🔎 Skandalın adı: Facebook Papers

The Associated Press'in önderliğinde The Wall Street Journal, Washington Post ve CNN’in dâhil olduğu 17 ABD merkezli medya kuruluşu, ortak çalışarak muhbir Frances Haugen tarafından sızdırılan Facebook'a ait şirket içi belgelerden elde ettikleri bilgileri, The Facebook Papers adında bir haber dosyası kapsamında yayımlamaya başladı. Kongre'de şirket aleyhine ifade veren eski çalışan Haugen, Facebook'un önceliğinin, "nefret söylemiyle ve yalan haberle mücadele değil, kâr etmek" olduğunu söylemişti. The Wall Street Journal’ın raporlaştırdığı sızdırılan belgelerde Facebook'un gençler arasında giderek azalan popülaritesi, nefret söylemine karşı koyma yeteneği konusundaki başarısızlığı ve politikacılara yönelik muamelesi gibi konular var. 

Şirketin politikalarından beslenen platform algoritmalarının kullanıcıları üzerindeki etkilerinin ortaya çıkmaya başlaması önümüzdeki süreçte Facebook'a dair kamuoyu baskısını artıracak gibi gözüküyor. Haugen'in sayfalarca sızdırdığı belgelerde şirketin öfke gibi reaksiyon emojilerini alan gönderilerin öne çıkartması, Covid-19 aşısına karşı dezenformasyon yapan gönderiler karşısında pasif kalması oldukça dikkat çekti.

Doug Chayka / NBC News

• Associated Press (AP), şirketin 2020 ABD seçimlerinden önce platformdaki tehlikeli ve şiddet içeriklerin yayılmamaması için önlemler aldığını keşfetmişti. Seçimin gerçekleşmesinden sonra ve 6 Ocak’ta gerçekleşen Senato binası baskınından önce 22 kadar tedbirin kaldırıldığını ortaya çıkaran AP, kolluk kuvvetlerinden ve platformdan gelen verilerin analizinin ardından bu önlemleri iptal ettiğini açıkladı. Belgelere göre Apple, platformun Ortadoğu’da hizmetçi satın almak, satmak ve ticaret yapmak için kullanıldığından ve Filipinler'de hizmetçilerin platformda taciz edildiklerinden şikayet etmesi üzerine Facebook ve Instagram’ı App Store’dan çıkarmakla tehdit etti.
• NBC News, saldırı sırasında Facebook çalışanlarının hayal kırıklığı yaşadığını belirterek bir ofis tahtasında, “Şiddete izin vermeden söylemi nasıl yöneteceğimizi bulmak için yeterli zamanımız olmadı mı? Bu ateşi uzun süredir körüklüyoruz ve şaşırmamalıyız. Artık kontrolden çıktı.” şeklinde yazıldığını ortaya koydu.
• CNN, şirketin 2018'den bu yana platform üzerinden yapılan insan kaçakçılığından haberdar olduğunu ama reklam gelirlerinden ötürü yeterli önlem almayarak buna göz yumduğunu paylaştı.
• Bloomberg, genç yetişkinlerin platformu 40’lı ve 50’li yaşlardaki insanlar için bir yer olarak gördüğünü ve içerikleri sıkıcı, yanıltıcı ve olumsuz olarak bulduğunu yazdı. Facebook'un gençler arasında popülaritesini kaybetmesi üzerine pazardaki payını korumak için çaresiz bir şekilde hareket ettiği belirtildi.
• The Atlantic, şirketin ABD dışındaki pazarlarda daha az içerik yönetimi uyguladığını ve bunun daha fazla nefret söylemine, uyuşturucu karteli aktivitesine, etnik temizliğe ve seks ticaretine neden olduğunu paylaştı.

İllüstrasyon: Mel Haasch/The New York Times

• The Wired, Facebook’un insanların ve otomasyon sistemlerin bile anlamakta zorlanabildiği Arapça diyalektlerinde üretilmiş içeriklere dair bir yönetim anlayışını ortaya koydu.
• The Washington Post, CEO'su Mark Zuckerberg'in kamuoyuna yaptığı açıklamalarla belgelerin çelişkili olduğunu belirterek Zuckerberg'in geçen sene Kongre'de verdiği ifadede şirketin bulduğu nefret söylemi içeren gönderilerin %95'ini kaldırdığını söyleminin yanlış olduğunu ve belgelerde bu tür gönderilerin %5'inin kaldırıldığını öne sürdü. Ayrıca gazete, Vietnam hükümetinden gelen sansür isteğinin de bizzat Mark Zuckerberg tarafından imzalandığını paylaştı.
• The Financial Times, Facebook çalışanlarının yönetimi siyasiler ve ünlüler dışında kalan kullanıcıların içeriklerini bir incelemeden geçirmemeleri gerektiği şeklinde uyardığı ortaya çıktı.
• The New York Times, şirketin “beğen” ve “paylaş” butonlarını tutup tutmamak arasında kaldığını paylaştı.

Facebook tarafı: CEO Mark Zuckerberg, Haugen tarafından sızdırılan belgelerle hazırlanan The Facebook Files, The Facebook Papers gibi haber klasörleri için "şirket için yanlış bir portre çizmeye yönelik koordineli bir çaba" ifadelerini kullanmıştı. Facebook üst yöneticisi Nick Clegg ise, Haugen'in iddialarının "yanıltıcı" olduğunu öne sürerek eldeki kanıtların, Facebook'un veya herhangi bir sosyal medyanın, kutuplaşmanın başlıca nedeni olduğu fikrini desteklemediğini söylemişti.