Cinsiyetli kentler: Kamusal alanlar kadınlar için tasarlansaydı ne olurdu?

Günümüzde neredeyse tamamı erkekler tarafından planlanan kent meydanları ve sokaklar, çoğu kadın için güvensiz ve tedirgin edici alanlar. Oysa kadınların, çocukların, yaşlıların ve dezavantajlı gruplarının ihtiyaçları göz önüne alınarak planlanan kamusal alanlar, kentlerin gelişimine büyük katkılar sağlayabilir.
Cinsiyetli kentler: Kamusal alanlar kadınlar için tasarlansaydı ne olurdu?

Jane Jacobs, bugün hâlâ modern kent planlaması üzerine yazılmış en etkili metinlerden biri kabul edilen 1961 tarihli Büyük Amerikan Şehirlerinin Ölümü ve Yaşamı kitabında büyük ölçekli kentsel dönüşüm projelerini, tepeden inme kararlarla düzenlenen steril şehircilik anlayışını ve otoyol odaklı kent planlamasını sert bir dille eleştirir. Ona göre kentler yaşayan ekosistemlerdir ve masa başında tasarlanan tektipleştirilmiş kentlerde mahalle yaşamı ölür, şehirler ruhsuz, işlevsiz ve güvensiz alanlara dönüşür.

Jacobs, kentlerin güvenliğini sağlamada "sokaktaki gözlerin" (eyes on the street) polis ya da koruma kuvvetlerinden daha işlevsel olduğunu savunur. Orada yaşayanlar önceliklendirilerek planlanan mahallelerde kaldırımlar ve yaya yolları geniştir; kafe ve dükkan gibi sokağa açılan mekanların bulunduğu sokaklarda sürekli bir hareketlilik vardır ve komşuluk ilişkileri gelişmiştir. Herkes birbirini tanır, bu da doğal gözetim ve güvenliği beraberinde getirir. Esnaf, dükkanların önünde oturur, çocuklar kapı önlerinde oyun oynar ve insanlar evlerinin pencerelerinden sokağı izler…

Hoş geldin! Aposto Premium üyelerine özel bu içeriği okumak için Premium üye olabilir ya da Premium hesabına giriş yapabilirsin.

Aposto Premium
Ayda

  • Aposto'nun tüm arşivine ve güncel yayınlara sınırsız erişim.
  • Yükselen endüstrilerden gelişme ve içgörüleri aktaran, entelektüel dünyanı besleyecek Premium üyelere özel makale ve bültenler.
  • Gündemdeki gelişmeleri küresel bir perspektifle aktaran analizler.
  • Aposto Radyo için hazırladığımız podcast ve sesli belgesellere websitemiz ve mobil uygulamamızdan erişim imkanı.
Aposto Premium üyesi misin? Giriş yap
demet
Soli

Soli

Seyahat ve kültür yayını SOLİ, şehirleri ve içindeki farklı kültürel toplulukları araştırmak üzere mahallelere ve mahallelilerin hikâyelerine odaklanıyor.

YAZARLAR

Deniz Aytekin

Aposto'da kültür sanat ve çevre editörü

Soli

Seyahat ve kültür yayını SOLİ, şehirleri ve içindeki farklı kültürel toplulukları araştırmak üzere mahallelere ve mahallelilerin hikâyelerine odaklanıyor.

OKUMAYA DEVAM EDİN

SoliSoli

HİKAYE

Kopenhag ve Malmö: Bir köprünün iki ucunda pub ve bar rotası

Carlsberg’in dev üretim merkezinden Mikkeller’in craft biralarına, üç yüz yıllık barlardan aquavit ve gløgg’a: Öresund’un iki yakasındaki Kopenhag ve Malmö’yü barları, biraları ve yerel içkileri üzerinden keşfetmek isteyenlere dört günlük bir rota.

Talha Ö.

·

06 Eyl 2026

Kopenhag ve Malmö: Bir köprünün iki ucunda pub ve bar rotası
SoliSoli

HİKAYE

'Süper Eylül' trendi: Yaz tatilleri uzuyor mu?

ABTA'nın her yıl yayımladığı seyahat trendleri raporunun sonuncusunda üst sıralarda alışık olmadığımız bir terim yer alıyor: Super September, yani Süper Eylül. Eylül ayında yurt dışı tatiline çıkmayı planlayanların oranı giderek artıyor. Bu yükselişin ardında ise üç temel motivasyon yatıyor: Sıcaklardan kaçma, boşalan plaj ve sokaklar ile uçak ve konaklama fiyatlarının düşmesi.

Deniz Aytekin

·

06 Eyl 2026

'Süper Eylül' trendi: Yaz tatilleri uzuyor mu?
SoliSoli

HİKAYE

Yaratıcıların galaksisi: Şehirler arası bir komünite olarak TOURIST

Son yılların en belirgin kültürel eğilimlerinden biri, kürasyona dayalı yaratıcı komünitelerin yükselişi. Berlin'den New York'a, Londra'dan İstanbul'a, insanlar artık kitlesel platformların anonim kalabalığı yerine kendilerine benzeyen, aynı kafadan, yaşam tarzına yakın hissettikleri insanlarla bir araya gelmeyi tercih ediyor.

03 Eyl 2026

Yaratıcıların galaksisi: Şehirler arası bir komünite olarak TOURIST
SoliSoli

HİKAYE

Japonya'nın turistlerle imtihanı: Neden herkes Japonya'ya gidiyor?

Ucuzlayan yen, sosyal medya trendleri ve pandemi sonrası seyahat patlaması Japonya’yı rekor sayıda turistin rotasına soktu. Ancak Tokyo’dan Fuji Dağı’nın eteklerine uzanan aşırı turizm sorunu artık kalabalıktan çok turistlerin davranışlarıyla ilgili. Japonya, vergilerden kotalara ve çift fiyatlandırmaya uzanan önlemlerle turizmin niteliğini değiştirmeye çalışıyor.

Deniz Aytekin

·

30 Ağu 2026

Japonya'nın turistlerle imtihanı: Neden herkes Japonya'ya gidiyor?
SoliSoli

HİKAYE

Arak, Gin Basil, Sister Sage: Yudum yudum Beyrut

Beyrut'ta barlar bazı bölgelerde, özellikle şehrin kuzeyinde yaşayan Hıristiyan mahallelerinde yoğunlaşıyor. Onun dışında şehrin her tarafına saçılmış ufak tefek barlar var. Bunların bazıları İtalya’daki tabacheria'lara benzeyen; kahve, sigara ve alkollü içkiler satan ufak büfelerken maalesef günümüzde kapalı olsa da 2016 ve 2018 yıllarında dünyanın en iyi 50 barı arasında seçilen Central Station Bar gibi yerlere de ev sahipliği yapıyor.

Talha Ö.

·

23 Ağu 2026

Arak, Gin Basil, Sister Sage: Yudum yudum Beyrut