Umut Yeşerten Bir Dönüştürme Hikayesi: Hayri Dağlı

Bu sıralar şehrin çoğu köşesinde İstanbul'dan şikayet etme hali var. İstanbul'un vücuduna hapsolmuş ruhlarımız, bu bedenin dar gelişinden dem vuruyor. Sokaklarında gezerken mırıldandığımız  “Yârim İstanbul, gel öpeyim gerdanından” şarkısı, yerini  “İstanbul seni hapsetmiş!” sözlerine bırakıyor sanki. İflasa yakın organlarıyla bu vücudun eskimesinde payımızı hiç hesaba katmadan, yeni bir beden istiyoruz: Temiz havayla dolan ciğerler, kuş sesleriyle buluşan kulaklar, gökyüzü ile beton görmeden kavuşan gözler, kamburu çıkmamış bir sırt. Mümkünse nakil almadan, doku uyuşmazlığı yaşamadan içinde uzun, mutlu, tasasız bir hayat sürdürebileceğimiz bir beden.

Yazdan sonra şehre dönüş ve pandemiyle gelen değişikliklerden sonra uyumsuzluğa uyum sağlamaya çalışarak şehirde savruluyoruz. Kira ilanlarında, okul servisi arayışında, radyoda bizi Ege'ye çağıran şarkılarda, taksi ve park peşinde koşturmalarda, giderek bize yabancılaşan sokaklarda ve artık her saat yoğun olan trafikte derin bir iç çekiyoruz. Kimimizin dilinde gitmek var, kimimizinkinde bu şehre tutunmak. Değiştirmekten bahsedenimizse pek az. 

Bazen içimizdeki umut bitmeye yüz tuttuğunda şişeyi sallayıp kalan son damlalara bakmak içimizi açmadığında, umut dolu hikayeler yetişir imdadımıza. Değişim için umut şişemizi dolduracak bir hikayeye düştüm bu hafta. Okudukça, dinledikçe gülümsedim, içimde "her şeyi yapma gücü sende" diyen şimşekler yeniden çaktı. İlham veren hikayesiyle, sizlere de umut olacak Hayri Dağlı;

• Dokuz Eylül Üniversitesi’nde aldığı Coğrafya eğitiminin ardından Stockholm Üniversitesi’nde Sürdürülebilir Kalkınma alanında uzmanlaştı.
• Keşfetmek için gittiği 67 ülkenin ardından, 2014 yılında Kilimanjaro Dağı’na tırmanmak üzere Afrika’ya bir yolculuk gerçekleştirdi. Bu yolculukta iç savaşlardan etkilenen, suya ve gıdaya ulaşamayan köylerin yaşadıkları zorlukları yerinde gördü.
• Tanzanya’nın Mta Kwa Mtu köyünde gönüllü eğitmenlik yapmaya başladı. Kız çocuklarının günde altı kilometreyi bulan su yolculuklarından dolayı derslere katılamadıklarını gördü. 
• Hemşire olma hayali kuran ve aşırı yoksulluktan ötürü bunu gerçekleştiremeyen 7 yaşındaki Fatima’nın hikayesi onu derinden etkiledi. Fatima’nın ve yaşadığı köyün su ve gıdaya erişmesi için harekete geçti, kendi imkanlarıyla sürdürülebilir su ve tarım projesi gerçekleştirerek köydeki umudun tekrar yeşermesine katkı sağladı.
• Umut yeşertmenin büyüleyici gücüyle İstanbul'a dönerek işinden, evinden ayrıldı ve Afrika'ya doğru tek yön biletle alıştığı kent yaşamını geride bırakarak, birçok insanın hayatına dokunan yolculuğuna adım attı.
• Günde bir doların altında yaşam mücadelesi veren insanların koşullarıyla yaşamaya başlayınca, susuzluk ve açlık sorunlarına tek seferlik yardımlarla kalıcı çözüm sağlanamayacağını anladı.
• 2016 yılında “bir gün kapatmak hayaliyle” “Idea Universal Derneği”ni kurdu.
• Idea Universal ekibi, kısa sürede su, tarım, enerji ve eğitim sorunlarına entegre ve bütüncül bir çözüm sunan Akıllı Köyler modelini geliştirdi. 
• İnovatif ve sürdürülebilir bir kalkınma modeli olan ‘Akıllı Köyler’, Birleşmiş Milletler’in seçtiği ‘Afrika’da En İnovatif 5 Proje’ arasına girdi.

Akıllı Köyler ve diğer yenilikçi projeler sayesinde IDEA Universal, şu ana kadar Asya, Afrika ve Türkiye’de 6 ülkede 200.000 insanın yaşamını kalıcı olarak dönüştürdü ve dönüştürmeye devam ediyor.

Dünyanın iyi birilerine ihtiyaç duyulan her yerinde olmak isteyen Hayri Dağlı, Özcan Yüksek’in "insan yaptıkları kadar yapmadıklarından da sorumludur" sözünü hayat felsefesi olarak almış. Yeterince istersek, birlik olabilirsek herkesin içindeki kahramanı ortaya çıkarıp yeryüzünü daha güzel bir hale getirilebileceğine inancı tam. Dünyanın bir yanında bizler şehirleş(eme)me düzenimizden şikayet ederken, diğer bir yanında su yolculuklarında kaybolan umutları yeşerten Hayri Dağlı, hikayesiyle insana dönüştürme umudu ve gücü veriyor.