Evliya Çelebi ile ilgili hikayeler
🍽️ Ne pişirdik?İllüstrasyon: Zeynep Gözütok Balıksever Evliya Çelebi’nin tarifini Tarih ve Tarif’in yaratıcısı Ceren Bozkurt çevirdi. | Hamsi pilakisi
29 Oca 2025
Evliya Çelebi’den: Hamsi pilakisi
Evliya Çelebi’nin meşhur seyahatnamesinde tek bir ayrıntılı tarif olduğunu biliyor muydunuz? Balıksever Evliya Çelebi’nin kaleminden "Hamsi pilakisi" tarifi, Tarih ve Tarif’in yaratıcısı Ceren Bozkurt’un çevirisiyle...
26 Oca 2025
Nemruteteğinde Selçuklu hanı: Nemrut Dağı eteklerinde, 13. yüzyıla tarihlenen yaklaşık 750 yıllık bir han ve köprü bulundu. Tarihî hanın, Evliya Çelebi'nin Seyahatname 'sinde de geçtiğini aktarıldı. Ayrıntılar: Malatya ile Nemrut Dağı'nın kesiştiği dağlık alanda tarihî yapı olduğu bilgisi alarak bölgeye intikal eden Adıyaman Müze Müdürlüğü ekipleri, yaptıkları incelemede Selçuklu dönemine ait yapının taş ve tonoz kemerlerle inşa edilerek 3 ayrı bölümden oluşan bir han olduğunu beli...Devamını Oku
21 Ara 2024
Anadolu'nun kraft bira kültürünün izinde
İlk bira nerede ve ne zaman üretildi? Anadolu hangi alkollü içeceğin anavatanı? Yerel kraft biraların ilhamı nereden? Anadolu'da yazılan kraft bira kültürünün dününü, bugünü ve yarınını konuşuyoruz.
Osmanlı mutfak kültüründe peynirVe daha fazlası... 🧑🍳 Özyeğin Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölüm Başkanı Doç. Dr. Özge Samancı'nın kaleminden . 🧑🍳 Yazar ve araştırmacı Marianna Yerasimos'un merceğinden Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’sinde Balık . 🧑🍳 Yazar ve araştırmacı Sevengül Sönmez'in kaleminden Balıklar, Balıkçılar ve Sait Faik.
23 Nis 2023
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’sinde Balıklar ve Diğer Su Ürünleri
“Alabalıklar sayd edüp tenâvül etdikde kuvvetür’-rûh bulduk"
Osmanlı mutfak kültüründe peynir
Osmanlı sofrasında halkın sıklıkla tükettiği önemli bir gıda maddesi, içki meclislerinin eşlikçisi, saray ve konak sofralarında bulunan bir lezzet çeşidi
İdamera ÇiftliğiEvliya Çelebi’nin Seyahatnâmesi ’ndeki Urfa narının 21. yüzyıl hâli, Amasya elmasının kapıldığı Asya rüzgârı, rakının dönüşen adabı, Avusturyalı gelinin peynir hikâyesi ve daha fazlası. Doğudan batıya her köşede hem ruhumuzu hem soframızı şenlendirecek katma değerli ürünleri bizlere ulaştıran insanlarımızın hikâyelerine bakıyoruz. Kısa hikâyesi: Son yıllarda zeytinliklerin madenciliğe açılmak istenmesi haberleriyle sıkça andığımız Kazdağları’nın eteklerindeki çiftliğin kurucu...Devamını Oku
21 Ara 2022
Adıyla ilgili çok fazla efsaneleri olan Bingöl’e 1945 yılına kadar adına “Çapakçur” deniliyor. Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde Çapakçur’un Büyük İskender tarafından kurulduğunu ve bu ismi de onun koyduğunu rivayet ediliyor. Bingöl’ün eğitim hâli’ne dair birçok veriye ERG Eğitim Gözlemevi sayesinde ulaşıyoruz.Bingöl’de derslik başına düşen öğrenci sayıları ilkokulda 19; ortaokulda 20; ortaöğretimde 21. Bu hâliyle sınıf mevcutları, ortaokul hariç, Türkiye ortalamasından daha kalabalık.Toplam öğrenci sayılarını incelediğimizde Bingöl’de 62 binin üzerinde öğrenci eğitim görüyor. Yani, Türkiye'deki öğrencilerin %0,4'ü, Ortadoğu Anadolu’daki öğrencilerin ise %6,4'ü Bingöl'de eğitim görüyor.Toplam öğretmen sayısını incelediğimizde 4 bin üzerinde öğretmenin Bingöl’de çalıştığını öğreniyoruz. Yani, Türkiye'deki öğretmenlerin %0,4'ü, Ortadoğu Anadolu’daki öğretmenlerin ise %7,0'si Bingöl’de.Kız ve oğlan çocuklar arasında ortaöğretimde net okullulaşma oranı farkı Türkiye genelinde oğlanların lehine 0,7 puanken Bingöl'de oğlanların lehine 0,6 puanda. Ortadoğu Anadolu ortalamasında ise oğlanların ortaöğretimde net okullulaşma oranı kızlardan 2,2 puan yüksek.Tüm bu verilerle Bingöl’ün eğitimini aklımızda biraz somutlarken sahaya bir mercek tutarak Bingöl’de çalışan bir fen bilimleri öğretmeninin bize şehir rehberliği yapacağı başlıklar;Bingöl’de eğitime dair karşılaşılan problem alanlarıBingöl’de eğitime dair öne çıkan ihtiyaçlar Bingöl’de takip edilen eğitim platformları ve kaynaklar Hazırsanız on ikinci durağımızAdıyla ilgili çok fazla efsaneleri olan Bingöl’e 1945 yılına kadar adına “Çapakçur” deniliyor. Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde Çapakçur’un Büyük İskender tarafından kurulduğunu ve bu ismi de onun koyduğunu rivayet ediliyor . Bingöl’ün eğitim hâli’ne dair birçok veriye ERG Eğitim Gözlemevi sayesinde ulaşıyoruz. Bingöl’de derslik başına düşen öğrenci sayıları ilkokulda 19; ortaokulda 20; ortaöğretimde 21. Bu hâliyle sınıf mevcutları, ortaokul hariç, Türkiye ortalamasından d...Devamını Oku
16 Ara 2022
Dönerin Orta Asya’dan “U” dönüşü
Dönerin Tatarlardan Anadolu’ya dönüşü, çevirme kebaptan dönere dönmesi ve şükür ki yok olmayışını tarihte döneri inceleyerek anlayalım.
Rakılı, sumaklı, Geyikli
Cihangir, Pera, Teşvikiye ve oradan Bebek: Kevin'la favori barlarındayız bu pazar.
17 Tem 2022
Zevk, neşe ve saadetin adresiTarih boyunca sıcak yaz aylarında serinlemek için tüketilen içeceklerden biri de şerbetlerdi. Sadece serinlemek için değil içeriği nedeniyle bünyeye iyi geldiği de düşünülüyordu. Bu yüzden Osmanlı’da da oldukça yaygın olarak üketiliyordu. Öyle ki Evliya Çelebi ’ye göre 17. yüzyılda İstanbul’da 500 tane şerbetçi esnafı, 300 tane de şerbetçi dükkânı vardı. İşte bu meşhur şerbetlerden biri de demirhindi şerbetiydi. Halk arasında “Temirhindi” ve “Hint hurması” isimleriyle de bili...Devamını Oku
24 May 2022
Geçen hafta kardeş bültenimiz Üretim Kaydı’nın konuğu Tan Morgül’dü. Biz de Esra Ece Kuleci’nin vesilesiyle (🙏) Osmanlı'dan beri İstanbul'un eğlence hayatında varlığını sürdüren mekânların pek çoğunun meyhaneler olmasından hareketle kendisine meyhane kültürünün neden hem İstanbul özelinde hem Türkiye genelinde hâlâ varlığını devam ettirebildiğini sorduk ve kendisinin cevabını derledikGeçen hafta kardeş bültenimiz Üretim Kaydı ’nın konuğu Tan Morgül ’dü. Biz de Esra Ece Kuleci ’nin vesilesiyle (🙏) Osmanlı'dan beri İstanbul'un eğlence hayatında varlığını sürdüren mekânların pek çoğunun meyhaneler olmasından hareketle kendisine meyhane kültürünün neden hem İstanbul özelinde hem Türkiye genelinde hâlâ varlığını devam ettirebildiğini sorduk ve kendisinin cevabını derledik: “Türkiye'de meyhaneler (kahvehanelerin ardından) çok önemli yer tutuyor. Özellikle düny...Devamını Oku
17 May 2022
Kelime Köşesi; kelimelerin köklerini, tarihlerini ve anlamlarını keşfetmek için bir yolculuğa çıkıyor. İstanbul Bu köşemizde İstanbul ’un modern adının kaynağını inceleyeceğiz. Konstantinopolis / Konstantiniyye isimlerinin, şehri “kuran” ve başkent yapan Roma İmparatoru Konstantin ’den geldiği açıktır, “poli(s)” Yunancada “şehir(i)” anlamındaki ektir. Öncelikle en az muhtemel olan açıklamadan bahsedelim. Evliya Çelebi’nin seyahatnâmesinde geçen, ve bazı Osmanlı sikkelerinde de kullanılan ...Devamını Oku
02 Nis 2022
İslambolÖncelikle en az muhtemel olan açıklamadan bahsedelim. Evliya Çelebi’nin seyahatnâmesinde geçen, ve bazı Osmanlı sikkelerinde de kullanılan “” ifadesi gerçekçiliğe en uzak açıklamadır. Hatta Çelebi’ninki bir edebi espri de olabilir . Birçok görebileceğiniz kaynak bu kadarıyla yetinirdi, ancak burada bu açıklamanın neden mümkün olmadığını belirtmek istedik. Önemli olan, harflerin ve seslerinin nasıl İstanbul ’a dönüştüğünü açıklamaktır. İslambol ’daki /l/ sesinin /t/ sesine değ...Devamını Oku
29 Mar 2022
Kokona“Hıristiyan kadın” anlamına gelen kelimenin aslı tam olarak bilinmiyor. Evliya Çelebi ’nin Seyahatname’sinde yaşlı adam anlamına gelen “kokonos/kokonoz” kelimesi geçer. Ahmet Vefik Paşa’nın Lehce-i Osmani’sinde ise “hanım” anlamına geldiği ancak aslen “efendi” demek olduğu yazılıdır. Yunancada kokona “saygıdeğer hanım”, Romencede “hanımefendi” demektir. Ama argoda “yaşlı olmasına rağmen çok süslenmiş olan kadın” anlamında kullanılır. Hatta Tanzimat döneminin önemli yazarların...Devamını Oku
30 Kas 2021