aposto-logo
TR
TREN
Kupadan Taze Çıktı
Fermente Hediyeler
Son Yudum

🍷Sıcak Şaraplı Hediye Rehberi

Kadehten kupaya geçiş, şarapseverlere hediye rehberi.

Merhaba!

Portakallar elmalar, tarçınlar karanfiller çıksın ortaya; bu sayıda sıcak şarap yapıyoruz! "Onun tarifinde kakule varmış, şu şurubu başka türlü hazırlıyormuş, burada kaynatma yazıyor." gibi cümleleri yavaşça masaya bırakalım. Bu sayıda senin sıcak şarap tarifini bulacağız. Sağdan baharatlar soldan kokulu otlar, yandan meyveler ile kendi damak tadına uygun tarifi oluşturuyoruz. 

Bir de hediye meselesi var, malum yeni yıl hoş geliyor. Geçen sayıda ileri dönüşen bir hediye önerisinde bulunmuştum, masrafsız. Bu sayıda yapmalık değil almalık hediye önerileri var; şikemperver, evladiyelik ve mütehassıs.

Baharatlar ortaya çıktıysa, dünden kalan şarap da hazırsa başlayalım.

Dikkat! Bu yayın alkollü içeceklerden fermente üzüm suyu olan şaraptan bahsediyor. 18 yaşından küçük okurlara fermente olmayan üzüm suyu daha uygun olabilir.

Şerefe,

Selin

Kupadan Taze Çıktı

Senin Sıcak Şarap Tarifin

Senin Sıcak Şarap Tarifin

Sıcak, çok sıcak. 

Sıcak, daha da sıcak olacak bu kadeh.🔥

Aylardan aralık, hava soğuk. Kar yağdı yağacak derken sıcak şarap tarifleri dolanmaya başladı etrafta. İskandinav ülkelerinde Glögg ya da Gløgg. Almanya’da Glühwein (glühen: ışıldamak, wein: şarap), Fransa’dan İtalya’ya vin brûlé. E bizde de sıcak şarap

Herkesin bir tarifi var, doğrusu yanlışı da yok. Sen hangi baharatı seviyorsan, hangi meyveyi yakıştırıyorsan aslında tarif o. Ben de baharatlardan yüz bularak, meyvelere de biraz naz yaparak kendi tarifimi paylaşıyorum: benim sıcak şarap tarifim.

Ama biz bu yazıda senin sıcak şarap tarifini arıyoruz, amacımız o, bulacağız. Bulmak için de tariflerin elzem içerikleri baharatlara bir göz atacağız. Azdan çok acılıkları, biraz tatlı dokunuşları ile sıcak şarapta kullanılan baharatları keşfe çıkıyoruz - ki sen de kendi tarifini yarat. Rehberimiz “Kokulu Ot ve Baharat Ansiklopedisi”. Tony Hill’in yazdığı, Nazlı Pişkin’in çevirdiği bu rehber ile yola çıkıyoruz. Nazlı yemek kültürü yazarı, çevirmen, editör, atölye yürütücüsü. Başta probiyotik gıdalar ve baharat karışımları olmak üzere el yapımı ürünleri kapsayan İncekiler markasının kurucusu. Evinin arka bahçesinde, tabiat ananın nimetlerinden bazı yenilebilir otlar, sebzeler ve çiçekler yetiştiren eli yeşil bir bahçıvan; fermantasyon ve baharat tutkunu.

Anlayacağın doğru adresteyiz. Tarçın ile başlayalım, defne yaprağı, yıldız anason, karanfil, muskat, vanilya çubuğu ile devam edeceğiz. Bu baharatlar hakkındaki bilgileri rehberimiz olan kitaptan ufak alıntılar ile paylaşıyorum, aşağıda.

Tarçın


Satın alacağınız tarçın çeşidi ne olursa olsun, gerçek kalite kontrol parametresi lezzettir. Ağzınıza küçük bir parça tarçın atın; birkaç saniye sonra tarçın elzem yağlarını ağzınıza bırakacaktır. İlk hissedilenler portakal ve sedir yağı kokusudur. Bunların ardından karanfil tadına ve aşırı acı olmayan karabiberin tadına benzer belirgin bir yakıcılık hissedilir. Bu tat karmaşıklığı çubuk tarçının kalitesinin en iyi göstergesidir. 

diyor Tony ve de Nazlı. Bana sorarsan sıcak şarabın olmazsa olmazı. 

Defne


Defne yaprağına Antik Çağ döneminde çok önem verilirdi. İmparatorların başına takılan ünlü defne taçlarından kolezyumda şampiyonluk kazananlara, benzer biçimde bilgelik ve zafer göstergesi olarak takılan taçlara kadar pek çok yerde kullanılırdı. Aşk, aldatma ve fetih konulu mitsel hikâyelerde hep defne görülür; Homer, anlatılarında defneyi sık sık kullanır.

Defne, Avrupa'da yaygın olarak bilinen kokulu ot karışımlarının çoğunda yer alır. Fransız mutfağının bouquet garnisine acılık veren, İtalyan domates soslarına acımtırak bir karakter kazandıran hep defnedir. Hindistan alt kıtasında defne öğütüldükten sonra garam masalaya katılır. Türkiye'de ise çoğunlukla et yemeklerinde ve balıkta kullanılır.

Benim pek sevdiğim bir yaprak olur kendisi, kitaptan yaptığım alıntıdaki gibi şaraba da hafif acılık katıyor, pek seviyorum. Ama asıl kalbimi ve burnumu çalan kokusu.

Yıldız Anason 


Çin mutfağındaki vazgeçilmez malzemelerden olan yıldız anason güzel olduğu kadar pratiktir de. Doğanın bu mükemmel yıldızlarının ucu sivri olan her kolunda cilalanmış gibi parlak tohumlar bulunur. Tohumlar biraz kokulu olmasına rağmen asıl kokulu olan yıldız şeklindeki tohum kapsülüdür.

Çinliler sekiz koldan fazla kolu bulunan, kırılmamış, bütün hâldeki yıldız anasonun şans getireceğine inanıyorlarmış. Şans getirir mi getirmez mi bilmem ama sıcak şaraba pek yakıştığını biliyorum. 

Karanfil


Karanfilin bir marifeti olmasaydı, 15. yüzyılda yaşamış Portekizli, Felemenk, İspanyol kâşifler evlerinden ayrılmayabilirler, Amerika kıtaları da Avrupalılarca keşfedilmemiş olur, Birleşik Krallık üzerinde güneş batmayan imparatorluk olmayabilirdi.

Tat yelpazesinin daha yakıcı acılık tarafında yer alan karanfil az miktar kullanılmış olsa bile damağı "yakabilir". Karanfilin tadı biberimsi bir tada, yenibaharın tatlı yakıcılığına benzer, ama daha keskindir.

Karanfil denilince ilk aklıma gelen lokantadan çıkarken gördüğün, kâseye konmuş karanfiller. Çiğnemelik. "Karanfilin faydaları" diye bir başlık açmayacağım, ama kendilerinin pek çok derde deva olduğu söyleniyor. Sıcak şarapta da karanfil kokusunu aramayan yoktur; var mı?

Küçük Hindistancevizi

Diğer adları ile cevz-i bevva, cevzü't tıb, muskat.


15. yüzyıl Londra'sında bazı çevrelerde bir avuç küçük hindistancevizinin "safranla karıştırılıp karabiber ile birlikte dolunay zamanı alınırsa ölüyü bile dirilteceği" fikri çok yaygındı.

Buradan güçlü bir baharat olduğunu anladık sanırım.

Küçük hindistancevizinin uçucu yağları çok çabuk uçtuğundan dükkânlarda satılan toz hâllerini almamalısınız, bütün hâlde alıp kendiniz rendelemelisiniz.

diyor Tony ve Nazlı. Sıcak şaraba da pıt pıt tıraşlayarak pek az miktarda ekleyebiliyoruz.

Vanilya


En cezbedici tatlardan birine sahip olan vanilya yoğunlukla safran ile, kokusunun karmaşık yapısı bakımından ise kakule ile rekabet eder; kakao ve tarçın gibi evrensel bir ilgi görür. Vanilya Yeni Dünya'dan yayılmış bir bitkidir. Tadına ilk defa bakan Aztekler vanilyayı büyük olasılıkla Güney Amerika'nın ormanlarında kazara keşfedilmiş ilkel bir işleme yöntemi ile kullanmışlardır. Vanilya tohum kapsülleri Maya kültüründe vergi ödemek için bile kullanılmış, tanrılara ormanın hazinesi olarak törenle sunulmuştur. Bu incelikli tat, İspanyol kâşifler sayesinde ancak 16. yüzyılda Eski Dünya'ya ulaşmıştır.

Benim tarifte malzeme listesinde "3 damla vanilya esansı/vanilya çubuğun varsa saygılar" olarak paylaşmıştım. Belki o çubukla kendi vanilya özütünü yapmışsındır, onu kullanacaksındır; kim bilir? 


Bunlar benim sıcak şarap tarifimde olan baharat ve kokulu otlar. Senin sıcak şarap tarifin için damak tadına uygun miktarda ve çeşitlilikte baharat ve ot kullanabilirsin. Bunun bir kuralı yok. Nazlı kakuleyi önerdi mesela, bu hafta deneyeceğim!

Baharatlar ve otların dışında tariflerde çeşitli meyveler de görebilirsin. Karanfil saplanmış portakal görmen çok muhtemel. Ben portakal ve elma kullanıyorum; ayva gönlümü çaldı, onu da deneyeceğim. Bu meyveler hem şeker kaynağı hem de aroma. Yok ben uğraşamam meyve kesmekle dersen meyve suyu da kullanabilirsin.

💌 Yalnız meyveleri sıcak şarap olduktan sonra bir tatmanı öneririm, o elmalar çok lezzetleniyor, atmayalım onları, aman dikkat. Güzel bir tatlı alternatifi olur, benden söylemesi.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Fermente Hediyeler

Şarapsever Hediye Rehberi

Şikemperver, evladiyelik, mütehassıs.

Şarapsever Hediye Rehberi

Şarapseverlere şarapseverlerden şarapsever hediye rehberi hazırladım. 

🎁 Şikemperver

Kim demiş çikolata şarap ile eşleşmez diye? Viski midir çikolatanın hayallerindeki kahraman? Kaideleri bir kenara bırakıp istisnalara göz kırpıyoruz. Porto şarabı ile çikolata eşleşmesi; şikemperver bir dostuna duyusal deneyim hediyesi.

Jön’u bırakıyorum buraya. Bean-to-bar desem? Çekirdekten çikolataya. Kakao tedarikinden başlayıp paketli çikolata hâline gelene kadar olan süreç şeffaf bir şekilde üreticide. Sürekli, duyarlı. Jön, eski İstanbul çikolatalarından aldığı ilham ile çıkmış yola. Paketlerinde pek yetenekli Türkiyeli sanatçı ve tasarımcıların gözünden İstanbul’u görebilirsin. Sanatçılar Selin Tahtakılıç, Laris Kilimci, Melih Çebi, Manolya Urkan, Gamze Yalçın, Elçin Arpaçay, Eda Çağıl Çağlarırmak.

Çikolatanın içinde paketteki tasarımın kartpostal hâli de var. Hediye ettiğin kişiye hediye içinde hediye. İster assın duvarına, isterse yazsın bir mektup, ya da hediye etsin o da bir başkasına. Sürekli, duyarlı. 


🎁 Evladiyelik

Kadeh hediyesi seni şaşırtmayacak, ama Zalto şaşırtacak. 

Çok -ama çok- hafif, bir o kadar da sağlam. Zira şanı buradan geliyor. Zalto kadehler şarabın aromalarını etkin ve fiziksel olarak en doğru şekilde verdiğine inanıyor; 24, 48 ve 72 derecelik eğim verilerek üretiliyor. Dünyanın eğim açılarından esinlenmiş. Kendileri kurşun içermiyor, kristal. 

Üretim süreci burada, video etkileyici.

Cep yakmayan bir hediye değil, yakıyor 🔥. Fakat evladiyelik. Şarapseverin gözüne-gönlüne, burnuna-damağına hitap edecek bir hediye. Bir kadehte tadım atölyesi misali. Nereden bulurum? dersen seni Gustobar'a alalım.

"Kadehsel Yol" sayısında şarap kadehinin anatomisini anlatmıştım. Bordeaux kadehine Burgonya şarabı koymuştuk; sebep-sonuç ilişkileri üzerinden duyusal deneyimimizi paylaşmıştık. Okumak istersen burada. 


🎁 Mütehassıs

Şarap sever birine alınabilecek en eğlenceli kitap: “Kim Korkar Şaraptan?” İllüstrasyonları ve pek samimi dili ile kendini bir gün şarap tadımında, diğer gün bağbozumunda buluyorsun. “Bu şarabın etiketini nasıl okuyacağım ben yahu!” derken bir bakmışsın seçmişsin şarabını evde misafir ağırlıyorsun. Ophélie Neiman yazmış, Göknur Gündoğan çevirmiş.

"‘Şarap entel işidir’, ‘Şarabı öyle herkes içemez’, ‘Bizimkiler de hiç iyi şarap yapamıyorlar canım.’ ‘Amaaan.. Bir Chateaux Margaux açamadıktan sonra neyleyim böyle sofrayı…’ gibi cümleleri art arda sıralayan bir topluluk karşısında, şarabı yeni öğrenmeye hevesli birinin ürkmesi, cesaretinin kırılması ve susup sinmesi kuvvetle muhtemeldir.” diyor Göknur Gündoğan. Bu kitapla birlikte cesaretimiz yerinde, yudum yudum bilgiler cepte.

Kokulu Ot ve Baharat Ansiklopedisi'ni zaten sıcak şarap kanalında paylaştım. Bu kokulu ot ve baharatları anlamak, burnunu geliştirmek için semt pazarlarına gitmeni, baharatçılardan çıkmamanı öneriyorum. Burun kokladıkça gelişiyor; tadımlarda hemen bulacaksın o bir türlü çıkaramadığın kokuyu, veraison sözü.

Hikâyeyi paylaşmak için:
Son Yudum

Kadehten kupaya geçildi, tarçın kokusu çoktan evi sardı. Yine biten bir sayı, yeni bir sene, yeniden dolan kadehler; kapıda. Yeni-lik fikrinden midir bilmem pek heyecanlıyım 2023'e. Umudum çok, sıcak şarabım hazır, söyleyeceklerim dolu; bekliyorum. Haftaya yılı beraber kapatacağız, o zamana kadar afiyetler dilerim.

Bu sayıdaki illüstrasyonlar Ester'in paletinden çıktı, içimizi ısıttı. 💘

Şerefe 🍷

Selin

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

YAZARLAR

Veraison

Kadehindeki şarabı keşfederken, sonraki yudumu hayal eden bir şarap yayını. Şarabın sadece beyaz örtülü masalarda içilmediğine inanıyor, her sofrada yer arıyor. Her hafta duyusal deneyim rotaları çizmek için e-posta kutunda!

İLGİLİ BAŞLIKLAR

fermantasyon

defne yaprağı

yıldız anason

karanfil

muskat

portakal

sedir yağı

Glühwein

+21 more

İLGİLİ OKUMALAR

0%

;