Starship’in 5. test uçuşu tamamlandı: SpaceX, roketi havada yakaladı!

QuandoHer salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.
Elon Musk’ın uzay taşımacılığı şirketi SpaceX, yeniden kullanılabilir roketi Starship’in 5’inci test uçuşunu başarıyla tamamladı. Test sırasında roket güçlendiricisi, SpaceX’in “Chopsticks” olarak adlandırdığı devasa robotik kollar tarafından havada yakalandı. Böylece şirket, bugüne kadar üretilmiş en büyük roket olan Starship’in yeniden kullanılabilirlik hedeflerine ilişkin önemli bir dönüm noktasını geride bıraktı.
Ayrıntılar: Test uçuşu kapsamında Starship, SpaceX’in Boca Chica’daki Starbase tesisinden mürettebatsız bir şekilde yörüngeye fırlatıldı. Roketin 71 metre uzunluğundaki “Super Heavy” güçlendiricisi, Dünya’dan 65 kilometre yüksekte roketten ayrıldı.
- Bu sırada SpaceX, roketten ayrılan güçlendiricinin üç motorunu yeniden ateşledi, iniş hızını yavaşlattı ve Super Heavy’yi fırlatma kulesine yönlendirdi.
- Kulenin “Chopsticks” olarak anılan robotik kolları, roket güçlendiricisini havada yakaladı.
- Starship’in üst aşaması ise neredeyse 145 kilometre yüksekliğe çıktıktan sonra saatte 27 bin kilometre hızla Dünya’nın etrafında tur attı ve Hint Okyanusu’na yumuşak bir iniş yaptı.
Neden önemli? Test sırasında roket güçlendiricisinin havada yaptığı manevra ve robotik kolların güçlendiriciyi hız kestikten sonra havada yakalama kabiliyeti ilk kez denendi. Gökbilimciler, bu nedenle testi tam fonksiyonlu yeniden kullanılabilir roketler geliştirme hedefini hayata geçirme noktasında önemli bir kilometre taşı olarak değerlendirdi.
NASA, insanlığı 50 yıldan fazla bir süre sonra ilk kez yeniden Ay’a götürecek olan Artemis programında Starship roketlerini kullanmayı planlıyor. Ajansın Ay görevinde Starship’i kullanmak üzere SpaceX ile yaptığı 2,9 milyar dolarlık bir anlaşması bulunuyor.
İlk tam ölçekli testi 2023’ün Nisan ayında yapılan roketin ilerleyen yıllardaki insanlı Mars görevlerinde de kullanılması hedefleniyor.
Öte yandan: Bu tip uzay görevlerinin mümkün olan en risksiz biçimde hayata geçirmek, oldukça yüksek maliyetleri göze almayı gerektiriyor. Geleneksel roketler fırlatma esnasında bir kez kullanıldıktan sonra imha oluyor. SpaceX’in yeniden kullanılabilir roketleri ise güçlendiricinin tekrar tekrar kullanılmasına olanak tanıyor. Böylece fırlatma maliyetleri önemli ölçüde azalıyor ve yeniden üretim yükümlülüğü ortadan kaldırılıyor.
SpaceX’in Falcon 9 roketi de yeniden kullanılabilir yapısıyla öne çıkıyor ve hâlihazırda özellikle Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) yapılan çeşitli uzay görevlerinde kullanılıyor.
Uzmanlar, yeniden kullanılabilir roketlerin maliyette yaratacağı düşüşün Mars gibi uzak hedeflere yapılacak uzay görevlerini çok daha kolay hâle getireceğine ve uzay uçuşlarını devlet destekli ajansların tekelinden çıkararak çok daha fazla ticari uzay uçuşunun önünü açacağına işaret ediyor.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
QuandoHer salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.
NEREDE YAYIMLANDI?
2024 Nobel Ekonomi ödülünü kazanan ekonomist Daron Acemoğlu, Orhan Pamuk ve Aziz Sancar'ın ardından Türkiye'de Nobel sahibi olan 3. isim olarak tarihe geçti. TBMM Başkanı Kurtulmuş'un "Anayasa" çıkışı tepkilerin odağındaydı.
14 Eki 2024

YAZARLAR

Doğa Yurduneri
İş Dünyası ve Teknoloji Editörü

Quando
Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
2000'lerin en büyük sosyal ağlarından MySpace'in bugünkü sahipleri Tim ve Chris Vanderhook, platformu yeniden canlandırmak istediklerini açıkladı. Bu açıklamanın heyecanla karşılanması, teknoloji tarihine ilişkin kritik bir soruyu da gündeme taşıdı: İnsanlar gerçekten eski sosyal ağları mı özlüyor, yoksa internetin artık var olmayan bir hâline mi özlem duyuyor?

Şu anda dünya genelinde 50’nin üzerinde şirket, insansı robot geliştiriyor. Yıllardır temel varsayım, bu denli gelişmiş bir robotik cihazın erişilebilir fiyatlara piyasaya sürüldüğünde büyük bir tüketici talebiyle karşılaşacağı yönündeydi. Fakat ev robotları, giderek daha uygun fiyatlı hâle gelirken bu varsayımı da yeniden düşünmek gerekiyor: Bedava dağıtılacak olsa bile evimizde gerçekten bir insansı robot istiyor muyuz?

Yapay zeka modelleri artık yalnızca bilgiye ulaşmanın değil, markalar ve kurumlar hakkında kanaat oluşturmanın da en önemli araçlarından biri. Reddit yorumlarından haber metinlerine internette bırakılan her iz, modellerin vereceği yanıtları ve dolayısıyla markanın itibar yönetimini etkileyebiliyor. Peki bu yeni düzende iletişimcilerin işi nasıl dönüşüyor?

HMD, yapay zeka asistanına erişim sunan bir tuşla donatılan retro Nokia telefon serisini tanıttı. Serideki sohbet robotu odağı, bir kez daha yapay zekanın dokunabildiğimiz versiyonunun nasıl görüneceğine yönelik soruları gündeme taşıdı.

Kullanıcılar ChatGPT, Claude ve Gemini’a aynı soruları sorduklarında çoğu zaman benzer doğrulukta yanıtlara ulaşsa da deneyim aynı hissettirmiyor. Dil modelleri arasındaki performans farkı daraldıkça rekabetin odağı, IQ'dan duygusal zekaya (EQ) ve davranış tasarımına kayıyor.






