Cem Arıdağ

Keynes, teknolojik ilerleme ve otomasyon sayesinde 2030 yılına gelindiğinde insanlığın temel ekonomik sorunları çözeceğini ve haftada yalnızca ortalama 15 saat çalışacağını öngörüyordu. Oysa bu eşiğe giderek yaklaşırken manzara bu öngörüden oldukça uzak. Peki ekranlarla ilişkimize dair gelecek senaryoları neler ve markaların iletişim faaliyetleri bu senaryolara göre nasıl şekillendirilmeli?

Günümüzde herkese hitap eden evrensel bir "kitle markası" hâline gelmek oldukça nadir ve istisnai bir durum. İçe kapanan bu yeni pazarda sürdürülebilir büyümenin daha gerçekçi yolu; tüketicinin dünyasına zorla girmeye çalışmak değil, onun kendi etrafında ördüğü o yakın güven çemberinin içine organik, samimi ve ticari olarak davet edilebilir bir paydaş olarak dahil olmayı başarabilmekten geçiyor.

Geçmişin dumanlı rüyalarına sığınmak, insanı bu mekanik ve akıl almaz derecede hızlı dünyada hâlâ koruyan en naif, en insani reflekslerden biri. Öte yandan modern pazarlama dünyası, tüketicinin yavaşlık ve sahicilik arayışını jeneratif araçlarla besleyerek estetik simülasyonlara dönüştürmeye başladı. Bundan zevk almakta da bir sakınca yok. Yeter ki bizi gerçekten iyi hissettiren o birkaç temel ve basit gerçeği; kesintisiz bir uykuyu, dostlarla bir masada saatlerce oturmayı, doğada olmanın zevkini yaşamaya devam edebilelim.

Dünya Kupası tarihi, pazarlama ve spor lisanslaması konusunda pek çok ilgi çekici olaya sahne oldu. Birçok örnekte markalar, resmî sponsorluk yoluyla izleyicinin dikkat alanına sızarken bazı markalar da “gerilla pazarlaması” üzerinden sponsorluk bedeli ödemeden turnuvanın etrafındaki dikkati sahiplendi.

Sistemin bugünkü pürüzsüz başarı illüzyonu, son dönemde ABD üniversitelerinin mezuniyet kürsülerinde çatlıyor. Üniversite kampüslerinde mezuniyet konuşması yapmak için sahneye çıkan kurumsal elitlerin, siyasetçilerin ve iş dünyası liderlerinin öğrenciler tarafından protesto edilmesi tesadüf değil. Kurumsal dünya, çiçeği burnunda mezunlara "pürüzsüz, uysal ve sistemle uyumlu başarı şablonları" vaaz ederken, yeni nesil ise o hazır senaryoları reddediyor.

Bir zamanlar iş, insanın biyolojik hayatını sürdürebilmek için zaman ayırdığı, mesai saatiyle sınırlı bir eylemdi. Şimdi ise bir eylem olmaktan çıkıp kimliğin kendisine dönüştü. Ne yaptığımız kadar nasıl göründüğümüz ve bunu dijital meydanlarda nasıl sunduğumuz da birer “başarı kriteri” hâline geldi.

Bosch'un Anneler Günü için hazırladığı içerik, kısa sürede bir “linç” dalgasının odağına yerleşti. Karşımızda doğru içgörünün, zehirli konjonktür tarafından nasıl rehin alındığının ve iletişimin en temel prensiplerinin nefret söylemiyle nasıl sınandığının hikayesi var.

Kepios ekibinin We Are Social ve Meltwater işbirliğiyle hazırladığı DataReportal’ın “Digital 2026 Mid-Year Global Update Report” isimli 600 sayfayı aşan dev raporu yayımlandı. Dijitalin artık insanların yaşam, karar ve dikkat düzenini belirleyen ana sistem hâline geldiğini ortaya koyan rapor, "yeni normal"de eşitsizliğin, fiziksel olduğu kadar dijital de olduğunu gösteriyor.

Belirsizliğin negatif bir kavram gibi görülmesi, bizi onu yok etmeye çalışmak gibi imkansız bir göreve sürüklüyor. Halbuki belirsizlik aslında bir "yol durumu". Bu dönemde belki de iletişimcinin yeni rolü şöyle tarif edilebilir: Anlam kuran kişi. Bu, büyük laflar etmek değil… Tam aksine daha seçici, daha net ve daha tutarlı olmak. Çünkü umut artık büyük vaatlerde yaşamıyor, küçük ama daha gerçek alanlarda yaşıyor.