Türkiye’ye “Kuzey Irak petrolü” cezası

Uluslararası Tahkim Mahkemesi, 2014-2018 döneminde Irak Bölgesel Kürt Yönetimi’nin (IKBY) Türkiye üzerinden Bağdat’tan izinsiz petrol satması hakkında davayı sonuçlandırarak Türkiye’ye 1,4 milyar dolar ceza kesti. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 28 Mart'ta yaptığı açıklamasında mahkemenin Irak'ın beş talebinden dördünün reddedildiğini, Türkiye'nin taleplerinin büyük çoğunluğunun kabul edilerek Irak'ın Türkiye'ye tazminat ödemesine hükmettiğini bildirdi. 2018’den sonraki dönemi kapsayan ikinci bir tahkim davası görülmeye devam ediyor.

Ne olmuştu?

Irak yönetimi 2014 yılında kendilerinden izin alınmadan Türkiye’nin IKBY’den petrol ithal ettiğini öne sürerek Uluslararası Tahkim Mahkemesi’nde dava açmıştı. 25 Mart’ta Irak lehine sonuçlanan davada Türkiye’nin Irak’a 1,4 milyar dolar tazminat ödemesi yönünde karar açıklandı. Bunun yanında IKBY’nin Türkiye’ye petrol akışı durduruldu. IKBY Başbakanı Mesrur Barzani Erbil’den bir heyetin sorunu çözmek adına Bağdat ile görüşeceğini açıkladı.

Petrolu taşıyan şirket PowerTrans’ın sahipleri arasında Kuzey Irak’tan petrol taşınırken Türkiye Enerji Bakanı olan Berat Albayrak da bulunuyor. Petrol ithalatının durdurulması, Türkiye’yi İran ya da Rusya’dan daha çok ham petrol ithal etmek durumunda bırakıyor. Bunun yanında Enerji Bakanlığı’nın bu cezayı ödeyecek olması ve petrol taşıyan şirketle alakalı bir yaptırım bulunmaması muhalefetin tepkisini çekti.

Tepkiler

CHP İstanbul Milletvekili Aykut Erdoğdu 2015 yılında enerji yolsuzluğuyla ilgili yaptıkları araştırmada PowerTrans şirketine "imtiyazlı bir şekilde ihalesiz olarak Kürt petrollerinin taşınması işinin verildiğini" iddia ederek Kürt Irak Merkez hükümetinin onayını almadan bu petrolün İsrail’e satıldığını öne sürmüştü.

İYİ Parti İzmir Milletvekili Aytun Çıray, “2013 Martında CHP adına gensoru vermiş ve demiştim ki; Sonuçta bazı şirketlere özel imtiyazla çıkar sağlamak için milli güvenliğimizi tehdit edecek gizli anlaşmalara imza atıldı” ifadelerini kullandı.

Enerji politikaları uzmanı Necdet Pamir, sosyal medya hesabından “Senelerdir yazıp çizip söylüyoruz. Yaptığınız iş, Irak Anayasası’na ve Irak Türkiye Hampetrol Boru Hattı Anlaşması’na aykırı diye… Buyrun! Ödenecek bu para, babanızın parası mı?” açıklamasında bulundu.

• Editörün önerisi: Mehmet Y. Yılmaz | Berat Bey'in arkadaşları kazandı, biz kaybettik