<img src="https://images.aposto.com/2026/6/3/1782900556323.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.60" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h1 dir="ltr" fr-original-style="" style="font-size: 2em; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">2026 Edelman Trust Barometer: İçe kapanan bir dünyada markalar için güven ve uyum dengesi nasıl kurulur?&nbsp;</h1>Günümüzde herkese hitap eden evrensel bir "kitle markası" hâline gelmek oldukça nadir ve istisnai bir durum. İçe kapanan bu yeni pazarda sürdürülebilir büyümenin daha gerçekçi yolu; tüketicinin dünyasına zorla girmeye çalışmak değil, onun kendi etrafında ördüğü o yakın güven çemberinin içine organik, samimi ve ticari olarak davet edilebilir bir paydaş olarak dahil olmayı başarabilmekten geçiyor.Ekonomik belirsizlikler, geçim sıkıntısı, iş güvencesi endişeleri ve yoğun bilgi kirliliği gibi krizlerin küresel istikrarı derinden sarstığı bir dönemden geçiyoruz. Bireylerin makro yapılara ve kurumlara inancını sarsan bu güvensizlik iklimi, insanları büyük dünyadan kopararak kendi küçük, korunaklı ve tanıdık çemberlerine sığınmaya zorluyor.<p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#00b47f" color="#090909" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#00b47f !important;color:#fafbfc !important" href="https://aposto.com/s/2026-edelman-trust-barometer-ice-kapanan-bir-dunyada-markalar?a=customButton" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(0, 180, 127) !important; color: rgb(250, 251, 252) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">YAZININ DEVAMI</a>

Pareto

Herkesin kendi dünyasına çekildiği bir devirde yönünü bulacağına inanmayı sürdüren çok az kişi kaldı. Niyetim asla “belirsizlik çağı” korosuna dahil olmak değil. Ben de çok kullandım bu ifadeyi, arada bir yine çıkıyor ağzımdan. Sonuçta belli ki her şey belirsiz.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ekonomide belirsizlik, iş hayatında belirsizlik, teknolojide belirsizlik, gelecekte belirsizlik… Yanına da hemen "bir alana bir bedava" diğer kelime geliyor: Umutsuzluk. Biraz daha karamsarlık dozunu artıralım; çaresizlik diyor ki, “Ben de buradayım.”&nbsp;</li></ul>Üçü birlikte paket hâlinde sabah gözümüzü açtığımız an beynimizin içine yerleşiyor, kolay kolay da çıkmıyor. Bit artık 2026!<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Krizlerin içinde konumlanma sorunu </h2>Belirsizlik yeni bir kavram değil. Hayat hiçbir zaman tam anlamıyla öngörülebilir olmadı. Hep bir ihtimal vardı, hep bir risk vardı, hep bir bilinmezlik vardı. Küresel belirsizlik endeksleri, IMF’nin son verileri, jeopolitik şoklar, teknolojik kırılmalar... Hepsi birden tarihin en yüksek "belirsizlik piklerinden" birini yaşadığımızı kanıtlıyor.&nbsp;Ekonomi tarihçisi Adam Tooze’un popüler hale getirdiği "polikriz" kavramı&nbsp;da tam olarak bundan bahsediyor zaten. İnsanlık bugün tek bir krizle değil, birbirini besleyen ve belirsizliği yapısal hâle getiren bir krizler bütünüyle yaşamak zorunda.Bu tek başına yeterince büyük sorun değilmiş gibi, bugün içinde bulunduğumuz dünyayı sadece “belirsizlik arttı” diye tarif etmek de artık yeterli olmuyor. Sadece eskisine göre daha belirsiz bir dünyada yaşamıyoruz aynı zamanda bu belirsizliğin içinde ciddi bir konumlanma sorunu da yaşıyoruz.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Eskiden belirsizlik, daha çok “henüz bilmiyoruz” demekti. Bugün neye inanacağımızı da bilmiyoruz. Mesele sadece geleceği öngörememek değil. Mesele aynı geleceğe bakamamak, aynı dünyada yaşayıp farklı gerçekliklerde konumlanmak.</li></ul><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Küresel güven haritası bize ne diyor?</h2>Tam bu noktada, 2000 senesinden bu yana her yıl küresel güven haritasını çıkaran Edelman Trust Barometer’ın bu defa can sıkan 2026 versiyonundan bahsetmek faydalı olur. Rapor, bugüne kadar yayımlanan en negatif tabloyu önümüze koyuyor ve bize tehlikeli bir ayrışmayı rakamlarla bağırıyor. Katılımcıların %70’i, kendisinden farklı değerlere, bilgi kaynaklarına veya kültürel geçmişe sahip kişilere güvenme konusunda artık daha da isteksiz veya kararsız.Yaşadığımız, klasik anlamda bir belirsizlikten ziyade, ortak anlamın ve ortak güvenin zayıfladığı çok daha derin bir "içe kapanma" krizi. İnsanlar artık kendisinden farklı olana daha mesafeli. Daha tanıdık olana, daha yakın çevreye, daha kendine benzeyene çekiliyoruz. Geleceğe dair iyimserlik de ciddi şekilde düşmüş durumda. Küresel ölçekte katılımcıların yalnızca %32’si gelecek neslin bugün olduğundan daha iyi bir yaşam süreceğine inanıyor. Yani yalnızca güven daralmıyor, aynı zamanda umut da tükeniyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sorun belirsizlik değil, birbirimize bakışımızdaki temel kırılma</h2>Şurası kesin zaten: Belirsizliğin negatif bir kavram gibi görülmesi, bizi onu yok etmeye çalışmak gibi imkansız bir göreve sürüklüyor. Halbuki belirsizlik aslında bir "yol durumu". Bakın ben haşa sayısal bir insan değilim. Mecburen iş hayatı içinde öğrenmek zorunda kalıyor insan o ayrı. Çok anlamamakla birlikte fizik son yıllarda çok ilgimi çekmeye başladı. Ah diyorum, keşke şu kafa çocukken gelseydi, aklım bir şeyleri alırdı en azından…&nbsp;Şu kavram var mesela: Kuantum fiziğindeki Belirsizlik İlkesi. Werner Heisenberg ortaya koymuş. Diyormuş ki, “Bir parçacığın konumu ile momentumu aynı anda tam kesinlikle bilinemez.” Bu, sistemin doğası. Belirsizlik, bir eksiklik değil, varoluşumuzun bir parçası. Eğer bu belirsizlik olmasaydı atomlar bugünkü gibi davranmayacakmış. Yani aslında düzen dediğimiz şeyin kendisi belirsizliğe dayanıyor.Biz bugün belirsizlikle değil, onunla kurduğumuz ilişkiyle problem yaşıyoruz. Biz belirsizliği çözülmesi gereken bir hata gibi görüyoruz. Oysa bazı şeyler çözülmek için değil, yönetilmek için var. İşte tam bu noktada iletişim dünyasına, pazarlama dünyasına ve tabii ki iş dünyasına büyük iş düşüyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Küçük ama gerçek anlardan yeşeren umut</h2>Bugünün asıl problemi veri eksikliği değil; hatta tam tersi, veri fazlalığı. Bilgi çok, yorum çok, içerik çok. Bütün bu akışın içinde insanlar neyin önemli olduğunu, neye güvenebileceğini ve hangi zeminde duracağını ayırt etmekte zorlanıyor. Yani mesele bilgiye erişim değil, anlam kurabilmek.Eskiden iletişim daha çok anlatma işiydi. Daha fazla görünür olmak, daha fazla içerik üretmek, daha hızlı konuşmak… Bugün bunların hiçbiri tek başına yeterli değil. İnsanlar artık sadece ne söylendiğine bakmıyor; kim söylüyor, neden söylüyor ve en önemlisi söyledikleriyle yaptıkları örtüşüyor mu, ona bakıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Raporun en can alıcı kısmı da burası: Toplumun %73’ü CEO’ların toplumsal ayrışmaları azaltma ve güven inşa etme sorumluluğu taşıdığını düşünüyor. Ancak bugün bu beklentiyi yeterince iyi karşılayabilen liderlerin oranı sadece %44’te kalıyor.</li></ul>Belki de iletişimcinin yeni rolü çok daha sade bir şekilde şöyle tarif edilebilir: Anlam kuran kişi. Bu, büyük laflar etmek değil… Tam aksine daha seçici, daha net ve daha tutarlı olmak. İnsanların sadece duyabileceği değil, inanabileceği bir zemin kurmak. Belki umudu da burada aramak gerekiyor.&nbsp;Çünkü umut artık büyük vaatlerde yaşamıyor. Kimsenin kusursuz gelecek hikayelerine sabrı yok. Umut daha küçük ama daha gerçek alanlarda yaşıyor. Bir kurumun tutarlı davranışlarında, bir liderin her şeyi biliyormuş gibi yapmak yerine açık konuşmasında...Önemli olan belirsizliğin içinde yön bulabilmek, anlam bulabilmek. Gelecek belirsizlik karşısında güvenilir kalabilenlerin olacak.

Belirsizliğin negatif bir kavram gibi görülmesi, bizi onu yok etmeye çalışmak gibi imkansız bir göreve sürüklüyor. Halbuki belirsizlik aslında bir "yol durumu". Bu dönemde belki de iletişimcinin yeni rolü şöyle tarif edilebilir: Anlam kuran kişi. Bu, büyük laflar etmek değil… Tam aksine daha seçici, daha net ve daha tutarlı olmak. Çünkü umut artık büyük vaatlerde yaşamıyor, küçük ama daha gerçek alanlarda yaşıyor.

Belirsizlik bir 'yol durumu' olduğunda: Bilgi yığınından anlamı, karmaşadan güveni nasıl çıkarırız?

Güven sorunu kolay kolay gündemimizden çıkmayan bir mesele. Özellikle de medyaya ve gazetecilere güven konusunu sık sık tartışıyoruz ama sorunu daha geniş bir bağlama oturtmakta zorlandığımız için bu tartışmalar yeterince verimli olmuyor. Geçmiş yıllarda yazdığım bir yazıda güven sorununu neden tek bir alanla sınırlamadan ele almamız ve çözüm üretmemiz gerektiğini <a fr-original-style="" href="https://www.newslabturkey.org/2021/04/23/kaybettigimiz-guveni-nasil-geri-kazanacagiz/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">anlatmıştım</a>.Görünen o ki yıllar ilerledikçe ilerleme kaydetmek bir yana, tüm dünya daha da kötüye gidiyoruz. 2001 yılından bu yana yayınlanan <a fr-original-style="" href="https://www.edelman.com/trust/2025/trust-barometer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Edelman Trust Barometer’in 2025 raporunu</a> incelerken bu kötüye gidişatın boyutlarını daha net bir şekilde gördüm. 28 ülkeyi kapsayan ve temel olarak insanların şirketlere, STK’lara, hükümetlere ve medyaya güvenini ölçen bu çalışma dünyanın kimlere güvenip nelerden şikayet ettiğini görmek açısından önemli veriler sunuyor.Raporun genelinde <a fr-original-style="" href="https://www.edelman.com/sites/g/files/aatuss191/files/2025-01/2025%20Edelman%20Trust%20Barometer%20Global%20Report_01.23.25.pdf" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">oldukça ilginç veriler var</a>. Örneğin görüşülen insanların yarısından çoğu işlerini kaybetme riski olduğunu düşünüyor. Gelir seviyesi yüksek olanların Güven Endeksi puanı 61 ama düşük gelir seviyesinde olanların 48, yani gelir seviyeniz kurumlara olan güveninizi net bir şekilde etkiliyor. Zenginlerin bencilliğinin bugün yaşadığımız birçok sorunun sebebi olduğunu düşünenlerin oranı ise yüzde 65.&nbsp;Bu verileri “değişim için düşmancıl aktivizm kabul edilebilir” diyenlerin toplamda yüzde 40, 18–34 yaş arasında yüzde 53 olduğu ve insanların yarısından fazlasının “benimle aynı politik görüşte olmayanlara yardım eden bir şey bana zarar veriyordur” diye düşündüğü verileriyle birleştirince de aslında küresel olarak ne kadar gergin bir noktada olduğumuzu görmek zor değil.Peki bütün bunların ortasında gazetecilik ve medya nerede duruyor derseniz, maalesef en az güvenilenlerden birisi. Katılımcıların yüzde 70’i gazetecilerin insanlara yanlış veya abartılı şeyler söyleyerek onları kasıtlı olarak yanılttığını düşünüyor — bu oran hükümet liderleri için yüzde 69, iş dünyası için yüzde 68.&nbsp;Haber kurumlarının “insanların bilmesi gerekeni söylemek yerine daha fazla insanı çekmeye çalışacağını” düşünenlerin sayısı sistemden şikayeti yüksek olanlarda yüzde 75, düşük olanlarda ise yüzde 58. Haber kurumlarının “halkı bilgilendirmek yerine bir ideolojiyi destekleyeceğini” düşünenlerin sayısı ise sistemden şikayeti yüksek olanlarda yüzde 67, düşük olanlarda ise yüzde 53.&nbsp;Yani insanların sistemle ilişkisi ne olursa olsun en az yarısı medyanın yalan söyleyeceğini düşünüyor. Haber kaynakları arasında güven endeksine göre güvenilir puanı alabilen tek kaynak ise arama motorları. Bütün bunların üzerine siyasetin her kesimi için medya kolay bir hedef olarak görülürken gazetecilere olan güvenin her yıl daha da azalması kadar doğal bir şey olamaz.Bilim insanları ve öğretmenler dışında hemen herkese güvenin sürekli düştüğü (ve bu iki kesimin de son yıllarda tıpkı medya gibi sürekli hedef alındığı) bir ortamda gazetecilerin kendilerine olan güveni iyileştirmek için birçok şeyi yeniden düşünmesi gerekiyor. Medyanın ve gazetecilerin yaptıkları işe ve topluma dair algısı güven sorununun adını bile anmadığımız ve toplumla kurumlar arasındaki ilişkinin daha sağlam görüldüğü bir dönemden kalma.&nbsp;Elbette o zamandan bugüne değişen teknolojilerin ve haber okuma alışkanlıklarının da burada etkisi var ama gazetecilerin değişen toplumsal dinamikler içerisinde nasıl bir rolü oynayabileceğini düşünmesi gerekiyor. Sadece nasıl yayın yaptığınızı değil, kimlere haber yaptığınızı ve nasıl bir toplumsal dinamiğin içerisinde çalıştığınızı da bu dönüşüm içerisinde hesaba katmanız lazım. Yoksa her yıl bu verilerin daha da kötüye gittiğini izlemeye devam edeceğiz.

n okuyoruz|

Kimsenin kimseye güvenmediği bir çağda mıyız?

Güven Sorununun Durdurulamaz Yükselişi

Ocak ayında Dünya Ekonomik Forumu (WEF)&nbsp;programı dahilinde yayımlanan <a fr-original-style="" href="https://www.edelman.com/sites/g/files/aatuss191/files/2024-01/2024%20Edelman%20Trust%20Barometer%20Global%20Report_FINAL_1.pdf" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">2024 Edelman Trust Barometer</a> (ETB) raporuna göre, toplum ile inovasyon arasında giderek büyüyen ve kötü yönetilen bir uçurum&nbsp;söz konusu. İyi haber: İş dünyasının bunu düzeltmek için bir şansı olabilir.&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Nedir?&nbsp;28 ülkeyi kapsayan ve yaklaşık 32.000 kişinin katıldığı ETB anketi; hükümet, iş dünyası, medya ve sivil toplum kuruluşları gibi kurumlara duyulan güvenini ölçüyor. 2001'den bu yana düzenli yayımlanan anketin bu seneki teması "Bilim ve İnovasyon Odağında Güven"di.</li></ul>Güven problemi:&nbsp;Ankete katılan iki kişiden biri, geleneksel liderlere ve düzenlemelere güven duymadığı için inovasyon süreçlerinin iyi yönetilmediğini ve güç kazanma amacıyla kullanıldığını düşünüyor. Katılımcıların çoğu, toplumsal değişimin refah seviyesi düşük insanlara katkı sağlamadığını, sistemin zenginlerin lehine işlediğini düşünüyor.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Katılımcılarının %53’üne göre bilime siyaset karışıyor; gelişen pazarlarda katılımcılarının %63’ü devletin bilim üzerinde çok fazla kontrol sahibi olduğunu düşünüyor.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Katılımcılar yapay zeka teknolojileri hakkında kutuplaşmış durumda. Sektörlere olan güven, inovasyon süreçlerine olan güveni garantilemiyor. Katılımcılarının %76’sı teknolojiye güveniyor, ancak yapay zekaya güvenenlerin oranı %50.</li></ul>Çözüm: Raporda, inovasyon vaadine duyulan güveni yeniden kazanmak için dört ana başlıkta öneriler sıralanıyor. Bunlardan ilki, uygulama aşamasının fikrin kendisi kadar önemsenmesi. Yanlış yönetilen inovasyonların tepkilere yol açması çok muhtemel. Yapay zeka, aşılar ve yeşil enerji gibi atılımlar söz konusu olduğunda, bilimsel bir çerçeve çizmek ve etkileri yönetmek de önceliklendirilmeli.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Dahası: İş dünyası, hükümetlere kıyasla 52 puan daha güvenilir bulunuyor ve 32 puan daha etik algılanıyor. Bu yüzden şirketlerin inovasyona odaklanması ve liderlik etmesi bekleniyor. İş dünyasının değişim için işbirlikleri kurması, bilim insanları ve uzman tavsiyelerine güven oluşturmak için daha fazla "açıklaması" ve endişeleri dinleyip sorulara cevap vermeyi ihmal etmemesi gerekiyor.</li></ul>Açıklama: Şirket CEO'su Richard Edelman, ETB üzerine yazdığı makalede, işletmeleri kapsayıcı olmaya ve geniş kitlelere hitap etmeye çağırdı. Bunun için hem uzmanların hem de geleneksel otorite figürlerinin dışındaki kişilerin kullanılması gerektiğini söyledi, çünkü insanlar artık inovasyonla ilgili bilim insanları kadar "meslekten olmayan kişilere" de güven duyuyor.&nbsp;📌 Okuma önerisi:&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.edelman.com/trust/2024/Trust-Barometer/innovation-trust-test-business" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">The Trust Test for Business</a>

2024 Edelman Trust Barometer araştırmasına göre kamuoyu, geleneksel liderlere ve düzenlemelere duyulan güven eksikliği nedeniyle inovasyon süreçlerine de şüpheci yaklaşıyor. Toplumun gözünde iş dünyası ise hükümetlere kıyasla çok daha güvenilir.

Edelman Trust Barometer ile ilgili hikayeler