iSpace ve SpaceX'ten gelişmeler

Japonya merkezli girişim iSpace, Çarşamba günü Ay’a varması planlanan Hakuto-R Mission 1 (M1) uzay aracı başarılı olduğu takdirde Ay’a iniş yapan ilk özel şirket olacak. Uzay aracı, Aralık ayında Cape Canaveral, Florida’dan SpaceX roketi ile kalkış yapmıştı.

Detaylar: Ay’ın Kuzey Yarımküresindeki Mare Frigoris’in yakınına bir saat sürecek iniş aşamasının tamamlanmasından sonra JAXA, Tomy Co ve Sony Group tarafından geliştirilmiş, iki tekerlekli, tenis topu büyüklüğündeki uzay araştırma aracı konuşlandırılacak. Bununla beraber Birleşik Arap Emirlikleri’nin dört tekerlekli “Rashid” isimli aracı da yüzeye indirilecek. Aynı zamanda M1, Ay’ın yüzeyinde nasıl işleyeceği merak edilen, aralarında NGK Spark Plug Co tarafından geliştirilmiş, deneysel, katı halde bataryanın da bulunduğu objeleri test edecek.

Dahası: 2024’e ikinci misyonu planlanan M1’in yapacağı seferde iSpace’in kendi araştırma aracını götürmesi bekleniyor. 2025’ten itibaren ise ABD uzay laboratuvarı Draper ile çalışarak NASA’nın görev yüklerini Ay’a taşıması planlanıyor. iSpace, nihai hedefi olarak da 2040 yılına kadar sürekli faaliyet iinde olacak bir Ay kolonisi inşa etmeyi görüyor.

Bir adım geriden: Japonya’nın son dönemlerde geliştirmeye çalıştırılan uzay teknolojileri ve yerli sanayisi, açılımlarında sekteye uğramıştı. 2020’lerin sonlarına kadar Ay’a Japon astronot gönderme planı açıklanmıştı. Japan Aerospace Exploration Agency’nin (JAXA) geliştirdiği H3 roketi, geçtiğimiz ay uzaya ulaşması ile uçuşunun ikinci aşamasında motorunun çalışmaması nedeniyle manuel olarak imha edilmişti. Bundan 5 ay önce ise JAXA’nın katı yakıtlı roketi Epsilon, fırlatımı sonrası başarısız olmuştu.

Arka plan: Şu ana kadar sadece ABD’nin, eski Sovyetler Birliği’nin ve Çin’in uzay araçları Ay’a yumuşak iniş yapabildi. Hindistan’ın ve İsrailli özel bir şirketin son dönemdeki denemeleri, başarısızlıkla sonlandı.

Öte yandan: ABD Uzay Kuvvetleri, Pazartesi günü SpaceX’in Kaliforniya’daki bir askerî üssü ikinci bir roket fırlatma alanı olarak kiralaması için onay verdi, kira süresi belirtilmedi. Böylece şirketin ABD’deki fırlatma alanlarının sayısı 5’e çıkmış oldu.

Neden önemli: SpaceX'in Uzay Fırlatma Kompleksi-6’yı kiralaması, uzay şirketlerinin Pentagon’un askerî fırlatma tedariği için önümüzdeki yıl başlatması beklenen 3. Aşama Millî Güvenlik Uzay Kalkış Programı için rekabete gireceği bir zamanda gerçekleşmesi SpaceX için olumlu bir durum yarattı.