Ya Erdoğan cumhurbaşkanı adayı olmazsa?

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın geçtiğimiz haftalarda "İşte söylüyorum, Cumhur İttifakı'nın adayı Tayyip Erdoğan" ifadeleriyle adaylığını açıklamasının ardından Liberal Demokrat Parti (LDP) Yüksek Seçim Kurulu'na (YSK) "Cumhurbaşkanının üçüncü defa adaylığı için hangi koşulların gerçekleşmesi gerektiği" hakkında görüş almak istemiyle başvurmuştu. YSK ise "seçim takviminin henüz açıklanmadığı" gerekçesiyle görüş verilmesine yer olmadığına karar verdi.

YSK'nın kararı, "Erdoğan'ın adaylığı netlik kazanmadı mı?" sorularını akıllara getirirken bu sorunun yanında yeniden tartışılan bir konu da "Ya Erdoğan aday olmazsa?" oldu. Siyasilerin ve gazetecilerin zaman zaman gündeme getirdiği bu soru için olası adaylar bulunuyor. Bu adaylar da İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Millî Savunma Bakanı Hulusi Akar, AK Parti Genel Başkanvekili Binali Yıldırım ve Baykar Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar. Peki bu adaylar nasıl değerlendiriliyor? 

Süleyman Soylu 

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Demokrat Parti'nin eski Genel Başkanı. Bu nedenle Soylu'nun özellikle Cumhur İttifakı'ndaki milliyetçi görüş sahibi MHP tarafından, özellikle de lider Devlet Bahçeli tarafından desteklendiğini söylemek mümkün. Bu destek özellikle pandemi sürecinde Soylu'nun istifasının ardından Devlet Bahçeli'nin "Sayın Süleyman Soylu azimli, inançlı, dirayetli ve mücadeleci kişiliğiyle Türkiye'nin en hassas döneminde üstlendiği bakanlık görevini başarıyla yerine getirmiştir. Bizim temennimiz bu görevine kararlılıkla devamından yanadır." ifadelerini kullanmasıyla da görülür olmuştu. 

Bunun yanında Süleyman Soylu'nun daha öncesinde eski Maliye Bakanı Berat Albayrak ve eski Adalet Bakanı Abdülhamit Gül'le tartışmalar yaşadığı bu nedenle AK Parti içinde belirli bir kesimin de desteğini alamayacağı değerlendiriliyor. Soylu'nun adaylığı konusunda yapılacak en doğru değerlendirme: Cumhur İttifakı'nın devamını sağlayabilir; ancak AK Parti içinde bölünmelere de yol açabilir. 

Öte yandan Soylu, seçmen için de riskli bir aday olarak görülüyor. Suç örgütü lideri Sedat Peker, geçtiğimiz yıl yayınladığı videolarda Soylu'ya yönelik yolsuzluk iddialarında bulunmuş; ardından Bakan'ın görevine yönelik güvensizlik oluşmuştu. Ahmet Şık, Hakkı Özdal, Ertuğrul Mavioğlu, Timur Soykan ve Bahadır Özgür'ün kaleme aldığı Duvar isimli kitap da iddiaları destekleyerek konu hakkında yeniden tartışma yaratmıştı. Bu nedenlerle Soylu'nun adaylığı ihtimalinin kamuoyu nezdinde bir güven sorunu yaratacağı değerlendiriliyor. Geçtiğimiz yıl AK Parti MKYK Üyesi Şamil Tayyar da Soylu'nun adaylığına yönelik iddiaları kesin bir dille reddetmişti.

Mevlüt Çavuşoğlu 

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da aday potansiyeli olan siyasetçiler arasında yer alıyor. Çavuşoğlu'nun görevinin de etkisiyle kendisini dış politikayla sınırlandırmış olması, bugüne dek iç siyaset tartışmalarına çok nadir dâhil olması ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın desteklediği isimler arasında yer alması kendisini potansiyel bir aday yapıyor. Çavuşoğlu ayrıca bu nedenlerle siyasi çevrelerde de güvenli görülen isimlerden. 

Yeniçağ yazarı Orhan Uğuroğlu, geçtiğimiz yıl kaleme aldığı bir yazısında Erdoğan'ın üçüncü kez aday olamayacağını savunarak "Ben AK Parti kulislerinde en çok adı geçen ismi açıklayacağım: Mevlüt Çavuşoğlu. Gerek ABD gerek Rusya gerekse Avrupa Birliği ilişkileri açısından Çavuşoğlu kuşkusuz önemli bir isim." diyor. 

Hulusi Akar 

15 Temmuz Darbe Girişimi'nin ardından adı kulislerde en çok geçen isim kuşkusuz Hulusi Akar. Darbe girişiminin ardından başkanlık sistemiyle sivil siyasete geçen Akar, Millî Savunma Bakanı göreviyle ordunun desteğinin de devam ettiği bir isim. Ayrıxa asker geçmişi nedeniyle hem MHP hem AK Parti tabanında hem de bürokraside "güvenli" olarak görülen adaylardan biri. Öte yandan Akar, dünyadaki savaşların etkisiyle NATO'nun birliğinin kuvvetlendiği ve öneminin arttığı bir dönemde asker kökenli bir aday olarak öne çıkabilir. Korkusuz yazarı Ahmet Takan da geçtiğimiz yıl kaleme aldığı yazısında konuya ilişkin şunları söylüyor: 

"Tayyip Erdoğan’ın da iktidar içinde en dikkate aldığı isimlerin başında Hulusi Akar gelir. Eğer aksi bir durum olurda Tayyip Erdoğan yeniden aday olmazsa ise Cumhur İttifakı’nın adayı kim olur? Evet, bu soru AK Parti’de çokça soruluyor ve yüksek sesle de tartışılıyor. İktidar kulislerinden ulaştığım haberlere göre, sıkça yapılan ve Erdoğan sonrasının yol haritasının belirlenmeye çalışılan istişare toplantılarında Hulusi Akar’ın Cumhurbaşkanı adayı olması için uzlaşma sağlanmış görünüyor."

Binali Yıldırım

Geçtiğimiz yıllarda sıklıkla duyduğumuz isimlerden biri de kuşkusuz AK Parti Genel Başkanvekili Binali Yıldırım idi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın daima desteklediği isimlerden biri olarak bilinen Yıldırım, güçlü bir aday olarak görülüyordu; ancak 2019 Yerel Seçimleri'nde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı adayı olup CHP'nin adayı Ekrem İmamoğlu'nun seçimi kazanmasının ardından bu düşüncenin azaldığı değerlendiriliyor. İstanbul'un siyasette "bir kale" olarak görülmesi, bu kalenin "kaybedilmiş" olması bu düşüncenin temelini oluşturuyor.

Selçuk Bayraktar

SİHA ve İHA'ların üretimini gerçekleştiren BAYKAR şirketinin Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da damadı. Bayraktar, siyasi tartışmalarda bulunan bir isim olmaması nedeniyle bir kesimin ilgisini çekerken bunun yanında şirketiyle Türkiye için de bir marka yaratıyor. Çok sayıda ülkeye İHA ve SİHA satışı gerçekleştiren Bayraktar, diğer ülkelerin hükümetlerince de tanınan bir isim. Özellikle Karabağ Savaşı'nda Azerbaycan'a verdiği destekle öne çıkan Bayraktar, Rusya'nın işgal ettiği Ukrayna'yı da destekliyor, bu tavrıyla da "Batı'ya yakın" olarak tanımlanıyor. Bunun yanında siyasi diyaloglara da girmemesi nedeniyle Bayraktar, milliyetçi muhalefetin de gözünde ılımlı bir isim olabilir. Bayraktar, Erdoğan ailesinden olması nedeniyle AK Parti için de güvenilir olarak görülürken yaşının genç olması nedeniyle de "dinamik ve modern" bir isim olarak değerlendiriliyor. Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Doğan Aydal da şunları söylüyor: 

"Cumhurbaşkanı aday olmayabilir . Benim şahsi kanaatim. Çünkü, insan vücuduna neden zülüm eder? Yürürken dahi bazen yürümesinde sıkıntı olduğunu görüyorum. Ben sayın Selçuk Bayraktar'ın aday gösterileceğine inananlardanım. Tanınan, çalışkan ve genç biri. Selçuk beyin bu işlere hazırlandığı duyumunu da aldım. Dolayısıyla bir tür siyasete hazırlanıyor. Tesadüf olmadığını düşünüyorum."

Tüm bu isimlerin yanında MHP lideri Devlet Bahçeli, eski Maliye Bakanı Berat Albayrak ve MİT Müsteşarı Hakan Fidan gibi isimler de kulislerde konuşuluyor; ancak her birinin adı yukarıdaki isimlerden çok sonra zikrediliyor. Erdoğan'ın aday olmaması/olamaması durumunda hangi ismin öne çıkacağı ise ancak bu senaryo gerçekleşirse öğrenebileceğimiz bir soru olacak.