Orman Yangınları: Yükselen Yeni Küresel Risk

Allianz Commercial’ın “Yükselen Risk Trendleri 2025” raporu, şiddeti ve sıklığı artan orman yangınlarını küresel olarak yükselen yeni bir risk faktörü olarak değerlendiriyor. Şirketlerin, varlıklarını ve operasyonlarını koruyabilmeleri için bu riske karşı farkındalıklarını artırması gerektiğinin altı çiziliyor. Rapora göre, orman yangınlarının maliyeti son 10 yılda 6 kat arttı.

Yangınlar sadece daha sık değil, daha yaygın

Rapora göre, orman yangınlarının sıklığı, şiddeti ve coğrafi dağılımı son yıllarda iklim değişikliği, insan faaliyetleri ve değişen arazi kullanım modelleri nedeniyle önemli ölçüde arttı. Bu yangınların hızlı yayılması, dünya genelinde pek çok sektör ve bölgede büyük riskler yaratıyor.

Ocak 2025’te meydana gelen yıkıcı Los Angeles orman yangınına da yer verilen raporda; Batı ABD, Batı Kanada, Güney ve Doğu Avustralya ile Güney Avrupa, en çok etkilenen coğrafi bölgeler arasında sıralanıyor. Ancak artık Kanada'nın kuzey bölgeleri, İskandinavya ve Rusya gibi daha önce riskli görülmeyen yerlerde de orman yangınları yaşanıyor.

İklim krizi yangın riskini körüklüyor

İklim krizi; yakıt yüklerini artırarak, yakıtları kurutarak, rüzgarları güçlendirerek, şimşek aktivitesini artırarak ve istilacı yanıcı türleri teşvik ederek riskleri yükseltiyor. Son 10 yıllık dönem (2015-2024), 1850'den bu yana kaydedilen en sıcak 10 yıl olarak öne çıkarken; 2024, şimdiye kadar ölçülen en sıcak yıl olarak kayıtlara geçti.

Yangınlardan etkilenen insan ve mülk sayısındaki artış, bu durumun doğrudan bir sonucu. Orman yangınlarından kaynaklanan küresel sigortalı kayıplar da dikkat çekici şekilde arttı: 2000'lerde 8,7 milyar dolar olan bu kayıplar, 2010'larda 56,3 milyar dolara çıkarak 6 kattan fazla maliyete yol açtı.

Sektörel etkiler ve düzenleme ihtiyaçları

Raporda, orman yangınlarında hasar ve iş kesintisi açısından en büyük risklerle karşı karşıya kalan sektörler; kamu hizmetleri, enerji, gayrimenkul, inşaat, tarım ve ulaşım olarak sıralanıyor.

Ayrıca, orman yangını sorumluluklarıyla ilgili yeni düzenleme ihtiyaçlarının ve davaların da artış gösterdiği belirtiliyor. Bu nedenle etkin risk yönetimi stratejileri ve orman yangını yönetim planlarının geliştirilmesi gerekliliği vurgulanıyor.

Şirketlerin atabileceği adımlar

Yangınlara karşı hazırlık için önerilen stratejiler arasında; savunulabilir alanlar oluşturmak, bitki örtüsünü yönetmek ve yanmayan yapı malzemeleri kullanmak yer alıyor. Yangın söndürme ve koruma stratejileri de gelişiyor ve şirketlerin bu stratejilere adapte olması öneriliyor.

Raporda ayrıca, yangın riskini modellemek ve azaltmak için kullanılabilecek gelişmiş teknik araç ve yenilikler de paylaşılıyor. Mevsimlik tahminler, drone araştırmaları, coğrafi bilgi sistemi (CBS) haritalaması, termal görüntüleme, bitki örtüsü yönetim sistemleri ve yapay zekâ kameraları bu araçlar arasında yer alıyor.

Türkiye’de yangınlar artıyor

Allianz Türkiye Elementer Ticari Sigortalar Genel Müdür Yardımcısı Öktem Örkün, ülkemizde de son günlerde birçok bölgede çıkan orman yangınlarına dikkat çekiyor:

“Son günlerde en sıcak gündemimiz olan orman yangınları canımızı, doğada yaşayan pek çok canlı türünü, ağaçlarımızı, maddi-manevi en kıymetli varlıklarımızı tehdit ediyor. Orman Genel Müdürlüğü'nün açıklamalarına göre, 2023 yılında 2 bin 520 orman yangınında 15 bin 520 hektar orman alanı zarar görürken, 2024 yılında ülkemizde toplamda 3 bin 800 orman yangını çıktı ve 27 bin hektar orman alanı maalesef zarar gördü. Bu da sadece bir yılda yangın sayısının ve verdiği hasarın yaklaşık yüzde 50 oranında arttığını gösteriyor. ”

Önlem alma kültürü gelişmeli

Risk temelli bir sektör olarak henüz gerçekleşmeden riskleri tespit etmenin ve önlem alabilmenin önemini vurgulayan Örkün, sözlerine şöyle devam ediyor:

“Ülkemizin karşı karşıya olduğu ilk 3 risk arasında yer alan deprem ve yangın konusunda atılabilecek en önemli adım, risk meydana gelmeden önlem alabilmek. Bunu başarmanın yolu da hem bireysel hem de kurumsal farkındalığı artırmaktan geçiyor. Allianz Grubu’nun desteği ile kurduğumuz, Türkiye’nin ilk ve tek akredite deprem ve yangın test ve eğitim merkezi Allianz Teknik’te bu farkındalığı artırma hedefiyle önemli çalışmalar yürütüyoruz. ”

Çok yönlü bir yaklaşım şart

Sonuç olarak, orman yangını riski şirketlerin yangın güvenliği ile ilgili tüm yasalara ve düzenlemelere uyması dahil olmak üzere çok yönlü bir yaklaşım gerektiriyor. Daha geniş anlamda ise orman yangınına hazırlanmak, sera gazı emisyonlarını azaltma çabalarını, değişen çevre koşullarına uyum sağlanmasını ve etkili orman yangını yönetim stratejilerinin uygulanmasını gerektiriyor.

Rapor, orman yangınlarını azaltmanın, değişen iklim karşısında riskleri en aza indirmek ve dayanıklılık oluşturmak için yerel, ulusal ve küresel çapta iş birliği gerektiren karmaşık ve acil bir konu olduğu sonucuna varıyor.

 Allianz Yükselen Risk Trendleri 2025 Raporu’nun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.