Bir pop ikonu Slim Shady’nin ardından

Eminem Nisan ayında sosyal medya hesabından Detroit Murder Files adlı bir cinayet programını paylaşarak 19 şarkıdan oluşan yeni albümü The Death of Slim Shady (Coup de Grâce)’yi duyurdu. Bu esprili video’da sanatçının alter egosunu simgeleyen Slim Shady’nin bir cinayete kurban gittiği görülüyor ve katilin kim olduğu araştırılıyordu. Mayıs ayında da The Detroit News’ta Slim Shady’nin ölüm ilanı yayımlandı. “The Death of Slim Shady” başlıklı ilanda Eminem’in hokey maskesi takmış bir fotoğrafına ve şu cümlelere yer verildi:

“Hayranları tartışmalı rapçiyi asla unutmayacak. 1990’ların ortalarından sonlarına doğru gelişen yeraltı rap sahnesinde kariyerine Detroit’te başlayan Shady, ilk kez 1999’da My Name Is adlı eğlenceli ve çılgın single’ıyla tanınan bir isim oldu. Bu şarkı, benzersiz ve dikkat çekici video’suyla genç sanatçıyı ve şarkı sözlerini geniş bir kitleye tanıttı. Dünyada bulamadığı huzuru ahirette bulmasını dilerim.”

Eminem’in, sahneye çıkışından 25 yıl sonra veda ettiği, günümüz popüler kültür ikonlarından biri olan Slim Shady’nin sanatçının müziğini nasıl etkilediğine beraber bakalım.

Şiddet yanlısı ikinci kişilik

^{Fotoğraf: YouTube}

Gerçek adı Marshall Mathers olan Eminem, Detroit’te büyüdü. Vanilla Ice’ın araladığı kapıdan geçerek beyazların da rap yapabildiğini tüm dünyaya kanıtladı. Eminem’in fark edilmesini sağlayan, taklit edilemeyen rap tarzının yanı sıra yarattığı komik karakter Slim Shady oldu ve onu küresel bir süperstar hâline getirdi.

Sarı saçlı Slim Shady, sanatçının sorunlu geçmişinin derinliklerine inmesini ve müziğini kara komedi olarak dinleyicisine sunmasını sağladı. Eminem, alter egosu olarak tanımladığı Slim Shady karakterine ayak uyduracak şarkılar yaptı. Sanatçı bu sayede hem karikatürize edilmiş mizah anlayışını hem de gizli öfkesini dışa vurabileceği bir alana sahip oldu. Slim Shady böylece sanatçının şiddet yanlısı ikinci kişiliği hâline geldi.

Slim Shady dinleyicinin karşısına ilk kez Eminem’in 1999 yapımı ikinci çalışması The Slim Shady LP’de aklına gelen her şeyi dile getirme özgürlüğüne sahip bir anti-kahraman olarak çıktı. Bu albümdeki şarkılar, sanatçının karikatürü andıran komedisi ve popüler kültürü eleştirdiği klipleriyle daha güçlü bir hâle geldi. Örneğin My Name Is, Slim Shady’yi intikamcı, kendini küçümseyen ve devamlı kendine acımasızca saldıran biri olarak tanıtıyordu.

Şarkılarda gerçek ile kurgu arasındaki çizgi bazen rahatsız edici derecede bulanıklaşıyordu. Yine My Name Is’te “99 percent of my life I was lied to/I just found out my mom does more dope than I do” diyerek annesi Debbie Mathers’ı zor duruma sokuyordu. O dönem anne Mathers, oğlu hakkında yasal işlem başlattı. Eminem’den yetiştirilme tarzı hakkında yalan söyleyerek kendisine iftira attığı iddiasıyla manevi tazminat talep etti. Eminem de “Her şeye rağmen anneniz tarafından dava edilmek hâlâ acı verici” diyordu.

Brain Damage şarkısında ise okul arkadaşının yaşadığı bir zorbalık olayından bahsediyordu. Bu nedenle sanatçıya arkadaşı tarafından da bir dava açıldı.

Prodüktörlüğünü Dr. Dre’nin üstlendiği The Slim Shady LP, Eminem’in kariyerindeki en büyük kırılma oldu. Albüm, iki haftada 500 bin kopya sattı ve Eminem, 15 Grammy’sinden ikisini bu albüm sayesinde kazandı.

Marshall Mathers LP, öfkeli ebeveynleri, politikacıları ve toplumsal ikiyüzlülüğü ele alıyordu. Slim Shady, söylenmemiş gerçekleri kaba bir şekilde dile getirmekten zevk alıyordu. Eminem, 2000 yılında MTV Müzik Ödülleri kapsamında sahnelediği şovla unutulmaz bir performansa imza attı. Eleştirmenleri kışkırtmak için kendisine benzeyen bir ordu dolusu insanı New York sokaklarından törenin yapıldığı Radio City Music Hall’a soktu.

‘White trash’ rap müzikte tarih yazdı

^{Fotoğraf: Eminem.Pro}

Eminem, yıllarca süren rap savaşlarında müthiş akıcı vokali ve sözlerdeki hakimiyetiyle hep rakiplerinden bir adım önde oldu. Eleştirmenler tarafından, “Olağanüstü kafiye ve şarkı yazarlığı onu son beyaz rap öncüsü yaptı” yorumlarını aldı. 2000’lerin başlarında Eminem’in şarkılarını ezbere bilmek oldukça havalı bir şeydi. En iyisini siyahlardan işittikleri hip-hop’ı “white trash” olarak adlandırılan bir beyazdan kusursuz bir şekilde duyan beyaz Amerikalılar bol pantolonlar giyip büyük kolyeler takarak bu kültüre dair her şeyi tüketmeye başladı. Ancak Eminem’in şarkı sözlerindeki şiddet yanlılığı, kadın düşmanlığı ve homofobi konusundaki tavrı birçok tartışmaya neden oldu. 2001 Grammy Ödülleri öncesinde düzenlenen nefret karşıtı mitingde de eleştirilerin odağında Eminem yer alıyordu.

Sanki Shady’nin maskaralıkları Eminem’in söylediği düşündürücü rap şarkılarıyla dengeleniyordu. Mesela Stan şarkısında Eminem mektuplarına cevap vermediği için kendini ve kız arkadaşını öldüren takıntılı bir Slim Shady hayranını anlatıyordu. Şarkının sonunda da Eminem’in hayranından gecikme için özür dilediği cevabı yer alıyordu. Bu şarkı günümüzde de sanatçı ve hayran ilişkilerini net bir şekilde gözler önüne sermesiyle ön plana çıkıyor.

Slim Shady’nin öfkeli beyaz erkek tasvirinin ABD’deki aşırı sağ ve beyaz milliyetçi hareketler tarafından benimsenmesi de çok konuşuldu. 2004’teki Encore albümünde kendisine yöneltilen eleştirilere cevap verirken, tartışmalı şarkı sözlerini en aza indirdi. Yellow Brick Road’da 16 yaşındayken kaydettiği bir beat’te kullandığı "N kelimesi" için özür diledi. Eminem’in yazdığı en duygusal şarkı olarak tanımlanan Mockingbird’de ise kızları Hailie ve Alaina’dan onları kaotik bir ortamda büyüttüğü için özür diliyordu. Bu şarkının beat’leri şu anda da popülerliğini koruyor ve birçok sosyal medya video'sunun fon müziğinde kullanılıyor.

Eminem, en beğenilen eserlerini daha olgun bir bakış açısıyla yeniden ele aldığı 2013 tarihli The Marshall Mathers LP 2 albümünde ise eski müziğine dönüş yaptı. Bad Guy’da ölen hayranının küçük kardeşinin Eminem’i öldürmek için geri döndüğünü söyleyerek Stan’in devamını getiriyordu. Rap God’da ise Slim Shady’yi bir kez daha serbest bırakıyordu.

Linç kültüründen payına düşeni aldı

^{Fotoğraf: YouTube}

Eminem, 2000’de birçok şiddet imgesi barındıran Marshall Mathers LP’yi çıkardığında iptal kültürü bu kadar yaygın değildi ancak yeni nesil dinleyici şiddete karşı daha hassas. Bu yüzden zaman geçtikçe rapçinin eski tarzına dönme çabaları Z kuşağı tarafından pek de hoş karşılanmadı. Eminem, Tyler, the Creator’a yönelik homofobik hakaretler ettiği 2018 çıkışlı Fall sonrası iptal kültürü ile karşılaştı ve linçlendi. Bu linçten şarkıda kendisine eşlik eden Bon Iver’in vokali Justin Vernon da nasibini aldı. Eminem, özür dilemek zorunda kaldı. Bu olay nesiller arasındaki kültürel farkı da gözler önüne seriyordu. Eminem, o dönem Donald Trump’a da karşı olduğunu söyledi ve “Başarılı olduğu tek şey ırkçılık” dedi. Sanatçı, 2022’deki Super Bowl gösterisinde ise ırkçılığa karşı diz çöktü.

Vedası bile sorunlu

Eminem’in son iki albümü Spotify’da üç milyar dinlenmeyi aşarken, 10 şarkısı bir milyardan fazla dinlendi. Benzersiz söz yazma yeteneği devam ediyor ve hâlâ tüm zamanların en çok satan rapçisi olarak anılıyor ama eserleri eskisi kadar derin izler bırakmıyor. Belki de bu yüzden Slim Shady’i öldürerek geçmiş mirasını güvence altına almaya çabalıyor ve Slim Shady ile büyüyen hayranlarına artık yeni bir sayfa açtığını göstermek istiyor.

Kaba ve herkese saldırmaya hazır olan Slim Shady, veda albümü The Death of Slim Shady (Coup de Grâce)’de son kez dünyayı çileden çıkarmak için harekete geçiyor ve müzik endüstrisine ateş açıyor. Sanatçı Slim Shady’yi Eminem’in iç huzurunu bozan, kargaşaya yol açan yıkıcı bir güç olarak sunuyor ve şarkılar iki kimliğinin savaşına dönüşüyor.

50 yaşını geçmiş, artık siyah saçlı ve sakallı bir rapçi olan Eminem, albüm kapağında sarışın Slim Shady’i bir ceset torbasının içine sokuyor. Albümün ilk video'su Houdini’de de günümüzün Eminem’i sarışın Slim Shady ile savaşıyor. Onu yenemiyor, öldüremiyor ve onunla birleşerek melez bir Eminem oluşturuyor.

Albümdeki şarkı sözleri yine sorunlu. Teması, yalnızca bir karakteri öldürerek iptal etmek değil, aynı zamanda kendisini iptal ettirebilecek kelimeleri ve ifadeleri alaycı bir şekilde kullanmak... Dünya değişti ama Slim Shady veda ederken bile şişmanları aşağılıyor, transfobik kelimeler kullanıyor ve politik olarak yanlış olan nutuklarını tekrarlıyor. Slim Shady, şu anki toplumsal değişimlerle uyum sağlayamıyor ve belki de bu yüzden sonsuzluğa uğurlanıyor.

Slim Shady anısına dökülen lokma

^{Fotoğraf: Euronews}

Eminem’in zehirli alter egosu için Londra ve Los Angeles’taki sanat galerinde cenaze töreni de düzenlendi. Sanatçı, Slim Shady’nin Londra’daki cenaze törenine katıldı ve hayranlarıyla vakit geçirdi. Pop-up, Slim Shady temalı sergide karaktere dair sanat eserleri, fotoğraflar ve sembolik bir tabut yer aldı. Ayrıca Eminem hayranları bu ikonik karakterin anısına Beşiktaş’ta lokma döktürdü. Lokma arabasına yerleştirilen hoparlörlerle Eminem’in şarkıları çalınırken, arabanın üstünde “R.I.P Slim Shady” yazısı yer aldı.