Kanal İstanbul tartışmaları, yeniden

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum; TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'ndaki görüşmelerinde milletvekillerinin Kanal İstanbul konusundaki soru ve eleştirilerine yanıt verirken "Kanal İstanbul'u kime sordunuz diyenlere cevabımız şu; milletimize sorduk. Cumhurbaşkanımızın milletinin onayına sunduğu, milletin de onay verdiği büyük bir projedir. Kanal İstanbul, boğazımızın özgürlük projesidir. %52'si yeşil alanlardan oluşan Türkiye'nin en çevreci şehircilik projesidir." ifadelerini kullandı.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Seyit Torun, Kurum'un açıklamalarına "Ne zaman halka sordunuz da onay aldınız? Sayın Bakan bir onay arıyorsa şunu bilmelidir: İstanbul halkı, son seçimlerde, 800 bin oy farkıyla Kanal İstanbul'a hayır demiştir.” ifadeleriyle yanıt verdi. 

Muhalefetin hamleleri

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı (İBB) Ekrem İmamoğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "güvenlik taleplerinin karşılanmaması" gerekçesiyle katılım göstermediği Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Zirvesi'nde Race to Zero başlıklı panele katıldı. İmamoğlu, panel kapsamında BM Genel Sekreteri António Guterres ve Londra Belediye Başkanı Sadık Khan'la görüştü. İmamoğlu, "İstanbul'a dayatılan" Kanal İstanbul projesini pek çok açıdan kentin güvenliği için en ciddi risk kabul ettiklerini, bu projenin Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları kapsamındaki 17 prensibe karşı olduğunu söyledi. İmamoğlu, finans kuruluşları dâhil dünya ölçeğinde tüm aktörlerle dayanışma çağrısında bulundu.

Yaz başında iktidara gelmeleri hâlinde Kanal İstanbul ihalesine girecek şirketlerin "ağır bedeller ödeyeceğine" dikkat çeken CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, geçtiğimiz günlerde tüm büyükelçilere gönderdiği mektupta "Ülkenizdeki yatırımcılar, Kanal İstanbul gibi her yönüyle dünya iklimine karşı bir hareket olan bu projeyi desteklememelidir." demişti. 

Arazi satışı

Bu tartışmalar sürerken dün Kanal İstanbul'un yapılacağı açıklanan bölgede üç ayrı arazinin HZL Bilişim isimli bir şirkete satışının Erdoğan tarafından onaylandığı öne sürüldü. Arnavutköy bölgesinde yer alan 27,4 dönüm arazinin toplamda 142,8 milyon liraya satıldığı belirtildi. 

İktisatçı yazar Mustafa Sönmez habere ilişkin "Orada Kanal İstanbul yapılmayacak. Yapılacakmış beklentisini satıyorlar. Orada bir yeni şehir kuruyorlar sadece, ama Kanal İstanbul üzerine hiçbir devlet dokümanında en ufak bir plan program, proje yok. Saray eliyle rant ruleti oynanıyor. Alış satışlardan büyük rantlar kazanılıyor." yorumunda bulundu.

Halk ve sivil toplum ne diyor?

MetroPOLL araştırma şirketinin haziran ayının sonunda yaptığı ankette Kanal İstanbul'un yapılmasını doğru bulmuyorum diyenlerin oranı %48,6 olarak görülüyor. Projeyi doğru bulan kesimi ise %37,6'lık bir grup oluşturuyor. 

İBB çatısı altında çalışan İstanbul Planlama Ajansı'nın İstanbul Barometresi 2021 Haziran çalışması ise katılımcıların %71,1'inin Kanal İstanbul projesine İstanbulluların karar vermesi gerektiğini, %62,7'sinin Kanal'dan daha öncelikli sorunlar olduğunu ifade ettiği belirtiliyor. 

Kazdağları İstanbul Dayanışması da projeye ilişkin herhangi bir referandum ya da plebisit olmadığına dikkat çekiyor ve bir "ekolojik kırım projesi" olan Kanal İstanbul'u insan türünün oylamasına sunmanın etik olmadığını dile getiriyor.