'The Drama': Bir itirafın sahneye taşıdıkları

Kristoffer Borgli'nin başrollerini Zendaya ve Robert Pattinson'a emanet ettiği son filmi "The Drama" görünüş, dışlanma ve yargılama biçimleri üzerinden farklı katmanlarda çalışan bir şiddet ekonomisini görünür kılıyor. Yönetmen, izleyiciyi rahatlatmak yerine, onu kendi yargı mekanizmalarıyla baş başa bırakıyor. Geriye ise kolayca silinmeyen bir huzursuzluk kalıyor.
'The Drama': Bir itirafın sahneye taşıdıkları

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Bu yazı "The Drama" hakkında spoiler içerir.

Kristoffer Borgli kısa filmlerle şekillendirdiği sinema dilini, 2022 yılında Sick of Myself ile uzun metraja taşıyarak kısa sürede uluslararası ölçekte dikkat çeken bir yönetmene dönüştü. Hayatın her alanında sürekli görünür kalmaya çalışan bir karakter üzerinden ilerleyen film, beğenilme, onaylanma ve dikkat çekme arzusunun insan psikolojisini ne kadar uçlara sürükleyebileceğini sert bir hicivle ele alırken, kara mizahı rahatsız edici bir noktaya taşımasıyla öne çıktı. Narsist bir çift üzerinden ilerleyen anlatı, tüm toplumun bir yansıması olarak karşılık buldu. 

Borgli, bir yıl sonra çektiği Dream Scenario’da bu hattı genişleterek, evli ve çocuklu sıradan bir akademisyenin bir anda herkesin rüyasında belirmesi üzerinden viral olma, şöhretin kırılganlığı ve cancel culture dinamiklerini tartışmaya açtı. Yönetmen, bu ikinci uzun metrajında da bireysel bir hikayeden yola çıkarak kolektif davranış kalıplarını deşifre etmeyi sürdürdü ancak bu kez tonunu daha karanlık bir noktaya çekti.

  • Borgli’nin ilk iki filmine birlikte bakıldığında, yönetmenin belirli bir üslupla ilerlediği açıkça görülüyor. Yönetmen, yakın ilişkiler içindeki bireyleri bir tür çatışma alanına yerleştirerek, toplumsal gerilimleri bu karakterlerin üzerine yüklüyor. Karakterlerini karşı karşıya getirmekle kalmayıp giderek birbirine düşürerek aslında çağdaş toplumun düşünce biçimlerini görünür kılıyor.

Bu yapı içinde beyaz perde, klasik bir anlatı alanından çok bir ayna işlevi görüyor. Seyirci yalnızca karakterleri izlemiyor, onların içinde kendi reflekslerini tanıyor. Borgli’nin asıl gücü de burada ortaya çıkıyor: Seyirciyi pasif bir izleyici olmaktan çıkarıp adeta jüri koltuğuna oturturken, aynı anda hem yargılayan hem de yargılanan bir konuma itiyor. Bu nedenle onun sineması yalnızca “güldüren” bir kara mizah üretmiyor; aksine, güldürürken utandıran, rahatsız eden ve izleyiciyi kendi yüzleşmesine zorlayan sert bir hiciv dili kuruyor.

Yönetmenin başrollerinde Zendaya ile Robert Pattinson’ın yer aldığı son filmi The Drama ise evlilik arifesindeki bir çiftin arkadaşlarıyla şarap eşliğinde yaptıkları bir sohbette “hayatta yaptıkları en kötü şeyi” anlatmaya başlamalarıyla açılan bir hikayeyi merkezine alıyor. Alkolün de etkisiyle giderek kontrolsüzleşen bu itiraf zinciri, henüz filmin ortasına gelmeden anlatıyı bambaşka ve daha sert bir yöne kırıyor. Borgli, bu kez asıl irdelemek istediği mesele olarak toplumsal yargılamayı, ahlakçı yaklaşımları seçiyor. Bunun için de tüm anlatının fonuna akran zorbalığı, güzellik algısı ve buna bağlı olarak gelişen okul katliamlarını yerleştiriyor.

ABD’de okul katliamları artık yalnızca bireysel şiddet patlamaları olarak değil, daha geniş bir toplumsal zeminin sonucu olarak tartışılıyor. Ancak bu tartışma çoğu zaman hızlı ve kesin yargılar üretirken akran zorbalığı, dışlanma ve görünüş temelli hiyerarşiler gibi daha gündelik şiddet biçimlerini arka planda bırakıyor. The Drama tam da bu noktaya odaklanarak, büyük trajedilerden ziyade o trajedileri mümkün kılan küçük ve sıradan davranışların izini sürüyor.

Evlilik hazırlıkları yapan bir çiftin, düğünde ikram edilecek yemek ve içkilerin tadımı için arkadaşlarıyla birlikte bulunduğu ortamda başlayan sohbet, karakterlerin toplum içinde takındıkları personayı bir süreliğine de olsa düşüremiyor. Zira masadaki üç karakter, doğrudan faili oldukları eylemleri anlatırken bu eylemleri küçülten ve kendilerini aklayan bir dil kuruyorlar. 

Buna karşılık Zendaya’nın canlandırdığı Emma karakteri, daha samimi bir dil seçiyor ve bu onu anında sanık sandalyesine yerleştiriyor. Emma, geçmişte bir okul katliamı yapmayı düşündüğünü söylediği anda, henüz gerçekleşmemiş bir düşünce, somut eylemlerin önüne geçerek asıl kırılmayı yaratıyor. Özellikle Alana Haim’in canlandırdığı Rachel karakterinin verdiği sert tepkiyle birlikte masadaki denge tamamen değişiyor. Film de tam bu noktada yön değiştiriyor. Başlangıçta hafif ve tanıdık bir tonla ilerleyen yapı, hızla daha karanlık ve huzursuz edici bir alana kayıyor. Borgli, burada basit bir soruyu büyüterek şunu görünür kılıyor:

"Gerçekten neyi yargılıyoruz? Eylemi mi, niyeti mi, yoksa toplumsal olarak kabul edilemez olanı mı?"

The Drama, ilk bakışta klasik bir romantik komedi tonuna yakın bir yerden açılıyor. Filmin başında görülen ancak sonradan bir flashback olduğu anlaşılan sahnede, Emma ile Charlie’nin tanışma anına gidiliyor. Bir kafede başlayan bu karşılaşma, tesadüfî, hafif sakarlıklarla ilerleyen ve romantik komedilerin aşina olduğu bir ilk karşılaşma hissi taşıyor. Film ilerledikçe, bu tanışma anının aslında Charlie’nin düğünde yapacağı konuşmayı yazarken hatırladığı bir anı olduğu fark ediliyor. Aynı şekilde Emma’nın da kendi geçmişine döndüğü anlar devreye giriyor. Böylece anlatı, doğrusal bir çizgide ilerlemek yerine, sürekli geçmiş ile şimdi arasında gidip gelen bir yapı kuruyor. Bu ilk bölümdeki geri dönüşler, iki karakterin ilişkisini, birbirlerine duydukları sevgiyi ve kurdukları dünyayı yavaş yavaş inşa ediyor.

Ancak anlatı, masa başındaki o kritik itiraf sahnesine ulaştığında filmin tonu radikal biçimde değişiyor. O ana kadar romantik komediye göz kırpan yapı, hızla kara mizaha evriliyor. Atmosfer giderek sıkışıyor. Gerilim artıyor. İzleyicinin güvenli alanı ortadan kalkıyor. Bu noktadan sonra kullanılan geri dönüşler de yön değiştiriyor ve Emma’nın lise yıllarına, okul katliamı fikrinin şekillendiği döneme gidiliyor. 

Bununla birlikte anlatıya Charlie’nin zihinsel dünyası da dahil oluyor. Onun kurduğu kabus senaryoları, olası felaket imgeleri ve kontrolsüz düşünce akışı, filmin tonunu daha da kasvetli bir noktaya taşıyor. Gerçek ile tahayyül arasındaki sınır bulanıklaşıyor. İzleyici, neyin yaşandığından çok, bir karakterin bu durumu nasıl algıladığıyla baş başa bırakılıyor. Film de tam burada konumunu netleştiriyor. Olayları Emma’nın perspektifinden anlatmak yerine, onu yargılayan ve anlamlandırmaya çalışan zihinle, yani Charlie’nin bakışıyla ilerliyor. Bu tercih, Emma’yla araya mesafe koyarken, izleyiciyi doğrudan yargı mekanizmasının içine çekiyor.

Borgli’nin filmde yaptığı en kritik hamle, eleştirinin yönünü bilinçli olarak “kolay hedef”ten kaçırması. Amerika bağlamında düşünüldüğünde aşırı sağ, silahlanma ya da açık gericilik zaten hazır bir hedef alanı sunarken, yönetmen bunun yerine kendini daha “etik”, daha “duyarlı” ve daha “doğru” bir yerde konumlandıran demokrat, liberal kesimi merkeze alıyor. Bu tercih filmin sertliğini belirleyen ana unsur hâline geliyor. Çünkü masa başındaki itiraf sahnesine gelmeden önce bile Emma ve Charlie’nin düğünde çalacak DJ’i özel hayatındaki bir tercih üzerinden hızla yargılaması, bu karakterlerin ne kadar kolay bir ahlaki üstünlük pozisyonuna yerleştiğini gösteriyor. 

Asıl kırılma ise itiraflarla birlikte geliyor. Emma dışındaki diğer üç karakter, geçmişte doğrudan zarar verdikleri eylemleri hafifleterek anlatırken, Emma’nın yalnızca düşünce aşamasında kalmış okul katliamı fikri, anında mutlak bir suç gibi damgalanıyor. Oysa diğer üç karakterin anlattıkları tam olarak Emma’yı geçmişteki hezeyanlarına sürükleyen şeylerin ta kendisi. Ayrıca film, yalnızca bireysel geçmişleri değil, bugünün reflekslerini de açığa çıkarıyor. Kimlerin affedilebilir olduğu, kimlerin hızla “iptal” edildiği ve bu kararların ne kadar yüzeysel verildiği görünür hâle geliyor. Borgli tam da bu noktada, politik doğruculuğun ahlaki bir hassasiyet olmaktan çıkıp performatif bir yargılama mekanizmasına dönüşmesini hedef alıyor.

Bu tercihi keskinleştiren temel unsur karakter dağılımı oluyor. Okul katliamı fikrini kuran kişinin bir kadın olarak seçilmesi, bu tür anlatılarda alışıldık olan öfke biriktiren ve şiddete yönelen dışlanmış erkek figürünü bilinçli biçimde tersyüz ediyor. Borgli bu kalıbı kırarak seyircinin hazır yargı reflekslerini boşa düşürüyor ve odağı “Kim yaptı?” sorusundan “Kim nasıl yargılanıyor?” sorusuna kaydırıyor. Böylece film, suçun kendisinden çok onun nasıl tanımlandığını ve hangi ahlaki pozisyondan yargılandığını tartışmaya açıyor.

Bu tartışma Emma’nın geçmişine dönülen sahnelerde somutlaşıyor. Lise yıllarında yaşadığı dışlanmanın nedeni yalnızca davranışları değil, doğrudan görünüşü oluyor; kendi ifadesiyle “sadece çirkin” olduğu için sosyal çevrenin dışında kalıyor. Bu durum, akran zorbalığının görünüş ve kabul görme üzerinden işleyen bir hiyerarşi olduğunu açıkça gösteriyor. Bugünün dünyasında bu dinamik sosyal medyayla birlikte daha da sertleşiyor, güzellik algısı daha katı ve belirleyici bir eşik hâline geliyor. Böylece film, yalnızca bireysel bir hikaye anlatmakla kalmıyor, bu dışlanmayı üreten toplumsal zemini de görünür kılıyor.

Biçimsel olarak da film tüm bu gerilimi destekleyen bir yapı kuruyor. Geçmiş ve şimdi sürekli iç içe geçiyor. Özellikle ikinci yarıda Charlie’nin zihinsel dünyasının devreye girmesiyle birlikte gerçek ile kurgu arasındaki sınır bilinçli olarak bulanıklaştırılıyor. Hızlı kesintiler, ani geçişler ve rüya sekansları, izleyiciyi sabit bir bakış açısından mahrum bırakıyor. Bu da filmi yalnızca izlenen bir hikaye olmaktan çıkarıp, doğrudan deneyimlenen bir hâle getiriyor. Bu yapının merkezinde ise Robert Pattinson’ın performansı yer alıyor. Karakterin anksiyetesini, kontrolsüz düşünce akışını ve giderek büyüyen paranoyasını taşıyan asıl yük onun üzerinde. Zendaya ise daha geri planda, daha kontrollü bir oyunculukla bu dengenin karşı kutbunu kuruyor. Bu karşıtlık, filmin gerilimini sürekli diri tutuyor.

The Drama, tek bir meselenin etrafında dönen bir film olmaktan çıkarak çağdaş toplumsal gerilimlerin kesişim noktasına yerleşiyor. Film, görünüş, dışlanma ve yargılama biçimleri üzerinden farklı katmanlarda çalışan bir şiddet ekonomisini görünür kılıyor. Borgli’nin sineması burada netleşiyor: İzleyiciyi rahatlatmak yerine, onu kendi yargı mekanizmalarıyla baş başa bırakıyor. Geriye ise kolayca silinmeyen bir huzursuzluk kalıyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

YAZARLAR

Tuba Büdüş

Tuba Büdüş

1985 doğumlu Tuba Büdüş, lisans eğitimini 2005 yılında tamamlamıştır. 2015 yılından bu yana sinema üzerine yazılar kaleme almakta; eleştiri, inceleme ve kuramsal metinleriyle çeşitli çevrimiçi sinema platformlarında ve basılı yayın organlarında yer almaktadır. Yazıları Arka Pencere Mecmua, Sinema Se7en Mecmua gibi dergilerde, ayrıca çeşitli kitap ve akademik dergilerde yayımlanmıştır. Şu sıralar Fil’m Hafızası platformunda düzenli olarak yazmakta ve platformun Yazı İşleri Ekibi'nin liderliğini sürdürmektedir. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü’nde yüksek lisans eğitimini tamamlamış; bu süreçte özellikle uyarlama, feminizm ve veganizm temalarına odaklanmıştır. 2025 yılında Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) ve FIBRESCI üyesi olmuştur. Yazınsal üretimlerinin yanı sıra çeşitli film gösterimleri, söyleşiler ve panellerde moderatörlük yapmakta; podcast ve video serileri hazırlamakta, sinema okuryazarlığını artırmaya yönelik atölye ve workshop çalışmalarını da yürütmektedir.

Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

DuendeDuende
∙

HİKAYE

Rus yönetmen Dmitry Krymov’la sohbet: Yıkımla dolu bir çağda tiyatro ne işe yarar?

İstanbul Tiyatro Festivali’nin konuklarından biri "Requiem" oyunuyla yönetmen Dmitry Krymov’du. "Sahilde Kafka" ile "Hamlet"i biraraya getiren, Ophelia’nın son anlarına odaklanan Krymov, çocukluğun oyunbazlığıyla şiddetin karanlığını yan yana getirerek şiirsel bir dünya yarattı. Kendisiyle yaptığımız söyleşide sanatçı olmayı, tiyatronun zamanla kurduğu ilişkiyi, sahnede yaratılan dünyayla gerçek dünya arasındaki sınırları ve yıkıcı bir çağda tiyatronun ne işe yarayabileceğini konuştuk.

Nis Tuğba Çelik

·

17 Kas 2026

Rus yönetmen Dmitry Krymov’la sohbet: Yıkımla dolu bir çağda tiyatro ne işe yarar?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Manuel Çıtak’ın ardından: 'Yaşamayı bu denli seven bir adam, hayatı vizöründen bakarak yaşadı'

İstanbul Modern, fotoğrafçı Manuel Çıtak’ın (1962-2023) ilk retrospektif sergisi “Kendine Ait Bir Ada”ya ev sahipliği yapıyor. Ermeni fotoğrafçıların en önemli modern temsilcilerinden, 1990’lı yıllardan itibaren Türkiye’de belgesel fotoğrafa yeni bir soluk getiren ve zamansız ayrılığına kadar mesleki faaliyetlerini sürdüren Çıtak’ın mirasını anıyoruz.

Gökhan Tan

·

16 Kas 2026

Manuel Çıtak’ın ardından: 'Yaşamayı bu denli seven bir adam, hayatı vizöründen bakarak yaşadı'
DuendeDuende
∙

HİKAYE

'Germinal'den 'Asi Şehirler'e, 'Sefiller'den 'Başkaldıran İnsan'a: İsyan günlerinde edebiyat

Avrupa’da bu sonbahar öğrenciler, çalışanlar ve kiracılar farklı taleplerle sokağa çıkıyor. Haberlerde gördüğümüz kalabalıkların ardında geçim derdi, ertelenen hayatlar, seslerinin duyulmadığını düşünen insanlar var. "Germinal"den "Asi Şehirler"e, "Sefiller"den "Başkaldıran İnsan"a uzanan kitaplar bu itirazın nasıl büyüdüğünü ve geride ne bıraktığını anlatıyor.

'Germinal'den 'Asi Şehirler'e, 'Sefiller'den 'Başkaldıran İnsan'a: İsyan günlerinde edebiyat
DuendeDuende
∙

HİKAYE

'Belki Bir Gün Özlersin': 2000’lerin aşk acısı geri döndü

Zeynep Bastık ve Emre Aydın, 2006’da çıkan “Belki Bir Gün Özlersin”i yeniden yorumladı. Aydın’ın söz ile müziğini yazdığı şarkı, kısa sürede viral oldu ve dinleyicisini geçmişteki aşk acılarına götürdü. İkili ile biraraya geldik; şarkının röntgenini çekip 2000’li yıllara geri döndük.

Eda Solmaz

·

16 Kas 2026

'Belki Bir Gün Özlersin': 2000’lerin aşk acısı geri döndü
DuendeDuende
∙

HİKAYE

'Yaşayan Otobiyografi' üçlemesinin düşündürdükleri: Geleceğe dair hayal kurarken bugünün ihtimallerine açık kalmak mümkün mü?

Deborah Levy’nin "Yaşayan Otobiyografi" üçlemesi, bir kadının kendine ait bir hayat kurma çabasını anlatıyor. Bu kitapların eşliğinde, eski düzenin artık bize uymadığı ama yenisinin henüz şekillenmediği dönemleri, geleceğe dair hayallerimizi korurken bugünkü hayatımızı ertelememenin yollarını düşünüyoruz.

Elvan Omay

·

15 Kas 2026

'Yaşayan Otobiyografi' üçlemesinin düşündürdükleri: Geleceğe dair hayal kurarken bugünün ihtimallerine açık kalmak mümkün mü?