Haberler

İklim eyleminde yetersiz ilerleme, acil dönüşümü tek seçenek haline getiriyor

Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından her yıl hazırlanan Emisyon Açığı Raporları'nın 2022 versiyonu yayımlandı. Raporun bu yılki ana başlığı: “Kapanan Pencere – İklim krizi, toplumların hızlı dönüşümünü gerektiriyor.” şeklinde. Paris Anlaşması hedeflerinden oldukça uzakta olduğumuza dikkat çeken raporun önemli mesajları ise şöyle:

• Ulusal katkı beyanlarının güçlendirilmesi çağrısına rağmen, geçtiğimiz yıl Glasgow'da gerçekleştirilen COP26'dan bu yana kaydedilen ilerleme ne yazık ki yetersiz.
• Geçtiğimiz bir yılda yeni sunulan beyanlar, 2030'da gerçekleşeceği öngörülen küresel salımlarda yüzde birden bile az bir ekstra azaltımı ancak sağlıyor.
• Bu durum bizleri, Paris Anlaşması ana hedefi olan 2 derecelik ısınmayla sınırlı kalma 1,5 derece altında kalmak için çabalama olan hedefinin çok üzerinde bir sıcaklık artışına doğru götürüyor.
• Şu anda yürürlükte olan politikalar, bizi yüzyılın sonunda 2,8 derecelik bir sıcaklık artışına doğru sürüklüyor. Ulusal katkı beyanlarının yerine getirilmesi durumunda ise yüzyılın sonundaki ısınma ancak 2,4-2,6 derece ısınma aralığına çekilebilir.
• Paris Anlaşması hedefine ulaşma yolunda ilerlemek için dünyanın önümüzdeki sekiz yıl içinde sera gazlarını çok ciddi anlamda indirmesi gerekiyor.
• Koşulsuz ulusal katkı beyanları, şu anda yürürlükte olan politikalarla kıyaslandığında, 2030'daki küresel salımları yüzde 5 oranında azaltabilir. Koşullu ulusal katkı beyanlarında bu oran yüzde 10.
• Küresel ısınmayı 2 derece ile sınırlamak için ise bu azaltım oranının yüzde 30’a çıkarılması gerekli.
• Bu denli büyük seviyede azaltımlar, dünya çapında geniş çaplı, hızlı ve sistemik bir dönüşüm gerektiriyor.
• Gerçekleşecek dönüşüm, 2030 emisyon açığını tamamen kapatamasa bile, küresel ısınmada sebep olacağı her ufak bir azalma bile iklim felaketinin boyutlarını küçültme açısından çok önemli.
• Elektrik arzında, sanayide, ulaşımda ve binalarda sıfır sera gazı salımına yönelik dönüşüm devam ediyor ancak ilerlemenin çok daha hızlı olması gerekli.
• Dönüşümü ilerletmek için gereken temel eylemler şu üç başlıkta toplanıyor: yeni yapılarda fosil yakıt odaklı altyapılardan kaçınmak, sıfır karbon teknolojilerini, bu teknolojilerin pazardaki yapılarını ve daha adil bir dönüşüm planlamasını geliştirmek, sıfır salım teknolojilerini ve davranış değişikliklerini uygulamak.
• Kapsadığı bütün sektörler değerlendirildiğinde tüm küresel salımların üçte birini oluşturan gıda sistemleri, hızlı ve kalıcı azaltımlar sağlayacak şekilde yeniden düzenlenebilir.
• Diyet değişiklikleri, gıda atıklarının azaltılması, doğal ekosistemlerin korunması, çiftçilerin gıda üretiminin iyileştirilmesi ve gıda tedarik zincirlerinin karbondan arındırılmasını gıda sistemlerinin dönüştürülmesinde faydalı olacak odak noktaları. Örneğin hükümetler, sübvansiyonlarda ve vergi planlarında reform yaparak dönüşümü kolaylaştırabilir, özel sektör gıda kaybını ve israfını azaltabilir, yenilenebilir enerji kullanabilir ve karbon salımlarını azaltan yeni gıdalar geliştirebilir. Bireyler ise gıda tercihlerini karbon ayak izlerini azaltacak yönde değiştirebilirler.
• Finansal sistemlerin, tüm sektörlerde dönüşümü destekleyebilmeleri için önündeki engelleri aşması gerekli.