Güneş Terkol ile Röportaj

Güneş Terkol, sanatında yakın çevresinden, biriktirdiği hikâyelerden, eskizlerden, müzik bestelerinden ilham alıyor; kumaş, dikiş, ses ve desen üzerinden toplumsal cinsiyet konularıyla ilgileniyor. İşlerinde dikiş tekniği ile geri dönüşüm kumaşlarını kullanıyor. Ortaklaşa çalışmaların ve müşterek bir amaçla bir araya gelişlerin çok önemli olduğuna inanıyor. Bu amaçla atölye çalışmaları düzenliyor. 

Güneş Terkol ile Arter’de düzenlediği Perşembe Atölyeleri ile tanıştım. Atölyeler, Arter’de sergilenen bir eser üzerine sohbet ederek başlıyor. Farklı üretim yöntemleri ve atık malzemelerin sunduğu imkânlar ile eserden ve sanatçıdan ilham alarak yeni üretimler yapılmasına olanak sağlıyor. Güneş Terkol’un işlerini Bursa Nilüfer Belediyesi’nin 6 farklı mekânda, 27 sanatçının çalışmalarına yer vererek düzenlediği  “Yukarı Bak, Sınırlı Coğrafyanın Yıldızlı Ufukları” sergisinde 31 Temmuz’a kadar görebilirsiniz.

Güneş Terkol’a merak ettiklerimiz konular hakkındaki düşüncelerini sanatını rehber alarak öğrenmek istedik:

• Deneysel ve organik malzemelerin yanı sıra atık malzemeleri  dikiş ile bir araya getiriyorsunuz; ileri dönüşüm ve sanat deyince..

Yaklaşık 20 yıl önce kendimi ifade edecek malzemeleri ararken, dikiş atölyelerinin  kumaş artıklarını biriktirmeye ve kendi paletimi oluşturmaya başladım. Hazır parçalardan kolaj çalışmaları diktim. Böylece işlerimde daha uçuskan, hafif ve ekonomik bir malzeme olan kumaşa yöneldim. Bu yöntem bana pek çok fikir verdi. 

• Kullandığınız renkleri doğal malzemelerle kendiniz üretiyorsunuz; sürdürülebilirlik ve doğal yaşam deyince..

Son yıllarda kumaşları kendim renklendiriyorum. Genelde doğal boyalar ile pamuklu beyaz kumaşları kaynatıyorum. Bu nedenle pancarın pembesi, tütün yaprağının sarısı işlerimin bir parçası oluyor. İnce, şeffaf sayılabilecek kumaşlar üzerine hikayeler dikiyorum ve sergiliyorum.  Bu materyal kırılgan görünse de içine ağır hikayeler taşıyacak potansiyele sahip. Kullandığım malzemenin herkeste farklı bir hafızası var, kimi sargı bezine benzetirken, kimi sera bezini düşünüyor, farklı okumalara açık. İkinci bir ten gibi. Dokunmaya ve uçuşmaya açık bir malzeme. 

• Kadınlarla atölyeler yapıyorsunuz; iklim adaletsizliği ve kadın deyince..

Atölyeler farklı konumları görme kabul etme/ öğrenme üzerine, yüz yüze bir çalışma ortamı yaratıyor Her bir pankart çalışması, kolektif düşünce süreci ile bireysel anlatımları koruyarak ortak bir çalışma sürecini hedefliyor. Konularımız genelde feminizm, eşitlik ve değişmesini talep ettiğimiz fikirlerle şekilleniyor. Bu konular içinde iklim adaletsizliği de dahil oluyor.

Pankartlardaki arka plan imajını gittiğim şehre göre farklı tasarlıyorum. Genelde, resimdeki konuşma balonları şeklinde boş alanlar katılımcıların fikirleriyle atölye sürecinde tamamlanıyor. Örneğin; Çin'de gerçekleştirdiğim “Kadınların hayalleri” adlı atölye çalışmasında Chongqing şehrinin kirli ve sisli havası gri renklerle imaja yansımıştı. Aynı zamanda sislerin içerisinde ilerleyen beş kadın figürü kendi hayalleri ile açıklığa doğru ilerliyordu. 

• Ortak varoluşa inanıyorsunuz ve o yüzden Ha Za Vu Zu adında bir sanat kolektifinin üyesisiniz; iklim ve çevre aktivistliği deyince..

Ha Za Vu Zu 2005 yılında kuruldu.  İstanbul, Almanya, Fransa, Litvanya, İngiltere ve Çin gibi farklı ülkelerde sergiler, performanslar ve konserler düzenledik. Sanat ve performans kolektifi olan grubumuzda bizi bir araya getiren motivasyon ses oldu. Performanslarımızda geri dönüşüm ürünlerinden, kostümler, CD kapakları, dekorlar hazırlıyorduk.  Basit ve pratik bir çalışma modeliyle haller tasarlamayı amaçlıyorduk ve başkaları ile çalışmaya önem veriyorduk. On yıldan fazla bir süre müzik, video ve performans gibi çeşitli disiplinlerde çalışmalarımızı sürdürdük. 

• Müzikten de besleniyor ve üretiyorsunuz; doğanın sesi deyince..

2017 yılından beri Guguou adlı grubumuzla müzik yapıyoruz. Şu anda ikinci albüm hazırlıkları ve bir video projesi üzerine çalışıyoruz. Müzik ve resim birbirini besleyen süreçler. Yaptığımız şarkı sözleri içine atölyemizi ziyaret eden martıları ve kulağımıza yer eden kuş seslerini alıyor, beraber harmanlanıyor.

• Evim benim kalbim diyorsunuz;  Yuvamız Dünya deyince..

“Evim Kalbimdir” isimli pankart atölyesi 2017 Mayıs ayında Fatoş Üstek küratörlüğünde ve Whitechapel Gallery işbirliği ile Londra’da Art Night etkinliği kapsamında gerçekleşti. Bir ay boyunca sosyal konutta gerçekleşen buluşmalara gelen katılımcılarla beraber; Brexit, kentsel dönüşüm, değişen ekonomik koşullar, semt sakinlerinin ümitleri, düşleri, şehrin eksiklikleri ve gereksinimleri üzerine konuları içeren bir pankart hazırladık. 

Süreç içinde, Barbara Martinez adlı bir katılımcı "kalbim senin evin, dünyadaki her yerde, her zaman kalacak bir yerin olacak" cümlesi yazan bir bayrak işlemişti. Böylece atölye çalışmamızın çatısını oluşturan isim ortaya çıkmış oldu. Dünya dışında şimdilik gidecek bir başka yer görünmüyor o yüzden tüm yaşamdaşlarımızla beraber güzel bir yaşam kurmak elimizde.