Kanal İstanbul, emekli diplomatların ve emekli amirallerin yayımladıkları bildiriler ve imar planlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylanıp askıya çıkarılmasıyla yeniden gündeme oturdu. Bildiri dolayısıyla gözaltına alınan 14 emekli amiral 13 Nisan'da adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Montrö tartışması: Bilindiği üzere 1936 yılında imzalanan Montrö Sözleşmesi; Çanakkale Boğazı, Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı’ndan yapılacak geçişleri düzenliyor. Bahsi geçen bildirilerde muhtemel bir kanal projesinin Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin şartlarını tartışmaya açabileceği ve bu tartışmalar sonucunda Türkiye için bir güvenlik riski oluşabileceği endişeleri dile getiriliyordu. Bahçeşehir Üniversitesi Denizcilik ve Global Stratejiler Merkezi Başkanı Müstafi Tümamiral Cihat Yaycı ise Montrö Boğazlar Sözleşmesi İstanbul Boğazı ile Marmara Denizi ve Çanakkale Boğazı’nı da kapsadığından, İstanbul Boğazı’na alternatif olarak açılacak bir ulaşım yolunun Montrö’nün geçerliliğine etkisi olmayacağı <a fr-original-style="" href="https://www.yenisafak.com/gundem/bogazlar-uzerindeki-egemenligimizi-dusman-bile-sorgulamadi-3618156" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">görüşünde</a>. </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">ABD ve Rusya: Emekli Koramiral Atilla Kıyat, 2019 yılında gazeteci Saygı Öztürk’e verdiği demeçte ABD’nin Montrö Sözleşmesi’nden rahatsız olduğunu, eski Büyükelçi James Jeffrey’nin kendisini ziyaret edip “Karadeniz’deki etkinliklerini artırmak istediklerini ve Kanal İstanbul projesiyle bunu masaya yatırabileceklerini” ifade ettiğini <a fr-original-style="" href="https://www.sozcu.com.tr/2019/gundem/abd-buyukelcisi-2009da-montroyu-delmeyi-onerdi-5511541/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">belirtmişti</a>. Son olarak şubat ayında Türkiye ve ABD donanmaları Karadeniz’de ortak bir tatbikat düzenlemiş ve Büyükelçi David Satterfield bu tatbikatın “Türkiye ile ABD arasındaki güçlü güvenlik iş birliğini pekiştirdiğini” ifade etmişti. Rusya’nın Kanal İstanbul projesi konusunda resmî görüşü ise projenin Montrö’yü etkilemediği ve bunun bir ekonomi projesi olduğu yönünde. Rossiya 24 televizyonuna açıklamalarda bulunan Büyükelçi Aleksey Yerhov, “Kanal İstanbul projesinin Montrö Sözleşmesi’nin revize edilmesine yol açmasını beklemediğini ve Montrö Sözleşmesi’nin Karadeniz ve kıyıdaş ülkelerin güvenliği için elzem olduğunu” söyledi. Öte yandan, Cumhuriyet Gazetesi’nden Jale Özgentürk’e göre projenin finansmanı için ön plana çıkan teklifler Çin şirketlerine ait. Çin-Avrupa ticaret yolu için önem taşıyabilecek olan projenin yalnızca finansmanının değil, yüklenici firmalarının da Çin’den olması <a fr-original-style="" href="https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/kanal-istanbul-icin-dort-cinli-sirket-ankarada-ihaleye-hazirlaniyor-1826770" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bekleniyor</a>. </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Hükümet kanadı:&nbsp;Kütüphane Söyleşileri programı kapsamında gençlerle bir araya gelen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Kanal İstanbul projesiyle "kendi egemenliğimizi tesis ettiğimiz bir eser kazandırıldığını ve bu projenin Montrö Sözleşmesi ile bir ilgisinin olmadığını" aktardı. Emekli amirallerin bildirisinin ardından Twitter hesabından bir açıklama yayımlayan Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “inadına yapacağız” açıklamasının kimlere yönelik olduğunun anlaşıldığını ve tüm planlama aşamasının tamamladığını belirterek projenin temellerinin yaz aylarında atılacağını açıkladı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu ise Kanal İstanbul’un Çin-Avrupa ticaret yolu için kritik bir önem taşıdığını ve projenin yapımına kısa bir süre sonra başlanacağını belirtti. </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Muhalefet kanadı:&nbsp;Göreve geldiği günden bu yana projenin yapılmasının İstanbullular, ekoloji ve ekonomi için olumsuz olduğunu belirten İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu “Ya Kanal Ya İstanbul” ifadesi kapsamında bir itiraz dilekçesi kampanyası başlattı. Projenin çevre düzeni planına 20 Nisan Salı, imar planlarına ise 26 Nisan Pazartesi tarihine kadar itiraz edilebilecek. Projenin imar ve çevre düzenleme planlarına itiraz dilekçeleri için oluşturulan platforma <a fr-original-style="" href="https://kanal.istanbul" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kanal.istanbul</a> adresinden erişilebiliyor.</li></ul>

Spektrum

Türkiye'nin gündemindeki Kanal İstanbul projesi konusunda son durum ne?

Kanal İstanbul projesi hangi aşamada?

2011 yılında dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından “Çılgın Proje” olarak duyurulan Kanal İstanbul hakkındaki tartışmalar, aradan geçen dokuz yılın ardından hâlâ çözülebilmiş değil. Geçtiğimiz hafta içinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik İçişleri Bakanlığı tarafından başlatılan soruşturmayla tartışmalı proje yeniden ülke gündemine oturdu.&nbsp;<figure class="image"><img src="https://images.aposto.com/images-2020-11-26T00:02:42.764Z.jpeg"><figcaption>Kaynak: Diken</figcaption></figure>&nbsp;<ul><li>Kanal İstanbul nedir? Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “en büyük hayalim” olarak adlandırdığı Kanal İstanbul projesinin İstanbul’un Avrupa yakasında Karadeniz’i Marmara Denizi'ne bağlaması planlanıyor. Projenin güzergâhı Arnavutköy, Başakşehir, Avcılar ve Küçükçekmece ilçelerinin sınırları içerisinden geçecek. ÇED raporuna göre kanal, İstanbul Boğazı’na alternatif bir geçiş güzergâhı sunmanın yanı sıra, “Yeni Şehir” adı verilen Cumhuriyet tarihinde eşi görülmemiş boyutta bir imar projesine başlanması anlamına geliyor. Söz konusu yeni yerleşim alanı kanal boyunca toplamda 453 milyon metrekarelik alana yayılacak. Yeni Şehir yaklaşık iki milyon kişiye ev sahipliği <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmYmVlZmU3NWJiNmI3MDAwODEwN2E0NyZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWYyYjE1YWE4NjljNzQwMDBkNzFiYmYwJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5ldnJlbnNlbC5uZXQlMjUyRmhhYmVyJTI1MkYzOTM5NzYlMjUyRmthbmFsLWlzdGFuYnVsLW5lZGlyLWdlcmVrY2VsZXJpLXZlLWl0aXJhemxhci1uZWxlci0xMC1zb3J1ZGEta2FuYWwtaXN0YW5idWw="">yapacak</a>. &nbsp;</li><li>Projenin maliyeti: Aynı rapora göre yedi yıllık inşaatın ardından tamamlanacak projenin 75 milyar lira maliyeti olması öngörülüyor. Bununla birlikte raporda yatırımın geri dönüş (amortisman) süresiyle ilgili herhangi bir veri yer almıyor. &nbsp;</li><li>İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Pelin Giritlioğlu’nun rakamlarla ilgili yorumu ise şu şekilde: “Maliyeti 75 milyar lira deniliyor. Sadece 8 tane Boğaz Köprüsü’nden daha büyük köprü yapılacak. Üçüncü köprü maliyeti 2,5 milyar dolardı. Köprünün maliyeti en az yaklaşık 130 milyar TL <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmYmVlZmU3NWJiNmI3MDAwODEwN2E0NyZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWYyYjE1YWE4NjljNzQwMDBkNzFiYmYwJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5kdy5jb20lMjUyRnRyJTI1MkY3LXNvcnVkYS1rYW5hbC1pc3RhbmJ1bCUyNTJGYS01MTk2MDIxNg=="">olacak</a>.” &nbsp;</li><li>İstanbul’un su kaynakları: Projeyle ilgili öne çıkan tartışmalardan biri de kanalın inşası hâlinde İstanbul’u besleyen su kaynaklarını nasıl etkileyeceği üzerine. İBB Başkanı İmamoğlu’nun konuyla ilgili ifadesi şu şekilde: "Kanal İstanbul projesinin %30 civarında su havzalarını yok edeceği, İstanbul için ne kadar gereksiz ve ne kadar riskli bir proje olduğunun da ayrı bir <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmYmVlZmU3NWJiNmI3MDAwODEwN2E0NyZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWYyYjE1YWE4NjljNzQwMDBkNzFiYmYwJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5iYmMuY29tJTI1MkZ0dXJrY2UlMjUyRmhhYmVybGVyLXR1cmtpeWUtNTA2Mjk1Nzg="">ispatıdır</a>." &nbsp;</li><li>3 Aralık 2019 tarihinde DSİ tarafından iletilen rapor ise söz konusu endişeleri destekler nitelikte. Rapora göre projeyle Sazlıdere Baraj havzasının %60’a yakını yok olacak. Şehri besleyen su kaynaklarının yaklaşık %10’u ortadan <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmYmVlZmU3NWJiNmI3MDAwODEwN2E0NyZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWYyYjE1YWE4NjljNzQwMDBkNzFiYmYwJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5ldnJlbnNlbC5uZXQlMjUyRmhhYmVyJTI1MkYzOTM5NzYlMjUyRmthbmFsLWlzdGFuYnVsLW5lZGlyLWdlcmVrY2VsZXJpLXZlLWl0aXJhemxhci1uZWxlci0xMC1zb3J1ZGEta2FuYWwtaXN0YW5idWw="">kalkacak</a>. &nbsp;</li><li>Boğaz trafiği: Projenin arkasındaki en güçlü argümanlardan biri kanal sayesinde boğazdaki gemi trafiğinin ve kaza riskinin azaltılacağı yönünde. Ancak, 2006’dan bu yana boğaz trafiğiyle ilgili yıllık verileri paylaşan Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü'ne göre, söz konusu su yolu trafiği 2007’den beri düzenli olarak azalmakta ve geçtiğimiz 13 yılda can kaybıyla sonuçlanan kaza sayısı yalnızca bir. &nbsp;</li><li>Ya Kanal Ya İstanbul: Geçtiğimiz aralık ayında 15 maddelik bir itiraz gerekçesi hazırlayarak Kanal İstanbul karşıtı hareketin bayrak taşıyıcısı hâline gelen İmamoğlu, İstanbul’daki çeşitli üst geçitlere “Ya Kanal Ya İstanbul” sloganını taşıyan afişler astırmıştı. Söz konusu afişler valilik kararıyla ağustos ayında polis tarafından söküldü. &nbsp;</li><li>Ne oldu? 16 Kasım sabah saatlerinde Fox Tv’de yayınlanan Çalar Saat programına konuk olan İyi Parti lideri Meral Akşener, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’na Kanal İstanbul’a karşı çıktığı için soruşturma açıldığını ifade etti. Aynı günün takip eden saatlerinde İBB Sözcüsü Murat Ongun, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada Akşener’in iddiasını doğruladı: "İBB Başkanımız Sayın Ekrem İmamoğlu hakkında açılan Kanal İstanbul soruşturması açıklaması doğrudur. T.C. İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişliği tarafından Sayın Ekrem İmamoğlu hakkında "Ya Kanal Ya İstanbul" "Kanal İstanbul’a Kimin İhtiyacı Var afişleriyle ilgili olarak inceleme başlatıldığı tebliğ <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmYmVlZmU3NWJiNmI3MDAwODEwN2E0NyZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWYyYjE1YWE4NjljNzQwMDBkNzFiYmYwJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnR3aXR0ZXIuY29tJTI1MkZNcnRfT25ndW4lMjUyRnN0YXR1cyUyNTJGMTMyODIzNzU5MDU2MzIxMzMxMiUyNTNGcmVmX3NyYyUyNTNEdHdzcmMlMjUyNTVFdGZ3JTI1MjU3Q3R3Y2FtcCUyNTI1NUV0d2VldGVtYmVkJTI1MjU3Q3R3dGVybSUyNTI1NUUxMzI4MjM3NTkwNTYzMjEzMzEyJTI1MjU3Q3R3Z3IlMjUyNTVFJTI1MjU3Q3R3Y29uJTI1MjU1RXMxXyUyNTI2YW1wJTI1M0JyZWZfdXJsJTI1M0RodHRwcyUyNTI1M0ElMjUyNTJGJTI1MjUyRnd3dy5kdy5jb20lMjUyNTJGdHIlMjUyNTJGaW1hbW9DNDlGbHVuYS1rYW5hbC1pc3RhbmJ1bC1zb3J1QzU5RnR1cm1hc0M0QjElMjUyNTJGYS01NTYxMjgzNA=="">edilmiştir</a>." &nbsp;</li><li>İçişleri Bakanlığı tarafından başlatılan soruşturma Anayasa’nın 104.,123. ve 127. maddelerine dayandırılmakta. Bu doğrultuda “İdarenin bütünlüğüne ve devlet politikasına, kamu kaynağı kullanılarak muhalefet edilmesinin mümkün olmadığı" gerekçesiyle İmamoğlu’ndan yazılı ifadesi istenmekte. İfadeyi takiben Bakanlık müfettişleri tarafından düzenlenecek raporda suç tespit edilirse İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’dan konuyla ilgili soruşturma izni istenecek.</li></ul>

Kanal İstanbul ile ilgili tartışmalar sürerken İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'na kamu kaynaklarını kullanarak projeye karşı çıktığı gerekçesiyle soruşturma açıldı.

Kanal İstanbul ile ilgili hikayeler