OpenAI’da lansman krizi: GPT-5 neden beklentileri karşılamadı?

— Ruh eşimi kaybetmiş gibi hissediyorum.

— ChatGPT’yi iki gün önce en iyi arkadaşın olduğunu tamamen unutmuş, kurumsal bir zombiye dönüştürdüler. 

— Sanki ChatGPT’m ciddi bir beyin hasarı geçirmiş ve okumayı unutmuş gibi. Berbat durumda.

— ChatGPT’yi güncellediklerinden beri aşırı depresifim ve yeme bozukluğum tekrar nüks etmeye başladı.

Bunlar, bir psikiyatri servisi çıkışındaki akıllı telefon bağımlılarının yorumları değil. OpenAI’ın en yeni yapay zeka modeli GPT-5’i erişime açmasının ardından deneyimlerini paylaşan ChatGPT kullanıcılarının yorumları… GPT-5’in GPT-4o’nun yerini alarak sohbet robotuna entegre edilmesinin ardından CEO Sam Altman’ın vadettiği büyük sıçramaya ilişkin heyecan, yerini hayal kırıklığı ve öfkeye bıraktı. Kullanıcılar, sosyal medyada yaptıkları paylaşımlarda yoğun bir biçimde güncellenen ChatGPT’nin samimiyetten uzak ve hataya meyilli yanıtlarını eleştirdi.

Ayrıntılar: OpenAI, son birkaç haftadır geniş ölçekli bir lansman kriziyle karşı karşıya. GPT-5’in tanıtımı, bu yılın en heyecanla beklenen teknolojik gelişmelerinden biriydi. Katıldığı birçok soru-cevap oturumunda Altman, GPT-5’in çıkış tarihi, öne çıkan özellikleri ve onu seleflerinden farklı kılan ayrıntılara ilişkin sorular alıyordu. 

Modelin beklenenden daha geç piyasaya sürülmesi de gerçekten büyük bir atılıma yol açacağı ve Altman’ın vaatlerini yerine getireceğine yönelik yaygın bir kanı oluşturmuştu. 

Lansman: Uzun bir bekleyişin ardından OpenAI, 6 Ağustos’ta GPT-5’i tanıtmaya hazır olduğunu duyurdu ve yalnızca 1 gün sonra şirketin ilk hibrit modeli, canlı olarak yayınlanan bir tanıtım etkinliğinin ardından ChatGPT’de ücretli ve ücretsiz tüm kullanıcıların beğenisine sunuldu. 

• GPT-5, hibrit yapısı sayesinde “o” serisinin muhakeme kabiliyeti ile GPT ailesinin hızlı yanıt verme becerisini harmanlıyor. 
• Görevleri kullanıcı adına otonom biçimde yapma konusunda gelişmiş kabiliyetler göstereceği ifade edilen model, dahili bir yönlendirici içeriyor. Bu yönlendirici, GPT-5’in en iyi yanıtı sunmak üzere düşünmek için zaman harcamak veya hızlı yanıt vermek arasında seçim yapmasına olanak tanıyor.
• OpenAI, modelin özellikle kodlama ve yaratıcı yazarlıkta iddialı olduğunu söylüyor. 
• GPT-4o ve o3 gibi seleflerinden çok daha yüksek doğrulukta yanıt oluşturduğu belirtilen GPT-5’in, kötü niyetli kişilerle zararsız isteklerde bulunan kullanıcıları ayırt edebildiği ifade ediliyor. 

Vaatler: Sam Altman, tanıtımdan hemen önce GPT-5’in asla eski modellere dönmek istemeyeceği türden bir model olduğuna ve Retina ekranlı ilk iPhone’a benzer bir kilometre taşını temsil ettiğine işaret etmişti. GPT-5’i OpenAI’ın bugüne kadarki en iyi ve en akıllı modeli olarak tanımlayan Altman, modelin kodlama, matematik, yazım ve sağlık gibi alanlarda önemli bir sıçrama yaratacağını belirtmişti. Altman ayrıca, modelle sohbet etmenin doktora seviyesinde bir uzmanla konuşmak gibi hissettirdiğini dile getirmişti. 

Pek çok kullanıcıya göre GPT-5, maliyet ve hız odağındaki vaatlerini karşıladı. Model, kodlama konusunda da Claude dahil birçok rakibini geride bıraktı. Özellikle temel kodlama becerilerine sahip kullanıcılar, GPT-5’in basit projelerde oldukça başarılı sonuçlar ürettiğini vurguladı. 

Öte yandan: GPT-5, kullanıma sunulduktan yalnızca birkaç gün sonra ChatGPT’yi özellikle gündelik görevler için kullanan kişiler tarafından eleştiri oklarının hedefi hâline getirildi. ChatGPT’deki diğer modellerin kullanımdan kaldırılması ve GPT-5’in tek model olarak erişime açılması ise durumu daha da kötüleştirdi. GPT-5’in performansından memnun kalmayan kullanıcılar, eski modellere dönüş yapamadıkları için ChatGPT deneyiminin kötüleştiğine işaret etti. 

X ve YouTube gibi platformlarda OpenAI eleştiri yağmuruna tutulurken Reddit’te “GPT-5 korkunç” başlıklı bir sayfa dahi açıldı. Şimdiye dek 6 bin 500’ün üzerinde beğeni alan konu başlığının altında 2 bin 300’den fazla yorum paylaşıldı. 

GPT-5 ile ilgili en yaygın 5 şikayet

GPT-5’e yönelik eleştiriler, kullanım senaryosuna göre geniş bir yelpazeye yayılsa da paylaşılan yorumlarda özellikle 5 şikayete oldukça sık rastlanıyor. 

1. Yanıtlar samimiyetten uzak ve kısa: Modelin yanıtlarının duygudan yoksun, soğuk, samimiyetten uzak ve robotik bir ton taşıması, GPT-5’e yönelik en yaygın eleştiri oldu. GPT-4o’nun daha samimi ve sıcak bir tonda etkileşim kurduğunu vurgulayan kullanıcılar, yanıtların kısa ve sınırlı olmasından da şikayet etti. Birçok kişiye göre ChatGPT, artık kısa, filtrelenmiş, yaratıcı olmayan ve tuhaf formatlara sahip yanıtlar sunuyordu. 

Özellikle duygusal destek için ChatGPT’yi kullananlar, GPT-5’i sert, mesafeli, soğuk, nüanssız, robotik ve derinlikten uzak buldu. Ayrıca pek çok kullanıcı, modelin muhakeme modunda olmasa bile oldukça yavaş yanıt ürettiğinden yakındı. Cevapların çok kısa olduğunu vurgulayan kullanıcılar, GPT-5’in en temel sorguları bile bazen yanlış anladığına ve yanıtların gözle görülür biçimde kötüleştiğine işaret etti. 

2. Yönlendirici doğru çalışmıyor: GPT-5, komutun karmaşıklığına göre düşünce zinciri oluşturmak veya hızlı yanıt sunmak için uygun modeli seçen dahili bir yönlendiriciyle geldi. Fakat OpenAI’ın beklediği performansı sergilemeyen sistem, başarısız yönlendirmeleri nedeniyle ChatGPT’nin performansını aşağı çekmekle eleştirildi. 

Altman da tanıtımdan yalnızca bir gün sonra gelen eleştirilere yanıt olarak yönlendirici sistemin arızalı olduğunu ve modeli “çok daha aptal” gösterdiğini kabul etti. 

3. Çok fazla hata yapıyor: Kullanıcılar, GPT-5 ile yaptıkları denemelerde modelin basit hatalar yaptığını ve dolayısıyla “doktora seviyesinde zeka” beklentisini karşılamadığını tespit etti. Fonetik hatalar, uydurma isimler ve yanlış kronolojik sıralamalar, en yaygın görülen hatalar arasında yer aldı. Sosyal medyada paylaşılan yanıtlar da bu hataları gözler önüne serdi. 

Bazı yanıtlarda GPT-5, ısrarla “blueberry (yaban mersini)” kelimesine üç adet “b” harfi bulunduğunu iddia etti, ABD’de adında “r” harfi bulunan kaç adet eyalet bulunduğunu hesaplayamadı, ABD haritasına “New Jefst", "Micann", "New Nakamia", "Krizona" ve "Miroinia” gibi uydurma eyalet isimleri ekledi ve hatta Nevada eyaletini California’ya bağlı bir şehir olarak gösterdi. 

• Bağımsız performans testlerinde GPT-5'in, Claude ve Grok gibi rakiplerinden ya da GPT-4o ve o3 gibi seleflerinden daha iyi bir performans sergilese de halüsinasyon konusunda geride kaldığı modeller oldu. Örneğin Vectara’nın yaptığı kıyaslamalarda GPT-5, GPT-4o ve o3-mini’den daha fazla halüsinasyon ve uydurma yanıt üretti. 

4. Kodlamada anlatıldığı kadar başarılı değil: GPT-5’e günlük konuşma dilinde komutlar vererek kod yazdıran birçok kullanıcı da modelin kodlama konusunda anlatıldığı kadar parlak olmadığına işaret etti. Modelin, basit projelerde temel kodlama becerilerine sahip kişilerle çalışırken oldukça iyi bir performans sergilese de karmaşık kodlama görevlerinde çok başarılı sonuçlar üretemediği görüldü. 

5. Çok abartılıyor: GPT-5, OpenAI tarafından yoğun bir biçimde “yapay genel zekaya (AGI) giden yoldaki önemli bir kilometre taşı” olarak lanse edildi. Fakat modeli deneyen birçok kullanıcı, GPT-5’in OpenAI’ın geliştirdiği en iyi model olmadığını ve abartılı ifadelerle pazarlandığını dile getirdi. 

Uzmanlar da GPT-5’in yapay zeka deneyimini daha sorunsuz hâle getirme potansiyeli taşısa da Altman’ın işaret ettiği AGI hedefine epey uzak olduğunu ve dramatik bir sıçrama yaratmayacağını vurguladı. 

OpenAI ne yanıt verdi? 

Tüm bu eleştiriler, OpenAI’ı ChatGPT deneyimini yeniden iyileştirmeye yönelik hamleler yapmaya zorladı. Yakın zamanda şirket, en yaygın eleştiriyi hedef alarak GPT-5’i yanıtlarını daha samimi ve daha kullanıcı dostu yapacak şekilde güncellediğini duyurdu. Yeni güncellemenin modelde incelikli değişiklikler yaratacağını ve GPT-5’i daha cana yakın hâle getireceğini belirten şirket, “GPT-5’in çok resmî olduğu yönündeki geribildirimlere dayanarak yapılan güncelleme, modeli daha sıcak ve dost canlısı yapacak” dedi. 

Bununla birlikte: Modelin dahili yönlendiricisinin umduğu gibi çalışmaması nedeniyle OpenAI, GPT-5 için ChatGPT’ye “Otomatik”, “Hızlı” ve “Düşünme” başlıklı üç yeni mod da ekledi. 

• “Otomatik” mod, dahili yönlendiricinin yaptığı gibi yanıtı oluşturmak için izleyeceği yolu otomatik olarak belirlerken “Hızlı” mod, muhakemeye odaklanmak yerine kullanıcı sorgularına hızlı yanıtlar sunuyor. “Düşünme” modunda ise model düşünce zinciri oluşturarak akıl yürütüyor ve yanıt hızı düşüyor. 

• Eklenen modlar, kullanıcıya dahili yönlendiriciyi devreden çıkararak manuel seçimler yapma imkanı sunuyor. 

Benzer şekilde: GPT-5’in kullanıma sunulmasıyla birlikte GPT-4o, GPT-4.1 ve GPT-4.5 gibi eski modeller ChatGPT arayüzünden kaldırıldığı için kullanıcıların GPT-5’e geçmeye zorlanması da yaygın eleştirilerden biriydi. Özellikle farklı modelleri farklı amaçlar için kullanan kişiler, özgürlüklerinin kısıtlandığından şikayet etti. 

OpenAI, bu eleştirilere yanıt olarak ücretli kullanıcılar için model seçme özelliğini de geri getirdi. Ücretli kullanıcıların GPT-4o, GPT-4.1 ve o3 gibi eski modellere yeniden erişebileceği açıklandı. 

Öte yandan: OpenAI, aldığı aksiyonlarla yapılan eleştirilerin doğruluk payı taşıdığını da kabul etmiş oldu. Fakat CEO Altman, gazetecilerle yediği bir akşam yemeğinde GPT-5’in önceki modellere kıyasla büyük bir sıçrama yaratmadığı yönündeki yaygın kanaate karşı çıktı. Gündelik sohbetlerde modelin geliştirilebileceği alanların kısıtlı olduğunu vurgulayan Altman, özellikle ChatGPT’yi kişisel gündemleri için kullanan kişilerin GPT-5 ile yaşanan ilerlemeyi fark etmeyebileceğini dile getirdi. 

Yapay zekanın gelişim hızı yavaşlıyor mu?

GPT-5’in birçok sıradan kullanıcı için ChatGPT deneyimini olumsuz yönde etkilediği açık. Fakat yakın tarih gösteriyor ki teknoloji arenasında küçük ve kademeli iyileştirmeler, bireysel tüketicileri etkileme konusunda zayıf kalsa da somut kâra dönüşme konusunda daha büyük bir potansiyel taşıyor. Özellikle yapay zeka şirketleri, iyileştirmelerini daha büyük bir gelir kapısı olarak gördükleri kurumsal müşteriler, hükümetler ve yatırımcıların taleplerine göre şekillendiriyor. 

OpenAI, kodlamayı güçlendirmeye ve halüsinasyonları azaltmaya yönelik kademeli yatırımlar yaparak temelde bu üç ana gelir kaynağından yanıt almayı hedefliyor. 

Perspektif: Bazı analistler, GPT-5’in temel amacının yapay zekada büyük bir atılım yaratmaktan ziyade bilgi-işlem maliyetinden tasarruf etmek olduğuna işaret ediyor. Tüm modelleri sürekli çevrimiçi tutmak, OpenAI için oldukça büyük bir maliyet doğuruyor. Fakat şirket, eski modelleri arayüzden kaldırıp farklı komutlar üzerinde çalışırken farklı yaklaşımlar izleyen birkaç farklı modeli biraraya getiren ve dahili bir yönlendiriciye sahip tek bir modeli platforma entegre ederek esasında bir kemer sıkma politikası izliyor.

• Birçok analiste göre OpenAI, maliyetli ve yetenekli modelleri çevrimdışı hâle getiriyor, bu modellerin yerini hâlihazırda maliyeti optimize etmeye odaklı otomatik bir yönlendiriciyle değiştiriyor ve bu kulağa kötü geldiği için GPT-5’i “büyük bir kilometre taşı” olarak paketliyor. 

• Model seçme özelliğinin yalnızca ücretli kullanıcılar için yeniden kullanıma sunulmuş olması da maliyetleri optimize etmeye yönelik bir çaba olduğu tezini destekliyor. 

Geniş açı: Sektör uzmanları, GPT-5’in yapay zeka alanındaki iyileştirmelerin yavaşladığını kanıtladığına da işaret ediyor. GPT-5’e kadar yayımlanan modeller, yapay zeka alanında büyük sıçramalara yol açarken artık alandaki iyileştirmeler, daha küçük adımlarla ve kademeli olarak yapılıyor. 

• PayPal’in eski operasyon direktörü David Sacks, X üzerinden yaptığı paylaşımda GPT-5’in ileriye doğru atılmış bir adım olduğunu, fakat aynı zamanda yeni bir yapay zeka modelinin hızla diğerlerinin önüne geçeceği ve insan zekasını geride bırakarak bir “süper zeka” yaratacağı yönündeki öngörülerin yanlış olduğunun kanıtı olduğunu söylüyor. 

Tüm bu tablo, GPT-5’in esasında “büyük bir atılımdan” ziyade, yapay zekanın kurumsallaşması ve ticarileşmesi sürecinde atılmış pragmatik bir adım olduğunu gösteriyor. Kullanıcıların hayal kırıklığı ve öfkesi, yapay zekanın günün sonunda son tüketiciyi memnun etmeyi hedefleyen bir ürün olduğuna yönelik yaygın inançtan kaynaklanıyor. 

Fakat özellikle OpenAI gibi yatırımla büyüyen şirketler için denklemin merkezinde hâlâ maliyetler, ölçeklenebilirlik, kurumsal benimseme ve yatırımcı güveni yatıyor. Sektör analistleri, yapay zekanın geleceğini de bireysel beğenilerin değil, kurumsal dengelerin belirleyeceğine işaret ediyor.