinin tamamında satışlarını çift haneli oranlarda artırmayı başardı. Özellikle dijital hizmetlerde büyük bir ivme yakalayan şirket; App Store, Apple Music ve bulut hizmetleri gibi kalemlerde gelirlerini rekor seviyeye çıkardı. Çevrim içi perakende ve B2B bulut hizmetlerinde dünyanın en büyük oyuncularından olan Amazon ise aynı dönemde satışlarını Kuzey Amerika'da %43, geri kalan bölgelerde %38 artırdı ve toplam 88,9 milyar dolar gelir elde etti. Amazon’un bu dönemdeki 5,2 milyar dolarlık net kârı şirketin 26 yıllık tarihindeki en büyük çeyreklik kârı oldu. Google’ın çatı şirketi Alphabet, Facebook ve Microsoft’un performansları da Apple ve Amazon’dan geri kalmayarak hem gelir hem kâr rakamlarında analist beklentilerini aştı. Kısacası, önde gelen teknoloji şirketlerinin pandemi kaynaklı krizi başarıyla atlatıyor olması sektörün geneline olan bakışı da olumlu etkileyerek hisse piyasalarındaki ralliyi destekliyor.
   
• Gelecek: Geçtiğimiz hafta tüm zamanların en yüksek seviyesine gelen S&P 500’ün alt endekslerinden teknoloji endeksi, yıl başından bu yana %28’in üzerinde değer kazandı. Yazıda bahsi geçen beş şirketin S&P 500’ün toplam ağırlığının beşte birinden fazlasını oluşturması, piyasalarda yeni bir teknoloji balonunun oluştuğuna dair bazı endişeler yaratsa da analistler endişelenmeye gerek olmadığını düşünüyor. ABD merkezli yatırım danışmanlığı şirketi SunTrust Advisory Services’ın piyasa baş stratejisti Keith Lerner, teknoloji şirketlerinin değerlemelerinin ve fiyat kazanç oranı gibi ölçülerinin yirmi yıl önceki şişkin seviyelerden uzak olduğunu söylüyor. J. P. Morgan analistleri de hisselerde bu yıl yaşanan yükselişin dot-com döneminin aksine güçlü performanslarla desteklendiğini belirtiyor ve sektörün yatırımcılarına getiri sağlamaya devam edeceğini öngörüyor.