Zevk, neşe ve saadetin adresi

Tarih boyunca sıcak yaz aylarında serinlemek için tüketilen içeceklerden biri de şerbetlerdi. Sadece serinlemek için değil içeriği nedeniyle bünyeye iyi geldiği de düşünülüyordu. Bu yüzden Osmanlı’da da oldukça yaygın olarak üketiliyordu. Öyle ki Evliya Çelebi’ye göre 17. yüzyılda İstanbul’da 500 tane şerbetçi esnafı, 300 tane de şerbetçi dükkânı vardı. İşte bu meşhur şerbetlerden biri de demirhindi şerbetiydi. Halk arasında “Temirhindi” ve “Hint hurması” isimleriyle de biliniyordu. Çünkü Uzakdoğu ve Hindistan’da yetişen Tamarind isimli bir ağacın meyvesinden yapılıyordu. Tarçın, kakule, zencefil gibi 40 çeşit baharatın eklenmesiyle elde edilen bu şerbet, önce yüksek, sonra orta ve kısık ateşte toplam altı saat kaynatılarak hazırlanıyordu. Hatta ilk basılı yemek kitabı olarak bilinen Meiceü't-Tabbâhîn’de de tarifi yer alıyordu.

İstanbul’daki en iyi demirhindi şerbetinin Hacı Bekir’de bulunduğu söylenirdi. Yaz aylarında seyyar şerbetçiler bellerindeki bardaklarıyla şehrin meydan, cadde ve sokaklarında dolaşır, pipet adı verilen borulu bir sistemden bu bardaklara şerbet doldurarak satardı.

Seyyar bir şerbetçi

“Tadı hiçbir içeceğe benzetilemeyecek bu güzel kokulu şerbetin bilinmediği memleketlerde yaşayanlara” acıyan Ahmet Haşim demirhindi şerbetini, “Bir memleketi vatan yapan, misli hiçbir yerde bulunmayan bazı tatlar ve kokular, küçük zevkler, küçük neşeler ve küçük saadetlerden” biri olarak tarif etmişti.