Dünyanın Geleceği için Sanat

Sonbahar ile birlikte gerek ülkemizde gerekse tüm dünyada “sanat” daha çok odağımızda ve ilgimizi cezbedecek pek çok organizasyon var. Dünyada Art Basel ve Frieze, ülkemizde ise Contemporary İstanbul ve Base en yakın tarihli  büyük organizasyondan birkaçı. 

İklim krizinin etkilerinin hayatımızda daha çok gözlenmesi nedeniyle sergi, fuar ve bienaller, üretim yöntemleri ve tüketim alışkanlıkları ile artık farklı açılardan da değerlendiriliyor. Global sanat fuarları için verilen lojistik hizmeti ile sanat endüstrisi, gezegene verdiği zararı tanımakla yüzleşiyor. 

Bu hafta gerçekleşecek Art Basel fuarı kapsamında Financial Times’ın düzenlediği bir panelde uzmanlar “sanat dünyası ve iklim değişikliği” hakkında konuştular. Dünyanın karşı karşıya olduğu kriz ve sanat endüstrisinin bunu konuda radikal değişiklikler yapmaya ne kadar istekli olduğunu tartıştılar. 

Problemi anlamaya ve çözümün bir parçası olmaya başlayan panel konuşmacılarının da dahil olduğu 20 ülkeden galeri,sanatçı ve organizasyon, üyesi olduğu “Gallery Climate Coalition” ile,  sanat eserlerinin karbon ayak izini hesaplayarak daha yeşil ve sürdürülebilir bir sanat dünyası hedefliyor. 

Sisteme girilen veriler incelendiğinde, sanatın en büyük karbon izinin  uzun uçuşlar, mekanlar için harcanan enerji ve lojistik hizmetleri nedeniyle oluştuğu görülüyor. Bu noktada bazı galeri sahipleri, yurtdışı sanat organizasyonları arasından seçim yapacaklarını ya da tren ile ulaşımı sağlayacaklarını ifade ediyor. Bu konuda bir dönüm noktasına gelindiğini ve iş yapış şekillerinde  büyük ve önemli değişikliklerin kendilerini beklediğini öngörüyorlar.

Fuar ve bienaller, sanat dünyası için en büyük karbon üreticileri durumunda çünkü pek çok galeri, kolleksiyoner ve medya çalışanının ülkelerarası lojistiğini ve seyahatini içeriyor. “ArtBasel/UBS Sanat Pazarı Raporuna” göre 2000 yılında uluslararası sanat fuarı 55 iken, 2018 de bu sayı 300 oldu. Bu da karbon ayak izinin daha da artması demek oluyor. 

Pek çok sanatçı artık eserlerinde, çalışmalarında gezegen üzerindeki insan etkisini daha çok işlemeye ve farkındalık yaratmaya başladı. Sanat dünyasının sürdürülebilirlik için oynadığı rol çok büyük. Özellikle görsel sanatlar ve müzik,  kültür ve toplum üzerinde büyük etkiye sahip. Bu alandaki sanatçıların aksiyon almaları halinde toplumun takip etmesi ve harekete geçmesi daha hızlı ve etkili. 

Sanat dünyasının  geleceğimiz için harekete geçmeye, birlik olmaya ve iş yapış şekillerini değiştirmeye istekli olması büyük önem taşıyor.  İklim krizi konusundaki aksiyonları gezegende kalıcı değişimlerin olması yönünde fark yaratacaktır.