Tam bir ay önceki OnYirmiOtuz’da, Nisan’da gerçekleşecek Fransa başkanlık seçimlerinde gazeteci, yazar ve televizyon yorumcusu Eric Zemmour’un aday olma ihtimalinden <a fr-original-style="" href="https://apos.to/s/6197e4137c0c860006bcb4c0" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bahsetmiştim</a>.&nbsp;Herkesin beklediği gerçekleşti ve Zemmour adaylığını ilan etti. Hatta ilk mitingi olaylı geçti. Sahneye çıkmadan önce toplanan kalabalıktan biri üzerine atılıp boğazını sıktı. Ardından taraftarlarıyla kendisini protestoya gelen ırkçılık karşıtı örgüt SOS Racism’in aktivistleri arasında kavga koptu. Kaşlar açıldı, başlar yarıldı.Velhasıl, aşırı sağın giderek güçlendiği Fransa’da ortam gergin. İlticayı tamamen yasaklamaktan, mültecileri, yabancıları, çifte vatandaşları gözünün üzerinde kaş var diye yollamaktan, Schengen’den ve NATO’dan çıkmaktan, Müslümanların Fransa ve İslam arasında bir tercih yapmaları gerektiğinden bahseden Zemmour’un ırk ayrımcılığına tahrik ve dini nefrete kışkırtmaktan iki mahkumiyeti var.&nbsp;Anketlerde henüz beklediği çıkışı yakalayamasa da söylemleri şu anda Fransa’daki siyasi tartışmayı belirliyor. Klasik Fransız merkez sağının söylemleri giderek sertleşiyor.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Aşırı sağın gerçekleşen hayali&nbsp;</h2>Le Monde’da yayımlanan bir değerlendirme, Fransız aşırı sağının hayalini Zemmour’un gerçekleştirdiği tespitinde bulundu. TV tartışma programlarının yıldızını parlattığı yeni adayın artık Reconquête adında bir partisi de var. Yeniden Fetih anlamına gelen isim, İspanya’nın 16. yüzyılda Müslümanları ülkeden sürmesine atıfta bulunuyor.&nbsp;Le Monde, Reconquête’in kurucularını teker teker inceleyerek cumhuriyetçi merkez sağ ve aşırı sağın bir araya geldiğinin altını çizmiş. Gerçekten de Fransa’da alışılageldik olan, cumhuriyetçi gelenekten gelen sağ partilerin aşırı sağ ile iş birliğinden kaçınmasıydı. Zayıfladığı açık olan bu tabu artık yıkılmışa benziyor. Cumhuriyetçi sağ ile aşırı sağın arasındaki duvarın yıkılması hayali artık somut bir gerçek.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">ABD-Fransa hattı</h2>Etkili hitabeti ve ödüllü yazı üslubuyla Zemmour, Trump gibi kaba bir figür değil. Düşünceleri ABD’de de karşılık bulmaya başladı. Amerikalı liberallerin önemli fikir dergilerinden American Prospect, Zemmour’un Amerikan aşırı sağının önümüzdeki on yılını belirleyeceğini ileri sürecek <a fr-original-style="" href="https://prospect.org/world/frances-eric-zemmour-has-already-transformed-americas-far-right/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kadar tedirgin</a>.&nbsp;ABD’de Donald Trump’ın başkan seçilme stratejisinin mimarı Steve Bannon, Avrupa aşırı sağını birleştirmek için dört beş senedir uğraşıyordu. Fransa’da Marine Le Pen, İtalya’da Matteo Salvini, Macaristan Başbakanı Viktor Orban başta olmak üzere kısmi bir başarı da elde etmişti. Ancak kurduğu Movement platformu, Avrupalı aşırı sağcıların Amerikalı kuzenlerine ısınamaması sebebiyle fazla bir ses getirememişti.Bu defa aşırı sağ rüzgâr Avrupa’dan ABD’ye doğru esiyor. İslam ve mülteciler konusundaki sert tavrı, kadın hakları konusundaki kısıtlayıcı görüşleri ve küresel kapitalizme karşı söylemi Zemmour’u Amerikan aşırı sağında popülerleştiriyor. Benzer eğilimleri temsil eden The American Conservative dergisinin genel yayın yönetmeni, ateşli bir Zemmour taraftarı kesilmiş durumda.Steve Bannon da Zemmour’a kayıtsız değil. Tartışma yaratan adayı “çok ilginç bir fenomen” diye tanımlayan Bannon, kendisinin sunduğu, Trumpçıların favori podcast programlarından WarRoom’un Fransız versiyonunun yakında yayında olacağını açıkladı. Amacı podcast programını aşırı sağ için bir platform şeklinde örgütlemek. Amerikan versiyonunun Youtube tarafından yasaklandığını hesaba katarsak, WarRoom’un Fransa’yı daha da tahrik edeceği açık.Bannon, Avrupa aşırı sağını birleştirme çabasına yeni bir cephe açarken, Zemmour da Amerikan aşırı sağının ideolojisini şekillendiriyor.Sınırlara bayılan aşırı sağın sınır aşan birlikteliğini yakından izlemekte fayda var.&nbsp;

Cumhuriyetçi merkez sağ ile aşırı sağın bir araya geldiği Fransa'dan ABD'ye doğru bir aşırı sağ rüzgarı esiyor. 

Sınırları aşan aşırı sağ

Geçen hafta Spektrum’da Nisan 2022'de gerçekleşecek Fransa seçimlerine dair yayımladığımız anket, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un %25, aşırı sağcı Marine Le Pen’in %19-20, Le Pen'i "ılımlılıkla" suçlayan bir başka aşırı sağcı Eric Zemmour’un %14-15, merkez sağcı Cumhuriyetçilerin adayı olacağı düşünülen Xavier Bertrand’ın %13, sosyalist Jean-Luc Melenchon %8,5 oy oranına sahip olduğunu gösteriyordu.Aşırı sağın toplam oyunun %35’lere dayandığı, solun ise çok etkisiz kaldığı görülüyordu. Ben de editörün yorumu kısmına “merkez sağ ve soldaki partilerin ve Yeşillerin seçimden önce halkın problemlerine çözüm önerileri getirerek alternatif seçenekler yaratabilmeleri, demokrasinin geleceği için önem kazanıyor” notunu düşmüştüm.Daha sonra sürpriz bir gelişme yaşandı ve Cumhuriyetçilerin ön seçimini Paris'i de içine alan İle de France bölgesinin yöneticisi, partinin muhtemel diğer adaylarına göre daha ılımlı görülen, “Fransa’nın Merkel’i olmak istediğini”&nbsp;söyleyen Valerie Pecresse kazandı.Pecresse’nin adaylığının kesinleşmesinin ardından Ifop-Fudicial şirketi tarafından yapılan ilk anket, Cumhuriyetçilerin doğru bir seçim yapmış olabileceğini düşündürdü. Anket, Macron’u %25, Pecresse’yi %17, Le Pen’i %16 ve Zemmour’u %13 oy oranında gösteriyordu.Hazirandaki yerel seçimlerde ülke genelinde birinci olarak geri dönüş <a fr-original-style="" href="https://apos.to/s/60d0ce274a4418000628704e" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">sinyali veren</a> Cumhuriyetçiler için özellikle en çok oyu alan iki adayı ikinci turda yarıştıran seçim sistemi sayesinde yeniden bir umut doğmuş oldu.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Aşırı sağın tırmanışı, Macron’un gelişi</h2>2007’deki başkanlık seçiminin ilk turunda “bildiğimiz” Le Pen’in babası Jean-Marie Le Pen’in oy oranı %10,4’te kalmış, ikinci turda merkez sol ve merkez sağ birbiriyle yarışmıştı. Marine Le Pen ise ilk kez yarıştığı 2012’de ilk turda aşırı sağın oy oranını %18’in üzerine taşımıştı. İkinci tur ise yine merkez sol ve merkez sağ arasında geçmişti.2017’deki ilk turda ise Le Pen oylarını %21’in üstüne çıkararak aşırı sağı ikinci tura taşımıştı. İkinci turda oy oranı %33,9’a ulaşsa da merkez sağ ve merkez solun liberal söylemli Macron’un arkasında birleşmesi, Macron’u %66 oy oranı ile kolayca zafere taşımıştı.Macron, siyasete merkez soldaki Sosyalist Parti’de başlamış ancak her daim partinin merkeze yakın kanadında yer almıştı. 2009’da partiden ayrılan Macron bağımsız olarak merkez sol hükümetlerde Ekonomi Bakanlığı gibi önemli görevler almıştı. 2016’da adının baş harflerini taşıyan En Marche! (Yürüyüş) hareketini kurmuştu.2017 tarihe, Fransa’da merkez sağ ve merkez sol partilerin eridiği, dünyadaki sağ popülist dalganın ivmelendiği, Macron gibi bağımsız liberal figürlerin popülizme çare olabileceği yorumlarının sıkça yapıldığı bir seçim olarak geçmişti.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Macron’un liberal popülizmi</h2>Macron dönemine tanıklık etmek, dünyada popülizmi bir ideolojiden çok bir siyaset yapma biçimi olarak görenlerin sayısını artırdı. Sadece aşırı sağcı ya da aşırı solcuların değil, herhangi başka bir ideolojiye sahip siyasetçilerin de popülist olabileceğini düşünenler çoğaldı.Göreve gelmeden önce anti-popülist söylemle öne çıkan Macron’un anti-popülist kaldığını söylemek zor. Aşırı sağın kendisini sıkıştırdığı dönemlerde İslamofobiyi körükleyecek açıklamalarda bulunan, zaman zaman siz-biz dilini kullanarak toplumda ayrışma yaratan Macron, Sarı Yelekliler protestolarına karşı orduyu göreve çağırmıştı. Her kesimin hoşuna gidecek hamleleri aynı anda yapmaya çalışan, örneğin Çevre Bakanlığı görevine ünlü bir çevreci sosyalisti, Ekonomi Bakanlığı görevine ise merkez sağcı bir piyasa yanlısını getiren Macron’un siyaseti “liberal popülizm” olarak <a fr-original-style="" href="https://theconversation.com/how-you-can-tell-emmanuel-macron-is-actually-a-populist-and-why-it-matters-130496" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">adlandırılır olmuştu</a>.Ifop-Fudicial’in anketi, şimdilik Macron’un ikinci turda Pecresse’ye karşı %52, Le Pen’e karşı %54, Zemmour’a karşı da %63 oy alarak kazandığını gösteriyor. Çünkü alternatifsiz kalan sol seçmen, sağcı adaylara karşı “bari Macron’la devam” diyor. Sol seçmen, ikinci turda Macron'un karşısına Pecresse çıkarsa %63, Le Pen çıkarsa %80'i, Zemmour çıkarsa da %85 oranında Macron’a oy veriyor. Bu da, popülizmi iyi bilen Macron’un seçime doğru merkez sola doğru kayabileceğini gösteriyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Dengeleri değiştirecek senaryolar</h2>Henüz çok az ismin adaylığı kesin, seçime de çok zaman var. Hâliyle tüm dengeler değişebilir ve bu yorumlar geçerliliğini yitirebilir. Tüm dengeleri değiştireceği kesin olan bir senaryo, çok parçalı solun birleşmesi, Macron’daki emanet oyları da alarak güçlü bir adayla bunca sağ adayın birbirinin oyunu bölmesini avantaja çevirmesi ve ikinci turu zorlaması olacaktır. Bu, Macron’u da oldukça çaresiz bırakabilir ve sanıldığından uzak bir ihtimal olmayabilir.Bir diğer senaryoysa aşırı sağda bir birleşme olabilir. Le Pen, babasından kalan ve ırkçılık gibi kötü bir ünü olan partisinin ismini değiştirmiş, uzun süredir de kendi tabanından daha ılımlı kitlelere açılma çabası göstermişti. Bu oylarını biraz artırsa da beklenmedik şekilde Zemmour’un ortaya çıkışı, aşırı sağ oyları böldü ve ikinci turu riske attı. Le Pen ile Zemmour’un ortak bir programda birleşmesi, aşırı sağın yeniden ikinci turda kendini göstermesiyle sonuçlanabilir.&nbsp;

Spektrum

Nisan 2022'de gerçekleşecek Fransa seçimlerinde merkez sağ ve merkez sol "geri dönmeye" çalışıyor. 

Fransa’da seçime doğru

20 Eylül tarihli İYİ Parti’nin yeni dönemi başlıklı yazımı, “İYİ Parti’nin merkez sağda yer alması Millet İttifakı’nın ömrünü uzatma ve genişlemesini sağlama ihtimali taşıyor. Milliyetçi tonun ağır basması ise çok başka bir siyasi denklemin önünü açıyor.” cümleleriyle <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwNDVmZWRkNmE5MzgwMDAwNzBmYjQwMSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRmFwb3MudG8lMjUyRnMlMjUyRjVmNmI1MmU0ZmU3NWNiMDAwODY1NjEwMg=="">bitirmiştim.</a> Esnaf ziyaretleri ve konuşmalarıyla sık sık gündem olan Meral Akşener’in liderliğindeki parti, merkez sağdaki seçmene hitap edecek partilerin sayısının çoğalmasına rağmen son üç ayda yayımlanan 16 farklı anketin ortalamasına göre %13 oy oranına dayanmış <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwNDVmZWRkNmE5MzgwMDAwNzBmYjQwMSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5jdW1odXJpeWV0LmNvbS50ciUyNTJGaGFiZXIlMjUyRnNvbi11Yy1heWRhLTE2LWFua2V0LXNpcmtldGktaW5jZWxlZGktaXN0ZS1wYXJ0aWxlcmluLW95LW9yYW5sYXJpLTE4MTc2NDE="">durumda.</a> Son gelişmeler, daha önce ülkücü geçmişi olanlar ile merkez sağ figürler arasındaki dengenin tartışma <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwNDVmZWRkNmE5MzgwMDAwNzBmYjQwMSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnR3aXR0ZXIuY29tJTI1MkZiYXJ0dW96ZGVuJTI1MkZzdGF0dXMlMjUyRjEwMTE4OTYzNjEwMTk2OTUxMDQ="">konusu olduğu</a> partinin izleyeceği rota konusunda ipuçları veriyor.&nbsp;<ul><li>Fezlekeler: Bugün gerçekleşecek AK Parti MYK toplantısı sonrasında haklarında fezleke düzenlenen HDP milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılmasının TBMM gündemine alınması bekleniyor. Muhalefette, Cumhur İttifakı’nın dokunulmazlık fezlekelerini kullanarak muhalefetin bloklaşmasını engellemek istediği düşüncesi hâkim. Özellikle MHP’den ayrılarak kurulan ve milliyetçi hassasiyeti bilinen Millet İttifakı bileşeni İYİ Parti’de konu hakkında fikir ayrılıkları yaşanıyor, “adeta bir ipin üzerinde yürüyoruz” yorumları <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwNDVmZWRkNmE5MzgwMDAwNzBmYjQwMSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5iYmMuY29tJTI1MkZ0dXJrY2UlMjUyRmhhYmVybGVyLXR1cmtpeWUtNTYyOTIxNDE="">yapılıyor.</a> &nbsp;</li><li>Akşener’in tutumu: Fezlekeler konusunda açıklama yapan İYİ Parti lideri Akşener, hükümetin çözüm süreci dönemindeki politikalarını hatırlatarak eleştirmiş, İYİ Parti’nin “milletin derdi konuşulmasın diye önüne getirilen fezlekelere, gözü kapalı el kaldırmayacağını, o fezlekelerin önünü arkasını iyice okuyacağını” ifade etmişti. Akşener, siyasi hesapla hazırlandığını belirttiği fezlekeler konusunda “vatandaşı iki yumruk arasında sıkıştıran bu utanmazlığa geçit vermeyeceklerini, milletin hür iradesine saygı duyacaklarını, hakkın ve hakikatin yanında duracaklarını” da söylemişti. Akşener’in HDP’ye verilen oyları “milletin hür iradesi” olarak tanımlaması partinin merkez sağa konumlandığı yorumlarına sebep olmuştu. Akşener’in Çin’in Uygur Türklerine yönelik politikasının soykırım olarak tanınmasını talep etmesi de Cumhur İttifakı’na yönelik milliyetçi bir sıkıştırma olarak <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwNDVmZWRkNmE5MzgwMDAwNzBmYjQwMSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnRyLmV1cm9uZXdzLmNvbSUyNTJGMjAyMSUyNTJGMDMlMjUyRjAzJTI1MkZpeWktcGFydGktZG9ndS10dXJraXN0YW4tZGEteWFzYW5hbmxhci1uLXNveWstci1tLW9sYXJhay10YW4tbm1hcy1pY2luLXRibW0teWUtZGlsZWtjZS12ZXI="">yorumlanmıştı.</a> Öte yandan Akşener’in açıklamalarının ardından partinin BBP kökenli İstanbul Milletvekili ve Genel Başkan Yardımcısı Yavuz Ağıralioğlu fezleke oylamalarında “gözü açık evet diyeceğini” açıklamıştı. BBC Türkçe, Ağıralioğlu’nun açıklamalarının parti yönetimince “erken ve yanlış” bulunduğunu, “söylem birliği kararı” alındığını, iktidar bloğundan kayacak muhtemel seçmenin ürkütülmemesinin amaçlandığını ve milletvekillerinin oylarının rengi konusunda serbest bırakılacağını iddia etti. &nbsp;</li><li>Ümit Özdağ hareketi: Partinin kurucularından milletvekili Ümit Özdağ, daha önce İYİ Parti İstanbul İl Başkanı Buğra Kavuncu’nun “FETÖ ile ilişkili” olduğu iddiaları sebebiyle partiden ihraç edilmiş ancak yargı kararıyla partiye dönmüştü. CHP ile ittifak yapılmasına karşı olan Özdağ, “FETÖ mensuplarının partiye sızdığını ve partinin CHP’nin uydu partisine dönüştürüldüğünü” iddia ederek İYİ Parti’den istifa etti. Daha önce partiden istifa eden bağımsız Adana Milletvekili İsmail Koncuk da parti kurma çalışması başlattığını ve Ümit Özdağ ile birlikte hareket ettiklerini açıkladı. Partiye milliyetçi tondan eleştirileri bilinen kurucu Seyit Yücel de istifa ettiğini ve Özdağ ile hareket edeceğini duyurdu. Akşener Özdağ konusunda “Temel hakem millettir. Hayatta başarılar diliyorum.” açıklamasında bulunurken Grup Başkanı İsmail Tatlıoğlu “İYİ Parti'ye ateş açanların saray medyasında çok ciddi kredi bulmasının örneğini bir kez daha yaşadık bu da bizde bir burukluk olarak yer almaktadır,” ifadelerini kullandı. &nbsp;</li><li>İmamoğlu’nun mesajı: Yerel seçimlerde İstanbul’da hem İYİ Parti hem de HDP tabanının desteğini alan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun Twitter’da İYİ Parti lideri Meral Akşener ve HDP Eş Genel Başkanı Pervin Buldan'ı etiketleyerek yaptığı 8 Mart Kadınlar Günü paylaşımı da son tartışmalara eklendi. Buldan mesaja teşekkür ederken Ağıralioğlu “bir cinayet şebekesine mesafesizliğini milli hassasiyet ve haysiyet itirazımız olarak ifade ettiğimiz HDP ve siyasilerinin isimlerinin, şehit annelerine borcunu vatan borcu bilen Meral Akşener ismi ile birlikte zikredilmesini doğru bulmuyorum” açıklamasında bulundu. Akşener ise “İnsanların konuşmaktan korkmadığı bir Türkiye inşa etmeye çalışıyoruz. Bunun ilk örneği kendi partimizdir.” diyerek konu hakkındaki farklı fikirlere saygı duyduğunu belirtti. &nbsp;</li><li>Cumhur İttifakı’na etkisi:&nbsp;MHP’nin HDP’nin kapatılmasını istediği biliniyor. Öte yandan, Habertürk yazarı Kübra Par, AK Parti Grup Başkanvekili Cahit Özkan’ın “HDP hem siyasi hem de hukuken kapanacak” açıklamasının AK Parti içinde rahatsızlık yarattığını <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwNDVmZWRkNmE5MzgwMDAwNzBmYjQwMSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5oYWJlcnR1cmsuY29tJTI1MkZ5YXphcmxhciUyNTJGa3VicmEtcGFyLTI1NjElMjUyRjI5OTE2ODAtY2FoaXQtb3prYW5pbi1oZHAtY2lraXNpLWFrLXBhcnRpeWktdGVtc2lsLWV0bWl5b3I="">iddia etmiş,</a> Özkan da ertesi gün “2023’te HDP’yi sandığa gömerek tabela partisi hâline getireceğiz” açıklamasında bulunmuştu. İYİ Parti’nin merkez sağ, milliyetçi demokrat bir parti olma yolunda ilerlediğini söyleyen Sabancı Üniversitesi’nden siyaset bilimci Berk Esen de Akşener’in fezlekeler konusundaki tutumunun "Cumhur İttifakı’nı bölecek bir hamle" olduğunu, böylece AK Parti’nin bir kanadı ile MHP arasındaki ayrışmanın belirginleşeceğini iddia ediyor. Esen, AK Parti’nin fezlekeler konusunda fireler vereceğini ve kutuplaştırıcı politikaların muhalefeti bir arada tutmaya yarayacağını <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTYwNDVmZWRkNmE5MzgwMDAwNzBmYjQwMSZ1c2VyPTVlNWJlYWEwMDhlZGE3NzU0MjFhZmY4ZiZhdXRob3I9NWVjMTYzZDBhMmJhMTAyMDgwYTQzOWYxJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5kdy5jb20lMjUyRnRyJTI1MkZjdW1odXItaXR0aWZhayUyNTI1QzQlMjUyNUIxLWIlMjUyNUMzJTI1MjVCNmxtZWstaXN0ZXJrZW4tYiUyNTI1QzMlMjUyNUI2bCUyNTI1QzMlMjUyNUJDbmVjZWstbWklMjUyRmEtNTY3NjIyODY="">öngörüyor</a>.</li></ul>

Aposto Gündem

Türkiye'de siyasetin geleceği konusundaki tartışmalar İYİ Parti etrafında şekilleniyor.

İYİ Parti'nin yolu

• Fransa'da yerel seçimlerde Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un partisi Cumhuriyetçi Yürüyüş Hareketi'nin (LREM) hüsran yaşamasının ardından hükümetin istifa etmesinden sonra Macron, Jean Castex'i başbakan olarak atamış ve merkez sağ ağırlıklı bir hükümet <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmMGY0MjRiZjhmNTE0MDAwNjk2Zjg4ZCZ1cmw9aHR0cHMlMjUzQSUyNTJGJTI1MkZ3d3cuZHcuY29tJTI1MkZ0ciUyNTJGbWFjcm9udW4tc2ElMjUyNUM0JTI1MjU5Ri1wYXJmJTI1MjVDMyUyNTI1QkNtbCUyNTI1QzMlMjUyNUJDLXllbmkta2FiaW5lc2klMjUyRmEtNTQwODEwMzE=""">kurmuştu</a>. Hakkında Ocak 2018'de bir tecavüz soruşturması açılmış olan Gerald Darmanin'in içişleri bakanı olarak atanması, kadın hakları savunucuları tarafından <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmMGY0MjRiZjhmNTE0MDAwNjk2Zjg4ZCZ1cmw9aHR0cHMlMjUzQSUyNTJGJTI1MkZ3d3cuZnJhbmNlMjQuY29tJTI1MkZlbiUyNTJGMjAyMDA3MTEtZnVyeS1pbi1mcmFuY2UtYXMtcHJvdGVzdGVycy1zbGFtLW1hY3Jvbi1zLWNob2ljZS1vZi1pbnRlcmlvci1taW5pc3Rlci1hY2N1c2VkLW9mLXJhcGU=""">protesto edildi.</a> Soruşturmada takipsizlik kararı verilirken Paris Temyiz Mahkemesi, 9 Haziran'da soruşturmanın tekrar açılmasına karar vermiş, Macron ise Darmanin'in "masumiyet karinesinden faydalandığını" <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmMGY0MjRiZjhmNTE0MDAwNjk2Zjg4ZCZ1cmw9aHR0cHMlMjUzQSUyNTJGJTI1MkZ3d3cuYWEuY29tLnRyJTI1MkZ0ciUyNTJGZHVueWElMjUyRm1hY3Jvbi10ZWNhdnV6bGUtc3VjbGFuYW4taWNpc2xlcmktYmFrYW5pLWRhcm1hbmluaS1zYXZ1bmR1JTI1MkYxOTEwMjI1""">ifade etmişti.</a>

merkez sağ ile ilgili hikayeler