Üçlü zirve: CHP’de adaylık tartışmaları ve olası senaryolar

CHP, 2023’teki ağır seçim yenilgisinden hemen sonra büyük bir değişim yaşadı. Eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun, dönemin İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener’in masadan kalkmasına ve tekrar geri dönmesine rağmen diğer partilerin de desteğiyle cumhurbaşkanı adayı olarak girdiği seçimde yenilmesi bu değişimin habercisiydi.

Seçimin ertesi günü “değişim” ifadesiyle kameraların karşısına çıkan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun 23 Mart’ta yapılacak ön seçimden partinin Cumhurbaşkanı adayı olarak çıkması bekleniyor. Ancak bu sonuç adaylık tartışmalarını bitirmeyecek.

Neden şimdi?

Kılıçdaroğlu’nu kurultayda yenilgiye uğratarak CHP Genel Başkanı seçilen Özgür Özel, girdiği ilk seçimlerde büyük başarı kazandı. İmamoğlu’nun etkisiyle genel başkan seçildiği tartışmaları arasında girdiği seçimde partisini birinci parti konumuna taşıdı.

Buna karşılık Özel’in “normalleşme” adını verdiği, iktidarı doğrudan hedef almamaya dayalı politika çok tartışıldı. AKP’nin ekonomi nedeniyle yıprandığı bir ortamda normalleşme adı verilen adımların iktidara can suyu verdiği itirazları yapıldı.

Buna karşılık Özel, tutumunu muhalefeti hedef alan operasyonlara kadar devam ettirdi. Önce Esenyurt Belediyesi’ne kayyum atanarak Belediye Başkanı Ahmet Özer’in tutuklanması, ardından Beşiktaş Belediyesi’ne yapılan yolsuzluk operasyonu Özel’in tutumunu değiştirmesine yol açtı. CHP içerisinde asıl hedefin İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Ekrem İmamoğlu olduğu, olası operasyonu engellemek için adım atılması gerektiği konuşulmaya başlandı.

Hemen ardından Özel, “Savaş ilanını görüyoruz ve kabul ediyoruz” diyerek politika değiştirdi. Bunu, cumhurbaşkanı adayını belirlemek için ön seçim kararı alınması izledi.

Yavaş’ın itirazı

Ön seçim kararı özellikle Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş cephesinde rahatsızlık yarattı. Yavaş’ın itirazları üç başlıkta toplanıyordu:

• Cumhurbaşkanlığı seçimine bu kadar uzun bir süre kala adayın belirlenmesi yıpranmasına yol açar.
• Ön seçim, sadece partinin eğilimini gösterir, anketler esas alınmalı.
• Halkın gündeminde adaylık konusu değil yoksulluk var. Bunu gündemleştirmeliyiz.

Anketlerde uzun süredir cumhurbaşkanlığı yarışında önde görünen Yavaş’ın ön seçime katılması hâlinde anketlerdekine paralel bir sonuç alamayacağı ortada. CHP kökenli olmayan ve parti içerisinde etkinliği bulunmayan Yavaş, itirazlarının ve bu tablonun etkisiyle ön seçim kararının geri alınmasını istedi ve ön seçime katılmayacağını bildirdi.

Üçlü zirve

Genel Başkan Özgür Özel, olası bir krizi çözmek için “elimizde iki forvet var” ifadesiyle potansiyel aday olarak gösterdiği iki isimle Ankara’da buluştu. Özel, Yavaş ve İmamoğlu’nun katıldığı üçlü zirveye ilişkin bugüne kadar çok sayıda iddia ortaya atıldı.

• Özel, Yavaş’ın ön seçime kendisi katılmayacak olsa da yeşil ışık yaktığını ve farklı bir adaylık tartışması olmadığını vurguladı.

İmamoğlu’ndan da paralel bir açıklama geldi. İmamoğlu, Yavaş’ın “Her halükarda aday olacağım” gibi bir ifade kullanmadığını, ön seçim sonucuna yönelik bir tartışma yaşanmayacağını ifade etti.

Ön seçim kesin sonuç mu?

Ön seçim, 23 Mart’ta yapılacak. Gelen bilgiler, Yavaş’ın da ön seçim kararının geri alınması şartını kaldırdığı, sonuca saygı duyacağını söylediği yönünde.

Olağan koşullarda cumhurbaşkanı adayını CHP TBMM Grubu’nun belirlemesi gerekiyor. Ancak partide, 23 Mart ön seçiminden çıkan sonucun esas sayılması kararı alınmış durumda. Ön seçimi önde bitiren isim, CHP’nin cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edilecek.

Yavaş, aday olacak mı?

Ancak bu Yavaş’ın adaylık iddiasından vazgeçtiği anlamına gelmiyor. Özel ve İmamoğlu’ndan aksi yönde açıklamalar gelse de Yavaş’a yakın isimler toplantıda bunun açıkça dile getirildiğini ifade ediyor.

İddiaya göre, toplantıda anket sonuçlarını ve bu konuda kaleme alınmış bazı yazıları okuyan Yavaş, halkın bu desteğinin sürmesi hâlinde adaylık iddiasının da devam edeceğini söyledi. Anketlerdeki tablonun sürmesi hâlinde Yavaş’ın da adaylığını ilan etmesi neredeyse kesin gibi. 

Ancak Yavaş, olası adaylık ilanını seçime kısa bir süre kala, anketleri ve Türkiye genelindeki eğilimleri takip ederek yapacak. Bunu da yakın çevresine, “Bana rağmen, aksini düşünsem bile adaylığım zorunlu hâle gelir” cümlesiyle ifade ettiği söyleniyor.

Ancak Yavaş, CHP’den ayrılmayı düşünmüyor. Adaylık tartışmalarıyla hem partinin hem İmamoğlu’nun hem de kendi isminin yıpranabileceğinin farkında. Bu nedenle üçlü zirvede bu konuya azami özen gösterilmesi konusunda görüş birliğine varıldı.

İki adaylı yarış mümkün mü?

Ancak ön seçim sonucuna rağmen CHP’nin iki farklı adayla seçime gitmek zorunda kalması söz konusu olabilir. Yavaş’ın da adaylığını ilan etmesi ve partiden ayrılmaması durumunda belki de tarihte ilk kez ana muhalefet partisi iki lider adayıyla yarışa girmek zorunda kalabilir.

Bir diğer formül, Yavaş’ın bağımsız aday olarak yarışması ve sağ partilerin de desteğini alması. CHP’ye açıktan muhalefet etmeyerek, ikinci tura kalması hâlinde CHP’nin de desteğiyle yarışı sürdürmesi.

İmamoğlu cephesinde de iki adaylı formülün, tartışılması gereken seçeneklerden biri olabileceği görüşü var. Bunun pozitif bir etki yaratabileceği de düşünülüyor. İşbirliği modellerinin gelişmesi durumunda, iki etkili ismin birden aday olmasının ve ikinci tura kalana diğer ismin destek vermesinin seçimin kazanılmasını sağlayabileceği değerlendirmeleri de yapılıyor.

Tartışmalar sürecek

Buna rağmen Özel, üçlü zirveden rahatlamış biçimde ayrıldı. Yavaş’ın partide kalacak olması, ön seçimin 23 Mart’ta yapılması, İmamoğlu’nun adaylığının ilanı ile olası operasyonların önüne geçilebilmesi ihtimali birarada değerlendirildiğinde kısa vadede bazı tartışmalar sonlanabilir. 

Ancak orta ve uzun vadede CHP açısından adaylık tartışmalarının süreceğine kuşku yok. Nasıl bir formülle seçime girileceği de ancak o tarihlerde netleşecek.