İstanbul Taksim'deki Gezi Parkı'na inşaat makinalarının girmesini protesto etmek amacıyla başlayan ve Türkiye tarihinin en büyük kitlesel hareketlerinden biri hâline gelen Gezi Direnişi'nin üzerinden 10 yıl geçti.&nbsp;Gezi Direnişi, 10. yılında Taksim’de anıldı. Farklı anma etkinlikleri düzenlenirken, polis toplam 59 kişiyi gözaltına&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www-sozcu-com-tr.cdn.ampproject.org/c/s/www.sozcu.com.tr/2023/gundem/gezinin-10-yil-donumu-anildi-cok-sayida-gozalti-var-7701242/amp/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">aldı.</a> İstanbul Valiliği'nin gözaltılara ilişkin açıklamasında "Beyoğlu İlçemizin İstiklal Caddesi ve ara sokaklarında 2911 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'na aykırı olarak, izinsiz toplu yürüyüş yapmak isteyen ve tüm uyarılara rağmen dağılmayan 59 şahıs gözaltına alınmıştır”&nbsp;ifadeleri kullanıldı.Taksim Dayanışması'nın çağrısıyla TMMOB Makine Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi önünde yapılan açıklamada, "Gezi Parkı’nı koruduğumuz için gurur duyuyoruz. 10 yıl geçmesine rağmen o günkü adaletsizlikler ve eşitsizlikler devam ediyor. Umudu büyüteceğiz, adaleti mutlaka bu topraklara getireceğiz”&nbsp;denildi. Basın açıklamasına TİP Sözcüsü Sera Kadıgil ile TİP İstanbul Milletvekili Ahmet Şık da <a fr-original-style="" href="https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/c/s/www.bbc.com/turkce/articles/cv21rz7lykdo.amp" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">katıldı.</a>&nbsp;Hayatını kaybedenler adına: İpek Sokak'taki Taksim Dayanışması'nın eyleminde Gezi eylemleri sırasında hayatını kaybedenlerin isimleri tek tek okundu, katılımcılar “Yaşıyor”&nbsp;diyerek karşılık verdi.&nbsp;Tutuklular adına:&nbsp;Gezi Davası'nda tutuklanan isimlerin Bakırköy ve Silivri Cezaevlerinden yazdığı mesajlar, “Bu koşullarda onların mesajlarını okumak istemiyoruz ancak sözümüzü söyleyeceğiz” denilerek okunmadı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Neler yaşandı?&nbsp;</h2>Dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, İstanbul'daki Taksim Gezi Parkı'na "Taksim Yayalaştırma Projesi" kapsamında imar izni olmadan bir Topçu Kışlası inşa edilmesine yönelik kararı ve bu kararın ardından iş makinelerinin parka girmesi ile Gezi Parkı çevresinde eylemler başladı. 28 Mayıs 2013 tarihinde ağaçların ve doğanın tahribatını engellemek için başlayan eylemler, günler geçtikçe hükümet karşıtı kitlesel bir protestoya dönüştü ve Türkiye'nin neredeyse her ilinde protestolar düzenlendi.&nbsp;Polisin tazyikli su, cop, biber gazı gibi maddelerle orantısız güç&nbsp;kullanarak müdahalede bulunduğu eylemlerde 2'si polis en az 10 kişi hayatını kaybetti, 10 bine yakın kişi de yaralandı.&nbsp;30 Ağustos 2013 tarihinde son bulan eylemlerin ardından Gezi Parkı, birkaç hafta boyunca kapalı tutuldu. Bu süre içinde İBB peyzaj çalışması yaptı ve fıskiye gibi bazı noktaları onardı. Park daha sonra yeniden halkın kullanımına açıldı.&nbsp;<div dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Emniyet Genel Müdürlüğü raporlarına göre, bu süre boyunca Gezi Parkı'ndaki eylemlere destek vermek için Bayburt hariç Türkiye'nin tüm kentlerinde&nbsp;protesto gösterileri düzenlendi.Cumhurbaşkanı Erdoğan, hâlâ Gezi Parkı yerine Topçu Kışlası yapılacağı söylemini sürdürüyor. Temeli 2017 yılında atılan Taksim Camii de 28 Mayıs 2018'de ibadete açıldı. Taksim Meydanı bugün neredeyse tamamen betonla kaplı.</div><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yaşamını yitirenler</h2>Üç haftaya yakın süren eylemlerde 12 kişi hayatını kaybetti, 10 bine yakın insan da yaralandı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">20 yaşındaki Mehmet Ayvalıtaş,&nbsp;2 Haziran’da İstanbul’da Gezi Parkı’na destek için otoyol kapatıldığı sırada üzerine süren aracın çarpması sonucu yaşamını yitirdi.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">22 Yaşındaki Abdullah Cömert, 22, 3 Haziran’da Antakya’da eylem sırasında başına aldığı darbe sonucu hayatını kaybetti.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">27 yaşındaki polis komiseri Mustafa Sarı, 5 Haziran’da Adana’da eyleme müdahale ederken tedbir alınmamış bir alt geçit inşaatından geçerken düşerek hayatını kaybetti.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">47 yaşındaki İrfan Tuna, 6 Haziran’da Ankara’da kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti. Kalp krizinin sebebinin polisin kullandığı aşırı miktardaki biber gazı olduğu düşünülüyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">88 yaşındaki Selim Önder, Taksim’den geçerken yoğun gaza maruz kalmasının ardından İzmir’e döndü ve birkaç gün sonra hayatını kaybetti. Yakınları gazın kalp yetmezliğini tetiklediğini düşünüyor.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">50 yaşındaki Zeynep Eryaşar,&nbsp;15 Haziran’da İstanbul Avcılar’da yapılan protesto sırasında polisin aşırı miktarda gaz kullanmasının ardından kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">18 yaşındaki Medeni Yıldırım, 28 Haziran’da Diyarbakır’da bir karakolun yenilenip kalekol yapılmasını protesto eden insanların üzerine askerler tarafından açılan ateşle öldürüldü.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">22 yaşındaki Ahmet Atakan, Antakya, Armutlu’da yapılan eylemde polis tarafından kafasından gaz fişeğiyle vurulup, çatıdan düşerek öldü.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">37 yaşındaki Serdar Kadakal,&nbsp;İstanbul Kadıköy’de emniyet güçleri tarafından yoğun biber gazına maruz kaldıktan sonra kalp krizi geçirerek öldü.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">26 yaşındaki Ethem Sarısülük, 1 Haziran’da eylem sırasında polis tarafından kafasından vurularak ağır yaralandı. 12 Haziran’da ise beyin ölümü gerçekleşti.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">15 yaşındaki Berkin Elvan, 15-16 Haziran gecesi İstanbul Okmeydanı’ndaki evinden ekmek almak için çıktığında polisin gaz fişeğiyle başından vuruldu. 269 gün komada kaldı, 15. yaşına komada girdi. Elvan, 11 Mart 2014’te öldüğünde 16 kiloydu.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">19 yaşındaki Ali İsmail Korkmaz,&nbsp;10 Temmuz’da Eskişehir’de Gezi Parkı protestolarına destek için düzenlenen yürüyüşe polisin müdahale etmesi sonucu arka sokaklara kaçmıştı. Polis tarafından darp edilen Ali İsmail, eli sopalı gruplarca da dakikalarca dövüldü. Hastaneye kaldırıldıktan 20 saat sonra ilk tıbbi müdahalenin yapıldığı&nbsp;Ali İsmail’in beyin kanaması geçirdiği tespit edildi. 38 gün boyunca komada kaldı, 10 Temmuz’da hayatını kaybetti.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 0px; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Basit yaralama: 2013 yılındaki Gezi eylemleri sırasında Eskişehir'de Ali İsmail Korkmaz'ın dövülerek öldürülmesine ilişkin davada yargılanan polis memuru Hüseyin Engin'e "basit yaralama" suçundan 7 ay 15 gün hapis cezası verildi.</li></ul></li></ul><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Dava süreci</h2>Gezi Parkı direnişinin üzerine açılan soruşturma kapsamında 16 kişi hakkında iddianame hazırlandı. 657 sayfalık iddianamede Gezi Parkı protestoları "bir darbe kalkışması" olarak tanımlandı. Sanıklara, "protestoları örgütlemek ve finanse etmek” ve "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ni ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme" gibi suçlamalar yöneltildi.Tutuklular:&nbsp;Gezi Parkı davasında Osman Kavala'ya verilen ağırlaştırılmış müebbet ve Mücella Yapıcı, Çiğdem Mater, Ali Hakan Altınay, Mine Özerden, Can Atalay, Tayfun Kahraman ile Yiğit Ali Ekmekçi'ye verilen 18'er yıl hapis cezaları Aralık 2022'de İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi tarafından onandı.Osman Kavala:&nbsp;Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 10 Aralık 2019'da Osman Kavala'nın tutuklanmasına olan itirazını öncelikli olarak görüştü ve Türkiye'nin Kavala'nın özgürlüğünü haksız yere kısıtladığını, esas amacın onu susturmak olduğunu ve Kavala'yı derhal serbest bırakamsı gerektiğine hükmetti. Türkiye bu kararı uygulamadı.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nde 25 Nisan tarihinde görülen duruşmada, mahkeme heyeti, Kavala için "Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmaya teşebbüs etme" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı.</li></ul>Can Atalay:&nbsp;Silivri Cezaevi'nde bulunan Can Atalay, TİP'ten milletvekili adayı oldu ve 14 Mayıs 2023'te yapılan genel seçimde Hatay'dan Meclis'e girdi. Yakın zamanda tahliye edilmesi bekleniyor.

Aposto Gündem

Gezi Parkı'na inşaat makinalarının girmesini protesto etmek amacıyla başlayan ve Türkiye tarihinin en büyük kitlesel hareketlerinden biri hâline gelen Gezi Direnişi'nin üzerinden 10 yıl geçti.

10. yılında Gezi: “Karanlık gider, Gezi kalır”

İstanbul Taksim'deki Gezi Parkı'na inşaat makinalarının girmesini protesto etmek amacıyla başlayan ve Türkiye tarihinin en büyük kitlesel hareketlerinden biri hâline gelen Gezi Direnişi'nin üzerinden 10 yıl geçti.&nbsp;Gezi Direnişi, 10. Yılında Taksim’de anıldı. Farklı anma etkinliklerinin düzenlendiği Taksim'de, polis müdahalesiyle toplan 59 kişi gözaltına&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www-sozcu-com-tr.cdn.ampproject.org/c/s/www.sozcu.com.tr/2023/gundem/gezinin-10-yil-donumu-anildi-cok-sayida-gozalti-var-7701242/amp/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">alındı.</a><ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Gözaltılara ilişkin yazılı bir açıklama yapan İstanbul Valiliği, "Beyoğlu İlçemizin İstiklal Caddesi ve ara sokaklarında 2911 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'na aykırı olarak, izinsiz toplu yürüyüş yapmak isteyen ve tüm uyarılara rağmen dağılmayan 59 şahıs gözaltına alınmıştır”&nbsp;dedi</li></ul>Taksim Dayanışması'nın çağrısıyla TMMOB Makine Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi önünde yapılan açıklamada, "Gezi Parkı’nı koruduğumuz için gurur duyuyoruz. 10 yıl geçmesine rağmen o günkü adaletsizlikler ve eşitsizlikler devam ediyor. Umudu büyüteceğiz, adaleti mutlaka bu topraklara getireceğiz”&nbsp;denildi. Basın açıklamasına TİP Sözcüsü Sera Kadıgil ile TİP İstanbul Milletvekili Ahmet Şık da <a fr-original-style="" href="https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/c/s/www.bbc.com/turkce/articles/cv21rz7lykdo.amp" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">katıldı.</a>&nbsp;Hayatını kaybedenler adına: İpek Sokak'taki Taksim Dayanışması'nın eyleminde Gezi eylemleri sırasında hayatını kaybedenlerin isimleri tek tek okundu, katılımcılar “Yaşıyor” diyerek karşılık verdi.&nbsp;Tutuklular adına:&nbsp;Gezi Davası'nda tutuklanan isimlerin Bakırköy ve Silivri Cezaevlerinden yazdığı mesajlar, “Bu koşullarda onların mesajlarını okumak istemiyoruz ancak sözümüzü söyleyeceğiz” denilerek okunmadı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Neler yaşandı?&nbsp;</h2>2013 yılında İstanbul Taksim'deki Gezi Parkı'nın yıkılıp yerine Topçu Kışlası yapılacağı haberi yayılmış, 27 Mayıs'ta iş makinelerinden bazıları Gezi Parkı'ndaki ağaçların bir kısmını sökmüştü. Haberin kısa sürede başta Twitter olmak üzere sosyal medyadan yayılmasıyla yüzlerce kişi Gezi Parkı'nda bir araya gelmiş, ağaçların ve doğanın tahribatını engellemek için eylem başlatmıştı.&nbsp;Polis müdahalesi: Polisin tazyikli su, cop, biber gazı gibi maddelerle orantısız güç kullanarak müdahalede bulunduğu eylem, yüzlerin binlere dönüşmesiyle iktidar karşıtı protestolara evrilmişti. Eylem, Taksim'den çıkarak İstanbul'un her ilçesine hatta Türkiye'nin neredeyse her iline yayılmıştı.&nbsp;Üç haftaya yakın süren eylemlerde 12 kişi hayatını kaybetti, 10 bine yakın insan da yaralandı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">20 yaşındaki Mehmet Ayvalıtaş,&nbsp;2 Haziran’da İstanbul’da Gezi Parkı’na destek için otoyol kapatıldığı sırada üzerine süren aracın çarpması sonucu öldü.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">22 Yaşındaki Abdullah Cömert, 22, 3 Haziran’da Antakya’da eylem sırasında başına aldığı darbe sonucu öldü.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">27 yaşındaki polis komiseri Mustafa Sarı, 5 Haziran’da Adana’da eyleme müdahale ederken tedbir alınmamış bir alt geçit inşaatından geçerken düşerek hayatını kaybetti.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">47 yaşındaki İrfan Tuna, 6 Haziran’da Ankara’da kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti. Kalp krizinin sebebinin polisin kullandığı aşırı miktardaki biber gazı olduğu düşünülüyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">88 yaşındaki Selim Önder, Taksim’den geçerken yoğun gaza maruz kalmasının ardından İzmir’e döndü ve birkaç gün sonra hayatını kaybetti. Yakınları gazın kalp yetmezliğini tetiklediğini düşünüyor.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">50 yaşındaki Zeynep Eryaşar,&nbsp;15 Haziran’da İstanbul Avcılar’da yapılan protesto sırasında polisin aşırı miktarda gaz kullanmasının ardından kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">18 yaşındaki Medeni Yıldırım, 28 Haziran’da Diyarbakır’da bir karakolun yenilenip kalekol yapılmasını protesto eden insanların üzerine askerler tarafından açılan ateşle öldürüldü.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">22 yaşındaki Ahmet Atakan, Antakya, Armutlu’da yapılan eylemde polis tarafından kafasından gaz fişeğiyle vurulup, çatıdan düşerek öldü.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">37 yaşındaki Serdar Kadakal,&nbsp;İstanbul Kadıköy’de emniyet güçleri tarafından yoğun biber gazına maruz kaldıktan sonra kalp krizi geçirerek öldü.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">26 yaşındaki Ethem Sarısülük, 1 Haziran’da eylem sırasında polis tarafından kafasından vurularak ağır yaralandı. 12 Haziran’da ise beyin ölümü gerçekleşti.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">15 yaşındaki Berkin Elvan, 15-16 Haziran gecesi İstanbul Okmeydanı’ndaki evinden ekmek almak için çıktığında polisin gaz fişeğiyle başından vuruldu. 269 gün komada kaldı, 15. yaşına komada girdi. Elvan, 11 Mart 2014’te öldüğünde 16 kiloydu.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">19 yaşındaki Ali İsmail Korkmaz,&nbsp;10 Temmuz’da Eskişehir’de Gezi Parkı protestolarına destek için düzenlenen yürüyüşe polisin müdahale etmesi sonucu arka sokaklara kaçmıştı. Polis tarafından darp edilen Ali İsmail, eli sopalı gruplarca da dakikalarca dövüldü. Hastaneye kaldırıldıktan 20 saat sonra ilk tıbbi müdahalenin yapıldığı&nbsp;Ali İsmail’in beyin kanaması geçirdiği tespit edildi. 38 gün boyunca komada kaldı, 10 Temmuz’da hayatını kaybetti.&nbsp;<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 0px; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">"Basit yaralama":&nbsp;2013 yılındaki Gezi eylemleri sırasında Eskişehir'de Ali İsmail Korkmaz'ın dövülerek öldürülmesine ilişkin davada yargılanan polis memuru Hüseyin Engin'e "basit yaralama" suçundan 7 ay 15 gün hapis cezası verildi.</li></ul></li></ul><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Dava</h2>Gezi Parkı direnişinin üzerine açılan soruşturma kapsamında 16 kişi hakkında iddianame hazırlandı. 657 sayfalık iddianamede Gezi Parkı protestoları "bir darbe kalkışması" olarak tanımlandı. Sanıklara, "protestoları örgütlemek ve finanse etmek” ve "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ni ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme" suçlamaları yöneltildi.Tutuklular:&nbsp;Gezi Parkı davasında Osman Kavala'ya verilen ağırlaştırılmış müebbet ve Mücella Yapıcı, Çiğdem Mater, Ali Hakan Altınay, Mine Özerden, Can Atalay, Tayfun Kahraman ile Yiğit Ali Ekmekçi'ye verilen 18'er yıl hapis cezaları Aralık 2022'de İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi tarafından onandı.Osman Kavala:&nbsp;Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 10 Aralık 2019'da Osman Kavala'nın tutuklanmasına olan itirazını öncelikli olarak görüştü ve Türkiye'nin Kavala'nın özgürlüğünü haksız yere kısıtladığını, esas amacın onu susturmak olduğunu ve Kavala'yı derhal serbest bırakamsı gerektiğine hükmetti.&nbsp;Türkiye bu kararı uygulamadı.İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nde 25 Nisan tarihinde görülen duruşmada, mahkeme heyeti, Kavala için "Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmaya teşebbüs etme" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı.Can Atalay:&nbsp;Silivri Cezaevi'nde bulunan Can Atalay, TİP'ten milletvekili adayı oldu ve 14 Mayıs 2023'te yapılan genel seçimde Hatay'dan Meclis'e girdi. Yakın zamanda tahliye edilmesi bekleniyor.

Aposto Günsonu

Gezi Parkı'na inşaat makinalarının girmesini protesto etmek amacıyla başlayıp Türkiye tarihinin en büyük kitlesel hareketlerinden biri hâline gelen Gezi Direnişi'nin üzerinden 10 yıl geçti.

Gezi'nin 10. yılı 

28 Mayıs 2013 ile 30 Ağustos 2013 tarihleri arasında gerçekleşen Gezi Parkı eylemlerinin ardından protestoyu organize ettikleri iddiasıyla yargılanan 16 kişinin 8'i hakkında mahkemenin verdiği mahkumiyet kararları üzerinden tam 1 yıl geçti. Osman Kavala 2 bin 2 gündür, Mücella Yapıcı, Çiğdem Mater, Hakan Altınay, Can Atalay, Mine Özerden, Yiğit Ali Ekmekçi ve Tayfun Kahraman ise 365 gündür cezaevinde.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Arka plan: Gezi Parkı eylemleri&nbsp;</h2>Dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, İstanbul'daki Taksim Gezi Parkı'na "Taksim Yayalaştırma Projesi" kapsamında imar izni olmadan bir Topçu Kışlası inşa edilmesine yönelik kararı ve bu kararın ardından iş makinelerinin parka girmesi ile Gezi Parkı çevresinde eylemler başladı. 28 Mayıs 2013 tarihinde ağaçların ve doğanın tahribatını engellemek için başlayan eylemler, günler geçtikçe hükümet karşıtı kitlesel bir protestoya dönüştü ve Türkiye'nin neredeyse her ilinde protestolar düzenlendi.&nbsp;Polisin tazyikli su, cop, biber gazı gibi maddelerle orantısız güç&nbsp;kullanarak müdahalede bulunduğu eylemlerde 2'si polis en az 10 kişi hayatını kaybetti, 10 bine yakın kişi de yaralandı.&nbsp;30 Ağustos 2013 tarihinde son bulan eylemlerin ardından Gezi Parkı, birkaç hafta boyunca kapalı tutuldu. Bu süre içinde İBB peyzaj çalışması yaptı ve fıskiye gibi bazı noktaları onardı. Park daha sonra yeniden halkın kullanımına açıldı.&nbsp;<div dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Emniyet Genel Müdürlüğü raporlarına göre, bu süre boyunca Gezi Parkı'ndaki eylemlere destek vermek için Bayburt hariç Türkiye'nin tüm kentlerinde&nbsp;protesto gösterileri düzenlendi.Cumhurbaşkanı Erdoğan, hâlâ Gezi Parkı yerine Topçu Kışlası yapılacağı söylemini sürdürüyor. Temeli 2017 yılında atılan Taksim Camii de 28 Mayıs 2018'de ibadete açıldı. Taksim Meydanı bugün neredeyse tamamen betonla kaplı.</div><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kimler, neden yargılandı?&nbsp;</h2>Eylemlerin ilk gününde Savcı Muammer Akkaş tarafından bir soruşturma başlatıldı. Akkaş, telefon dinleme talebinde bulundu. Bir yandan da olaylarla ilgili emniyetten <a fr-original-style="" href="https://t24.com.tr/amp/haber/gezi-davasinda-kararin-uzerinden-bir-yil-gecti-osman-kavala-2002-gezi-tutuklulari-365-gundur-cezaevinde,1106129" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">rapor istedi.</a> Soruşturma devam ederken savcı Muammer Akkaş 25 Aralık operasyon girişimi nedeni ile soruşturmadan alındı ve yerine başka bir savcı atandı. Akkaş'ın topladığı delillerin de yer aldığı soruşturma 2019 yılında tamamlandı.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bilgi notu: 17-25 Aralık Operasyonları nedeniyle meslekten ihraç edilen Muammer Akkaş, FETÖ/PDY üyeliğinden aranıyor.&nbsp;</li></ul>Soruşturma sırasında birçok kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanların çoğu serbest bırakılırken bu süreçte Osman Kavala ve Yiğit Aksakoğlu tutuklandı. 2019 yılında soruşturmanın tamamlanmasının ardından İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 657 sayfalık bir iddianame hazırlandı.&nbsp;İddianamede sanıklara; "Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme", "mala zarar verme", "nitelikli mala zarar verme", "tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi", "ibadethanelere ve mezarlıklara zarar verme", "Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Aletler Hakkında Kanun'a muhalefet", "nitelikli yağma", "nitelikli yaralama" ve "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na" muhalefet suçları yöneltildi. 16 sanığın 606'şar yıldan 2 bin 970'er yıla kadar cezalandırılmaları talep edildi.&nbsp;İddianamenin 4 Mart 2019'da İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilmesinin ardından ilk duruşma, 24 Haziran 2019'da görüldü. Kavala ve Aksakoğlu'nun tutuklu yargılandığı duruşmada Ayşe Mücella Yapıcı, Çiğdem Mater Utku, Ali Hakan Altınay, Şerafettin Can Atalay, Tayfun Kahraman, Yiğit Ali Ekmekçi ve Mine Özerden ise tutuksuz yargılandı. Bu duruşma iki gün sürdü ve davada tutuklu yargılanan Osman Kavala'nın tutukluluğunun devamına diğer tutuklu yargılanan Yiğit Aksakoğlu'nun ise tutuksuz yargılanmasına karar verildi. Ayrıca mahkeme, haklarında yakalama kararı bulunan Can Dündar, Pınar Öğün, Gökçe Yılmaz, Handan Meltem Arıkan, Hanzade Hikmet Germiyanoğlu ve Mehmet Ali Alabora'nın yakalama kararlarının devamına karar verdi.&nbsp;Dava 18 Şubat 2020'de karara bağlandı. İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi tutuklu sanık Osman Kavala’nın da aralarında olduğu 9 sanığın beraatına, firari sanıkların ise dosyalarının ayrılmasına hükmetti.&nbsp;Savcılığın yerel mahkemenin kararını istinafa taşımasının ardından İstanbul Bölge Adliye 3. Ceza Dairesi 22 Ocak 2021'de 9 sanık hakkındaki beraat kararını bozdu. Karar sonrası İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi'nde, 28 Nisan 2021'de dava yeniden görülmeye başlandı.&nbsp;Geçtiğimiz yıl bugün İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen karar duruşmasında ise Osman Kavala hakkında ağırlaştırılmış müebbet&nbsp;hapis cezası verildi. Mücella Yapıcı, Çiğdem Mater, Hakan Altınay, Can Atalay, Mine Özerden, Yiğit Ali Ekmekçi, Tayfun Kahraman’a 18'er yıl hapis cezası verildi. Kavala dışındakilerin de ayrıca tutuklanmasına karar verildi. 8 kişi de o günden bu yana cezaevinde.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Avrupa boyutu&nbsp;</h2>Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi de dava sürecine dahil oldu. <a fr-original-style="" href="https://t24.com.tr/amp/haber/gezi-davasinda-kararin-uzerinden-bir-yil-gecti-osman-kavala-2002-gezi-tutuklulari-365-gundur-cezaevinde,1106129" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">T24'ten Gökçer Tahincioğlu durumu</a> şu ifadelerle anlattı:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 206, 20); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 206, 20); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"AİHM kararlarının uygulanıp uygulanmadığını Türkiye'nin de üyesi olduğu Avrupa Konseyi'nin Bakanlar Komitesi denetliyor. Komite, AİHM kararına rağmen Kavala'nın tahliye edilmemesi üzerine, 3 Aralık 2020'de, henüz duruşma yapılmadan ve Anayasa Mahkemesi başvuruyu görüşmeden Türkiye'yi uyardı. Komite, Kavala'nın tahliye edilmesi gerektiğini belirterek, incelemede olduğunu, Mart 2021'e kadar tahliyenin gerçekleşmesinin bekleneceğini, ardından yaptırım sürecinin işletilebileceğini bildirdi. Ancak açıklama yapılması dışında bugüne kadar yaptırım ile ilgili somut adım atılmadı. Komitenin yaptırım süreci yıllar sürebiliyor ve genellikle caydırıcı yaptırımlar kısa sürede işletilmiyor."</blockquote>Davada komitenin kararlarının ve yaptırım sürecinin başlatılmasının konu dahi edilmediğinin altını çizen Tahincioğlu, şu ifadeleri kullanıyor:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 206, 20); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 206, 20); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"AİHM, Kavala’ya yönelik hak ihlallerinin bütün sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılmasını istemişti. Ancak Türkiye, bütün sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırmak bir yana cezaevinden tahliye edilmesine bile yanaşmadı. Bu uygulamasını da AİHM’nin karara bağladığı dosya ile Kavala’nın o an yargılandığı dosyanın farklı olduğu iddiasıyla savundu. Ancak karar, bu dosyalar arasında hiçbir fark bulunmadığını, sadece zaman zaman suçlamaların değiştiğini gösteriyor. AİHM de kararın uygulanmadığını tespit etti. Bakanlar Komitesi, bunun üzerine yaptırım sürecini resmen başlattı. Ancak sürecin nasıl ilerleyeceği belirsiz. Zira bugüne kadar örneği yok."</blockquote><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yakınları ne dedi?&nbsp;</h2><a fr-original-style="" href="https://www-cumhuriyet-com-tr.cdn.ampproject.org/c/s/www.cumhuriyet.com.tr/amp/turkiye/gezi-davasi-tutuklularinin-aileleri-cumhuriyete-konustu-1-yildir-hakim-bekliyoruz-2074850" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Cumhuriyet Gazetesi’nden Beste Çelik’e konuşan</a> tutuklu ailelerinden Mücella Yapıcı’nın kızı&nbsp;Cansu Yapıcı, "Benim annemle klasik anne-kız ilişkisinin dışında biz meslektaşızdır, gezide de birlikteyizdir, ev arkadaşıyızdır, birlikte hareket ederiz her zaman. Onun 1 yıldır yokluğu hepimizi zorladı. Özellikle güzel günlerdeki eksikliklerden bahsedilir, yılbaşları bayramlar ama özellikle deprem zamanı çok zordu. Bize ilk görüşte, 'Cezaevinde kapılar elle açılıyor, herhangi bir deprem olması durumunda burada ciddi can kayıpları olabilir' dedi. Zaten içeriye girdiğinden beri cezaevinin mekansal araştırmasını yürütüyor. &nbsp;Gezi'de öldürülen çocuklarımızın katillerinin yargılanması için mahkeme mahkeme senelerce gezdik. Gerçek Gezi Davası kaybettiğimiz bu arkadaşlarımızın katillerinin yargılandığı dava olacak." dedi.&nbsp;Tayfun Kahraman’ın eşi&nbsp;Meriç Demir Kahraman&nbsp;ise "Demokrasinin yeniden tesis edilmesine, hukukun yeniden tesis edilmesine, bir çeşit katkı sağlayacaksa yaşadığımız şey, biz bu mücadeleyi bu kararlılığımızla sürdürmeye hazırız. 1 senedir de bunun çok çeşitli şekillerde mücadelesini vermeye devam ediyoruz. Bizim iki tane çocuğumuz var: Hakan ve Hande Altınay’ın oğulları Ege ve bizim kızımız Vera. 1 yıldır, haftada bir kez bir saat babalarını çift cam arkasından telefonla görüşmek zorunda bırakılmaları çok acı. Ama onlar da çok güçlü birer çocuk ve Vera’yı Vera yapan Ege’yi Ege yapan olaylardan birinin bu olacağını düşünüyorum." ifadelerini kullandı.&nbsp;Gezi Parkı eylemlerinin destekçileri de dün cezaevleri önünde tutuklular için "yanınızdayız" yazılı pankartlar açtı. Eylemciler, "gezi ruhunun daima devam edeceğini" vurguladı.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2023/3/2/1682435358771.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.70" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">

Gezi Parkı davasında Osman Kavala ve diğer 7 sanık hakkında verilen hapis cezalarının üstünden 1 yıl geçti. Kavala 2 bin 2, diğer sanıklar ise 365 gündür cezaevinde.

Gezi Parkı davası kararının birinci yılı 

Ali İsmail Korkmaz için adalet

19 Mart Cuma günü Vakıflar Genel Müdürlüğü bir yazılı açıklamayla Gezi Parkı’nı Sultan Beyazıt Hanı Veli Vakfı adına tescil etti. Yapılan değişikliğin gerekçesi olarak 2008 yılında düzenlenmiş olan kanun gösterildi. 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun 30. maddesi vakıf yoluyla meydana gelen geçmiş vakıf kültür varlıklarının mazbut vakfına devrolunacağını belirtiyor. Mazbut vakıf kavramı Medeni Kanun’dan önce kurulmuş, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yönetilmekte olan vakıfları kapsıyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ise bu devri “350 bin katılımcının oylarıyla seçilen ve koruma kurulundan henüz bir sonuç alınamayan Taksim Kolektifi projesini engellemeye yönelik bir hareket” olarak nitelendirdi.<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Diğer taşınmazlar: 22 Mart Pazartesi günü ise Vakıflar Genel Müdürlüğü yeni bir açıklamayla geçmiş kayıtların incelendiğini, Gezi Parkı üzerinde bulunan ve işlevini yitiren Topçu Kışlası’nın ilgili vakfa ait olduğunu tespit ettiğini ve Pera Palas Otel, Şişli Etfal Hastanesi, Vefa Lisesi gibi benzer statüde bulunan 1014 taşınmazın da mazbut vakıfları adına tescil edildiğini aktardı. 2019 yılında Galata Kulesi de benzer bir prosedürle Kule-i Zemin Vakfı adına tescil edilmişti ve 2020 yılında Beyoğlu Kaymakamlığı’nın tahliye istemine karşı açılan davada İstanbul 7. İdare Mahkemesi yürütmeyi durdurma kararı vermişti. </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Tepkiler: Vakıflar Genel Müdürü Burhan Ersoy yaptığı basın toplantısında Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün 59 bin mazbut vakfı temsil ettiğini ve Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün kuruluş amacına uygun bir şekilde mazbut vakıfların yönetim ve temsilini üstlendiğini aktardı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sözcüsü Murat Ongun ise bu kararın projenin işleyişi açısından "vakit kaybı" olduğunu ve projenin "mutlaka tamamlanacağını" ifade etti. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin açacağı davanın ve planlanan projenin akıbeti merak konusu. </li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kanal İstanbul: Gündemdeki bir diğer konu ise Kanal İstanbul’du. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan yapılan duyuruyla projenin çevre düzeni planında değişikliklere gidildi. Yapılan değişikliklere göre turizm ve teknoloji geliştirme bölgelerinin yerine konut alanları <a fr-original-style="" href="https://www.gazeteduvar.com.tr/kanal-istanbulda-degisiklik-teknoloji-gelistirme-bolgesi-plandan-cikarildi-haber-1517082" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">eklendi</a>. İBB İmar ve Şehircilik Daire Başkanı Gürkan Akgün, yapılan değişikliklere ve bu değişikliklerin “Dünya Su Günü”nde yapılmasına tepki gösterdi. İstanbul Üniversitesi, Kentleşme ve Çevre Sorunları Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Pınar Giritlioğlu ise “projenin asıl amacının artan nüfusa yeni yerleşim yeri açma olduğu ve bu değişikliğin bu amaç doğrultusunda yapıldığı” yorumunda bulundu. Karara 22 Nisan 2021 tarihine kadar itiraz edilebilecek. Kanal İstanbul’un yapımına 2021 yılında başlanması bekleniyor. Cüneyt Özdemir’in yayınına katılan Ekrem İmamoğlu yaşanan gelişmeler üzerine, İstanbulluların haklarının gasp edildiğini ve bu kararın zamanlamasının “manidar” olduğunu belirtti. İmamoğlu; esas sorunların konuşulmasını önlemek için hükümetin "her hafta yeni gündemler oluşturduğunu" ve İBB nezdinde yapılan araştırmalara göre "halkın %25’inin muhtaç durumda olduğunu"&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://youtu.be/tjp_6d4rzXQ?t=1860" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">aktardı</a>.</li></ul>

Spektrum

Geçen haftanın gündeminde İstanbul'daki önemli taşınmazların bir vakfa devredilmesi ve Kanal İstanbul projesinde bazı değişiklikler yapılması da vardı. 

Topçu Kışlası ile ilgili hikayeler