Bugün sizi bu kitabı okumaya özendirmek istiyoruz: Medeni&nbsp;(İletişim Yayınları, 2023)&nbsp;. Kitabın yazarı Hakan Altınay. Üçüncü Gezi Parkı davasında Mücella Yapıcı, Can Atalay, Tayfun Kahraman, Çiğdem Mater, Yiğit Ekmekçi ve Mine Özerden ile birlikte Altınay, 18 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve bir yılı aşkın bir süredir Silivri Cezaevi’nde. Hakan cezaevine girmeden önce kuruluşundan bu yana muazzam emek verdiği Avrupa Siyaset Okulu’nun direktörlüğünü yapıyordu.Medeni kelimesinin kökünde şehirlilik var. Altınay’ın ifadesiyle, “şehirli olmak birbirimizle teması yoğun olan tanıdık ve tanımadık akranlarla müşterekleri yönetebilme irfanına sahip olmak demek… Siyasinin temel derdi güç ve iktidar iken, medeninin odağı müşterekler ve muhabbet. Derdi güç olan siyaset için dikey, hiyerarşik ilişkiler önemliyken, odağı müşterekler olan medeni için irfan, yatay ilişkiler, akranlık ve dostluk önemli.”&nbsp;Seçim sonrasının insanı yer yer nefessiz bırakan siyasi ikliminde bu sözler kulağa epey naif gelebilir. Halbuki Medeni,&nbsp;geleceğe dair umut devşirmeye çalıştığımız bugünlerde üzerinde düşünmeye değer güçlü ve ufuk açıcı bir perspektif sunuyor.Altınay çalışmasında türlü türlü dertlerden mustarip dünyamızda yeni ve farklı bir toplumsal oluş ve birliktelik hâlinin imkânlarını sorguluyor. Nöropsikolojiden antropolojiye, tarihten davranışsal ekonomiye, siyaset bilimine birçok alandan beslenen kitabın merkezinde dayanışma, muhabbet, çoğulculuk, sorumluluk ve erdemlilik gibi kavramlar var. Altınay, derdim “kişisel çıkarın önemi, bencilliğin meşruluğu konusunda bu kadar bombardımana tutulan insanların dünyanın her yerinde insanların hakkaniyete olan inancını tespit etmek” diyor. (Sf. 95)Altınay’a göre günümüz toplumlarının temel belası kutuplaşmayı sadece eşitsizliklerin tepe yapmasıyla açıklayamayız. Sosyokültürel farklılıklar, sosyal medyanın bugün aldığı yeni biçimler gibi nedenlerle artık toplumlar güven ve iyi niyet üretemiyor. (Sf. 25)<h3 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Peki çözüm nerede?</h3>Altınay, çözüme giden yolun daha fazla temas, daha samimi muhabbetlerden ve araçsal alışverişlerden uzak durmaktan geçtiğini söylüyor. Bu çerçevede 2014’ten beri faaliyetlerine devam eden Boğaziçi Avrupa Siyaset Okulu’nu örnek gösteriyor. Bu okulda yılda iki kere çok farklı ve birbirine zıt siyasi eğilimlerden gelen genç siyasetçiler (partililer, STK’lılar) bir hafta boyunca birlikte Türkiye gündemine damgasını vuran birçok farklı meseleyi alanlarının uzmanları eşliğinde tartışıyorlar. “Hiçbir sorun çıkmıyor diyemem ama çıkan sorunların korkulandan çok daha az olduğunu ve çözümlerin de hiç zor olmadığını söyleyebilirim.” (Sf. 27)Kısacası, çoğulculukla uyumlu iyi, niyet ve güveni üretecek ve sürdürecek mekanizmalar oluşturmak çok elzem. Çünkü selamlaşarak, hediyeleşerek ve bayramlaşarak yeterli iyi niyet üretemeyeceğimiz kesin. (Sf. 35) Esas mesele, muhabbete, mekândaşlığa ve ortak sorumlulukların tartışılmasına açık&nbsp;ve güven temelli ilişkilere&nbsp;elverişli ortamlar oluşturmak.<img src="https://images.aposto.com/2023/5/5/1686925113624.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.52" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Kaynak: Hande Yalnızoglu Altınay/Twitter<a href="https://twitter.com/handeyalnizoglu" tabindex="-1" target="_blank" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a><hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"><h3 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Müşterekler ve nesiller &nbsp;</h3>Kitapta üzerinde en çok durulan kavramların başında belki de “müşterekler” geliyor. Şehirli çoğulculuğa giden yol müştereklerden ve müşterekleri çoğaltmaktan geçiyor dersek abartmış olmayız. “Müşterekler hepimizin iştirakiyle hayata geçen, hayatta kalan, kök salan ve gelişen yetkinlikler olabilir mi?” Altınay’a göre topluma bilgi ve irfan müşterekleri üreticisi olarak bakmak çok önemli kapılar açıyor. (Sf. 100-101)Burada, kitapta birçok yerde geçen irfan kelimesinin anlamlarını düşünmek faydalı olabilir. İrfan, Arapça rf kökünden geliyor ve “bilme, bilgi, özellikle pratik bilgi, usul ve örf bilgisi” anlamlarını taşıyor. Arif, marifet (maarif), maruf, örf (araf), tarif (tarife) kelimeleri hep buradan geliyor. İrfan kelimesiyle teorik olduğu kadar pratik, birbirinden öğrenmeye dayalı bilme ve eyleme biçimlerine yapılan vurgu önemli. Böylece Altınay kuşaklar arasındaki sorumluluk ilişkilerinin pek çok alandaki yaygınlığına ve bunun devamının önemine dikkat çekiyor. Yani Altınay için müşterekler kavramı, kuşaklar arası borçlanma ve sorumluluk ilişkisini de kapsıyor. Bu nokta önemli. Zira nesiller arası bilgi ve beceri aktarımına da vurgu yaparak bizce Altınay güncel müşterekler tartışmalarına yeni bir boyut kazandırıyor.&nbsp;Aslında geç modern toplumların üyeleri olarak nesiller arası ilişkisellikleri kale alan bir düşünme biçimine oldukça yabancı olduğumuzu söyleyebiliriz. Modern öncesi toplumların döngüsel zaman anlayışı çerçevesinde gelecek kapalı, insanlar bugüne sıkışmış bir zamansallık içerisinde yaşıyorlar. Modern dönüşümlerle birlikte gelecek açılıyor, yarın fikrinin ortaya çıkıyor. Ama burada da ekonominin kısa dönemli kârlar etrafında örgütlenmesi nesil kavramı hiçbir zaman hayatileşemiyor, anaakım ekonomik ve siyasi tahayyüllere içkin hâle gelemiyor. Altınay ise “hür ve mesul vatandaşlık”&nbsp;(Sf. 44-48) kavramıyla nesiller arası sorumluluk ilişkisinin müştereklerinin üretilmesinin ana bileşenlerinden birisi olması gerektiğini vurguluyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(220, 142, 129); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(220, 142, 129); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Hakikatle küçümseyici, kurnaz, hoyrat, seçici, “ihmalkâr” bir ilişki kurmak gelecek nesillerin ufkunu karartacağı için gelecek nesillere karşı sorumluluğa uymaz, onlara ihanet, böyle bir şeye hakkımız yok.” (Sf. 63)</blockquote>Medeni, ince sayılır, toplam 106 sayfa. Ama kısalığı sizi yanıltmasın, içerdiği tartışmaların derinliği ve kapsamlılığıyla kütüphanenizi epey ağırlaştırmaya aday bir kitap.

Zappa Zamanlar

Hakan Altınay, yeni ve farklı bir toplumsal oluş ve birliktelik hâlinin imkânlarını sorguluyor.

"Medeni", Muhabbet ve Güven 

28 Mayıs 2013 ile 30 Ağustos 2013 tarihleri arasında gerçekleşen Gezi Parkı eylemlerinin ardından protestoyu organize ettikleri iddiasıyla yargılanan 16 kişinin 8'i hakkında mahkemenin verdiği mahkumiyet kararları üzerinden tam 1 yıl geçti. Osman Kavala 2 bin 2 gündür, Mücella Yapıcı, Çiğdem Mater, Hakan Altınay, Can Atalay, Mine Özerden, Yiğit Ali Ekmekçi ve Tayfun Kahraman ise 365 gündür cezaevinde.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Arka plan: Gezi Parkı eylemleri&nbsp;</h2>Dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, İstanbul'daki Taksim Gezi Parkı'na "Taksim Yayalaştırma Projesi" kapsamında imar izni olmadan bir Topçu Kışlası inşa edilmesine yönelik kararı ve bu kararın ardından iş makinelerinin parka girmesi ile Gezi Parkı çevresinde eylemler başladı. 28 Mayıs 2013 tarihinde ağaçların ve doğanın tahribatını engellemek için başlayan eylemler, günler geçtikçe hükümet karşıtı kitlesel bir protestoya dönüştü ve Türkiye'nin neredeyse her ilinde protestolar düzenlendi.&nbsp;Polisin tazyikli su, cop, biber gazı gibi maddelerle orantısız güç&nbsp;kullanarak müdahalede bulunduğu eylemlerde 2'si polis en az 10 kişi hayatını kaybetti, 10 bine yakın kişi de yaralandı.&nbsp;30 Ağustos 2013 tarihinde son bulan eylemlerin ardından Gezi Parkı, birkaç hafta boyunca kapalı tutuldu. Bu süre içinde İBB peyzaj çalışması yaptı ve fıskiye gibi bazı noktaları onardı. Park daha sonra yeniden halkın kullanımına açıldı.&nbsp;<div dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Emniyet Genel Müdürlüğü raporlarına göre, bu süre boyunca Gezi Parkı'ndaki eylemlere destek vermek için Bayburt hariç Türkiye'nin tüm kentlerinde&nbsp;protesto gösterileri düzenlendi.Cumhurbaşkanı Erdoğan, hâlâ Gezi Parkı yerine Topçu Kışlası yapılacağı söylemini sürdürüyor. Temeli 2017 yılında atılan Taksim Camii de 28 Mayıs 2018'de ibadete açıldı. Taksim Meydanı bugün neredeyse tamamen betonla kaplı.</div><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kimler, neden yargılandı?&nbsp;</h2>Eylemlerin ilk gününde Savcı Muammer Akkaş tarafından bir soruşturma başlatıldı. Akkaş, telefon dinleme talebinde bulundu. Bir yandan da olaylarla ilgili emniyetten <a fr-original-style="" href="https://t24.com.tr/amp/haber/gezi-davasinda-kararin-uzerinden-bir-yil-gecti-osman-kavala-2002-gezi-tutuklulari-365-gundur-cezaevinde,1106129" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">rapor istedi.</a> Soruşturma devam ederken savcı Muammer Akkaş 25 Aralık operasyon girişimi nedeni ile soruşturmadan alındı ve yerine başka bir savcı atandı. Akkaş'ın topladığı delillerin de yer aldığı soruşturma 2019 yılında tamamlandı.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bilgi notu: 17-25 Aralık Operasyonları nedeniyle meslekten ihraç edilen Muammer Akkaş, FETÖ/PDY üyeliğinden aranıyor.&nbsp;</li></ul>Soruşturma sırasında birçok kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanların çoğu serbest bırakılırken bu süreçte Osman Kavala ve Yiğit Aksakoğlu tutuklandı. 2019 yılında soruşturmanın tamamlanmasının ardından İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 657 sayfalık bir iddianame hazırlandı.&nbsp;İddianamede sanıklara; "Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme", "mala zarar verme", "nitelikli mala zarar verme", "tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi", "ibadethanelere ve mezarlıklara zarar verme", "Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Aletler Hakkında Kanun'a muhalefet", "nitelikli yağma", "nitelikli yaralama" ve "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na" muhalefet suçları yöneltildi. 16 sanığın 606'şar yıldan 2 bin 970'er yıla kadar cezalandırılmaları talep edildi.&nbsp;İddianamenin 4 Mart 2019'da İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilmesinin ardından ilk duruşma, 24 Haziran 2019'da görüldü. Kavala ve Aksakoğlu'nun tutuklu yargılandığı duruşmada Ayşe Mücella Yapıcı, Çiğdem Mater Utku, Ali Hakan Altınay, Şerafettin Can Atalay, Tayfun Kahraman, Yiğit Ali Ekmekçi ve Mine Özerden ise tutuksuz yargılandı. Bu duruşma iki gün sürdü ve davada tutuklu yargılanan Osman Kavala'nın tutukluluğunun devamına diğer tutuklu yargılanan Yiğit Aksakoğlu'nun ise tutuksuz yargılanmasına karar verildi. Ayrıca mahkeme, haklarında yakalama kararı bulunan Can Dündar, Pınar Öğün, Gökçe Yılmaz, Handan Meltem Arıkan, Hanzade Hikmet Germiyanoğlu ve Mehmet Ali Alabora'nın yakalama kararlarının devamına karar verdi.&nbsp;Dava 18 Şubat 2020'de karara bağlandı. İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi tutuklu sanık Osman Kavala’nın da aralarında olduğu 9 sanığın beraatına, firari sanıkların ise dosyalarının ayrılmasına hükmetti.&nbsp;Savcılığın yerel mahkemenin kararını istinafa taşımasının ardından İstanbul Bölge Adliye 3. Ceza Dairesi 22 Ocak 2021'de 9 sanık hakkındaki beraat kararını bozdu. Karar sonrası İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi'nde, 28 Nisan 2021'de dava yeniden görülmeye başlandı.&nbsp;Geçtiğimiz yıl bugün İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen karar duruşmasında ise Osman Kavala hakkında ağırlaştırılmış müebbet&nbsp;hapis cezası verildi. Mücella Yapıcı, Çiğdem Mater, Hakan Altınay, Can Atalay, Mine Özerden, Yiğit Ali Ekmekçi, Tayfun Kahraman’a 18'er yıl hapis cezası verildi. Kavala dışındakilerin de ayrıca tutuklanmasına karar verildi. 8 kişi de o günden bu yana cezaevinde.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Avrupa boyutu&nbsp;</h2>Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi de dava sürecine dahil oldu. <a fr-original-style="" href="https://t24.com.tr/amp/haber/gezi-davasinda-kararin-uzerinden-bir-yil-gecti-osman-kavala-2002-gezi-tutuklulari-365-gundur-cezaevinde,1106129" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">T24'ten Gökçer Tahincioğlu durumu</a> şu ifadelerle anlattı:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 206, 20); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 206, 20); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"AİHM kararlarının uygulanıp uygulanmadığını Türkiye'nin de üyesi olduğu Avrupa Konseyi'nin Bakanlar Komitesi denetliyor. Komite, AİHM kararına rağmen Kavala'nın tahliye edilmemesi üzerine, 3 Aralık 2020'de, henüz duruşma yapılmadan ve Anayasa Mahkemesi başvuruyu görüşmeden Türkiye'yi uyardı. Komite, Kavala'nın tahliye edilmesi gerektiğini belirterek, incelemede olduğunu, Mart 2021'e kadar tahliyenin gerçekleşmesinin bekleneceğini, ardından yaptırım sürecinin işletilebileceğini bildirdi. Ancak açıklama yapılması dışında bugüne kadar yaptırım ile ilgili somut adım atılmadı. Komitenin yaptırım süreci yıllar sürebiliyor ve genellikle caydırıcı yaptırımlar kısa sürede işletilmiyor."</blockquote>Davada komitenin kararlarının ve yaptırım sürecinin başlatılmasının konu dahi edilmediğinin altını çizen Tahincioğlu, şu ifadeleri kullanıyor:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 206, 20); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 206, 20); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"AİHM, Kavala’ya yönelik hak ihlallerinin bütün sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılmasını istemişti. Ancak Türkiye, bütün sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırmak bir yana cezaevinden tahliye edilmesine bile yanaşmadı. Bu uygulamasını da AİHM’nin karara bağladığı dosya ile Kavala’nın o an yargılandığı dosyanın farklı olduğu iddiasıyla savundu. Ancak karar, bu dosyalar arasında hiçbir fark bulunmadığını, sadece zaman zaman suçlamaların değiştiğini gösteriyor. AİHM de kararın uygulanmadığını tespit etti. Bakanlar Komitesi, bunun üzerine yaptırım sürecini resmen başlattı. Ancak sürecin nasıl ilerleyeceği belirsiz. Zira bugüne kadar örneği yok."</blockquote><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yakınları ne dedi?&nbsp;</h2><a fr-original-style="" href="https://www-cumhuriyet-com-tr.cdn.ampproject.org/c/s/www.cumhuriyet.com.tr/amp/turkiye/gezi-davasi-tutuklularinin-aileleri-cumhuriyete-konustu-1-yildir-hakim-bekliyoruz-2074850" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Cumhuriyet Gazetesi’nden Beste Çelik’e konuşan</a> tutuklu ailelerinden Mücella Yapıcı’nın kızı&nbsp;Cansu Yapıcı, "Benim annemle klasik anne-kız ilişkisinin dışında biz meslektaşızdır, gezide de birlikteyizdir, ev arkadaşıyızdır, birlikte hareket ederiz her zaman. Onun 1 yıldır yokluğu hepimizi zorladı. Özellikle güzel günlerdeki eksikliklerden bahsedilir, yılbaşları bayramlar ama özellikle deprem zamanı çok zordu. Bize ilk görüşte, 'Cezaevinde kapılar elle açılıyor, herhangi bir deprem olması durumunda burada ciddi can kayıpları olabilir' dedi. Zaten içeriye girdiğinden beri cezaevinin mekansal araştırmasını yürütüyor. &nbsp;Gezi'de öldürülen çocuklarımızın katillerinin yargılanması için mahkeme mahkeme senelerce gezdik. Gerçek Gezi Davası kaybettiğimiz bu arkadaşlarımızın katillerinin yargılandığı dava olacak." dedi.&nbsp;Tayfun Kahraman’ın eşi&nbsp;Meriç Demir Kahraman&nbsp;ise "Demokrasinin yeniden tesis edilmesine, hukukun yeniden tesis edilmesine, bir çeşit katkı sağlayacaksa yaşadığımız şey, biz bu mücadeleyi bu kararlılığımızla sürdürmeye hazırız. 1 senedir de bunun çok çeşitli şekillerde mücadelesini vermeye devam ediyoruz. Bizim iki tane çocuğumuz var: Hakan ve Hande Altınay’ın oğulları Ege ve bizim kızımız Vera. 1 yıldır, haftada bir kez bir saat babalarını çift cam arkasından telefonla görüşmek zorunda bırakılmaları çok acı. Ama onlar da çok güçlü birer çocuk ve Vera’yı Vera yapan Ege’yi Ege yapan olaylardan birinin bu olacağını düşünüyorum." ifadelerini kullandı.&nbsp;Gezi Parkı eylemlerinin destekçileri de dün cezaevleri önünde tutuklular için "yanınızdayız" yazılı pankartlar açtı. Eylemciler, "gezi ruhunun daima devam edeceğini" vurguladı.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2023/3/2/1682435358771.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.70" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">

Aposto Gündem

Gezi Parkı davasında Osman Kavala ve diğer 7 sanık hakkında verilen hapis cezalarının üstünden 1 yıl geçti. Kavala 2 bin 2, diğer sanıklar ise 365 gündür cezaevinde.

Gezi Parkı davası kararının birinci yılı 

• Gezi tutuklarının cezaevinde 6'ncı aylarını doldurmaları nedeniyle Twitter'da #GeziyeBinSelam etiketiyle binlerce paylaşım yapıldı. Aralarında sanatçılar, siyasetçiler ve gazetecilerin de olduğu çok sayıda kişi Mücella Yapıcı, Can Atalay, Tayfun Kahraman, Çiğdem Mater, Mine Özerden ve Hakan Altınay'ın serbest bırakılması çağrısında bulundu.

Azra'yı keşfetmek.&nbsp;Çok sakin, çok utangaç bir çocukluk geçirdiğini söylüyor Azra: "3 yaşından itibaren beni İstanbul Film Festivali'ne götürmeye başlamışlar çanta gibi çünkü koydukları anda duruyormuşum." İzlediğini hatırladığı en eski filmin Kusturica'nın Çingeneler Zamanı&nbsp;olduğunu söylüyor ve ekliyor: "Çünkü oradaki kızın adı da Azra'ydı." Şehir plancısı, koruma plancısı, mimar bir aileden geliyor. Beşiktaş'ta, Abbasağa Parkı'nın oralarda doğup büyümüş ve buranın İstanbul'un yıllar içinde çok da değişmeyen mahallelerinden biri olmasından mutlu. Çocukluğu aktivist ve bu kenti seven insanların arasında geçmiş, hatta Mücella Yapıcı'yla kayığa binip Kız Kulesi'ne bir protestoya götürüldüğünü hatırlıyor: "Bir yeri korursanız onun içindeki hikâyenin de korunacağı çok erken yaşta öğretildi bana."Bir adım geriden.&nbsp;Azra'nın ilk uzun metrajlı filmi Hayaletler'in&nbsp;Venedik'te ve Antalya'da ödüller kazandığı haberlerini Chicago'dayken alıyorum. Film uzun süre en merak ettiklerim listesinde zirveye oturuyor ve sonunda ilk doz COVID-19 aşımı olduğum bir nisan gününün akşamında bilgisayarımın ekranından izliyorum filmi. Azra filminin "distopik" diye tarif edilmesinden pek hazzetmediğini söylese de bana bir distopyayı çağrıştırıyor. Belki de haklı. Bir yılı aşkın süredir eve kapanmış ve birkaç saat önce ABD ordusu tarafından bir stadyumda aşı vurulmuş olmak çok daha distopik gelebilir kulağa.Akvaryum.&nbsp;Keşif Sineması’nda daha önce yollarımızın kesiştiği birçok film gibi günümüz Türkiye’sinin bir arada yaşamaya çalışan çok farklı insanlarını bir araya getiriyor Hayaletler. Kentsel dönüşüm, toplumsal kutuplaşma, eril şiddet, yozlaşmışlık... Film, tüm bu sorunların parçası, sebebi ya da sonucu insanları bir kavşakta, bir mahallede karşılaştırıyor. Şehrin kaosunu, etrafımızdaki bir parçası olduğumuz öfkeli ve kaygılı insan mozaiğini; diğer bir deyişle beni ve seni, bizi ve onları aynı distopyada buluşturuyor. Bazıları birbirine zarar verme potansiyeli olan balıkların bir arada yaşadığı (ya da yaşamaya zorlandığı) bir akvaryum gibi geliyor bu bana. Tıpkı hayatın kendisi gibi.Dekor değil, karakter.&nbsp;Hayaletler&nbsp;17 günde, 33 mekânda çekilmiş. Filmin geçtiği kurmaca mahalle Sucular; Fikirtepe'den Karaköy'e İstanbul'un birçok köşesinden izler taşıyor. İstanbul'u bir dekor olarak kullanmayı çok sevmediğini, karakter olarak yazdığını söylüyor Azra. Filmden bazı sahneler aklıma geliyor, gerçekten de İstanbul'un yaşadığını gösterebildiğini düşünüyorum. Kendisi de çekimler sırasında İstanbul'un değişim ve dönüşüm hızına şaşırdığını hatırlıyor zaten: “Hayaletler’i yaparken biraz savaş fotoğrafçısı gibi çektiğimi söylüyorum hep. Çekerken bazı binalar bir gün sonra yıkılıyordu. […] Şehir böyle bir şey ve şu an yıkılıyor, yenisi yapılıyor.”<img src="https://images.aposto.com/2022/8/1/1664215492801.jpeg" width="550" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.67" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Azra ve Emre, Hayaletler'in birkaç sahnesinin çekildiği Karaköy sokaklarında. | Fotoğraf: Deniz SabuncuSulukule'den Maltepe'ye.&nbsp;Sulukule kurtarılamadıktan sonra ona bir ağıt yaktığı kısa belgeseli Sulukule Mon Amour'da da Hayaletler'in Maltepe'deki çekimleri sırasında da mahalleliyle kurduğu yakın ilişkilerden söz ediyor Azra. “Sulukule’de benim yalnızca orada çekip gittiğimi zannetiler." diyor ama filmin başarısının büyük olasılıkla sebebi oradaki çocuklarla aylarca zaman geçirmiş olması. Sulukule Mon Amour'da o çocuklardan birinin kurduğu, “Dans benim kurtuluşum, ben diğer insanlar gibi olmak istemiyorum.” cümlesi, bizi her iki filmde önemli bir yeri olan dansa ve müziğe sürüklüyor.Hayaletler. Hayaletler'deki bir sahne hakkında bir röportajında söylediği şu ifadeyi not almışım kenara: “Eyleme giden feminist bir kadının hikâyesini anlatırken onun üzerindeki baskıyı anlatabilmek için onun videosunu çeken adamın hikâyesini de anlatmak."&nbsp;Bunu ona hatırlattığımda, “Ben yalnızca feminist bir protesto çekmek için film yapmıyorum.” diyor. “Genel düşünmek bana çok daha olgun ve sosyolojik olarak çok daha doğru geliyor.&nbsp;O adamın beni neden çektiğini herkesin anlamasını istedim. Benim yalnızca gösterilecek bir varlık değil, bunun etrafında dolananın çok daha tehlikeli olduğunu göstermeyi, biraz domino etkisi yaratmayı.”<img src="https://images.aposto.com/2022/8/1/1664215500498.jpeg" width="550" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.67" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Azra ve Emre, keşif turları sırasında Karaköy'deki Kurşunlu Han'a da uğruyor. | Fotoğraf: Deniz SabuncuAzra'yla keşfetmek.&nbsp;Andrea Arnold sinemasını konuşmaya başlar başlamaz Karin Karakaşlı’nın “Boşlukları dolduruyorum ben yazarken.” cümlesini hatırlatıyor Azra. Boşlukları doldurmayı seven bir yönetmen diyor Arnold için. Yalnızca göstermekle bitmeyecek olgunlukta, ters köşe yapmayı çok iyi bilen bir sineması olduğunu söylüyor: “American Honey’i izlediğimde Atlas Sineması çıkışında herkeste hamamdan çıkmış gibi bir rahatlık vardı. Öyle bir sarabiliyor ki filmlerinin aurası, işte evrensel dil budur.”Arnold'ın toplumsal gerçekçiliği, Arnold'ın vahşeti.&nbsp;Andrea Arnold’ın örneğin Dardenne Kardeşler’den farklı bir toplumsal gerçekçiliği olduğunu, onların aksine içten ve derinden bir sinema yaptığını hissettirdiğini söylüyor. Wasp,&nbsp;Red Road, Fish Tank...&nbsp;Kendi yaşamının geçtiği yerlerde, kendi tanık oldukları hakkında filmler yaparak başlamasının etkisi olduğunu düşünüyorum. "Andrea Arnold çok akıllı bir kadın." diyor Azra, "Hissettirmeden çok vahşi bir şey de izlettiriyor bize. Vahşet yalnızca Scorsese’nin filmlerindeki gibi kana bulanmak değil ama karakterlerin sertçe duvarlara çarpması bence. Ve bunu yapabilmek çok zor bir iş." Arnold'ın filmlerindeki karakterlerden, olası hislerinden konuşuyoruz. Şu cümlesi çok hoşuma gidiyor: “Hoş karakterlerin hepsiyle arkadaş olmak isterdim gibi geliyor bana.”Diyor ki...<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(224, 101, 53); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Kendimi rahat hissettirmeye başlayan ilk adımlardan biri sanırım sinema. Bir dünyayı kurabilmek, size ait bir dünyanın olması. Fotoğrafla da böyle tanıştım, 11 yaşında fotoğraf çekmeye başladım. Makinenin içinden bakınca bana ait olduğunu hissedip rahatlıyordum.”</blockquote>

Duende

“Bir yeri korursanız onun içindeki hikâyenin de korunacağı çok erken yaşta öğretildi bana.”

Savaş fotoğrafçısı gibi film çekmek: Azra Deniz Okyay

Direniş dersleri, iktidar atlası, ekmek ayaklanmaları

• İki kez beraatle sonuçlanan ancak üçüncü kez açılan <a fr-original-style="" href="https://tr.wikipedia.org/wiki/Gezi_Park%C4%B1_olaylar%C4%B1" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Gezi Parkı protestolarına</a> ilişkin davanın nihai duruşması, İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görüldü. Osman Kavala'ya ağırlaştırılmış müebbet; Mücella Yapıcı, Çiğdem Mater, Hakan Altınay, Mine Özerden, Can Atalay, Tayfun Kahraman ve Yiğit Ali Ekmekçi'ye de 18’er yıl hapis cezası&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.birgun.net/haber/gezi-davasi-nda-karar-adalet-katledildi-yargilananlara-ceza-yagdi-385502" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">verildi</a>.• Türkiye'nin <a fr-original-style="" href="https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0stanbul_S%C3%B6zle%C5%9Fmesi" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">İstanbul Sözleşmesi</a>'nden çekilme kararına karşı açılan davalar toplu şekilde Danıştay'da görüldü. Savcının mütalaasında, "TBMM'nin onayına bağlı bir uluslararası sözleşmenin, kaldırılmasının da ancak TBMM'nin tasarrufuyla mümkün olabileceği" belirtilirken; söz konusu kararın "yetkide ve usulde parallelik ilkesi uyarınca hukuka uygun olmadığı" görüşüne de yer <a fr-original-style="" href="https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-61254432" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">verildi</a>.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bir adım geriden:&nbsp;Kadın cinayetlerini, şüpheli kadın ölümlerini ve hukuki süreçleri takip ederek; öldürülen kadınların ailelerine ve şiddet gören kadınlara hukuki destek sağlayan Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu'na&nbsp;kapatma davası <a fr-original-style="" href="https://kadincinayetlerinidurduracagiz.net/gorseller/3016/kadin-cinayetlerini-durduracagiz-platformu-dernegi-hukuksuz-davalarla-kapatilamaz" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">açılmıştı</a>.</li></ul>• Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın akrabalarının, sunduğu yüksek düzeyde gizlilik ve vergi avantajı nedeniyle dünyanın süper zenginlerinin tercih ettiği Man Adası’na para gönderdiği iddiası Yargıtay&nbsp;kararıyla <a fr-original-style="" href="https://www.dw.com/tr/yarg%C4%B1tay%C4%B1n-man-adas%C4%B1-karar%C4%B1-ne-ifade-ediyor/a-61479380" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">doğrulandı</a>.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bir adım geriden:&nbsp;Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) lideri Kemal Kılıçdaroğlu, konuyla ilgili bilgileri 28 Kasım 2017’deki partisinin grup toplantısında iddia etmiş; 2011’de gerçekleşen ve toplamda 18 milyon dolarlık&nbsp;para transferleriyle ilgili Swift mesajlarını ve dekontlarını kamuoyuyla paylaşmıştı.</li></ul>• <a fr-original-style="" href="https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/04/20220426-8.htm" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu</a>, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Detaylar: Spor kulüpleri, dernek statüsünden çıkıp anonim şirkete dönüşebilecek veya birleşerek federasyon ve konfederasyon şeklinde üst kuruluşlar oluşturabilecekler. Ayrıca spor kulüpleri, kanunun öngördüğü denk bütçe&nbsp;gerekliliği kapsamında; önceki yılda elde ettiği brüt gelirin yüzde 10’u kadar borçlanabilecekler. Kulüp yöneticileri, mevzuat ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kasıtlı olarak veya ihmal ettikleri takdirde; doğacak zararlardan mütelsilen sorumlu&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://apos.to/s/625588d664fe06000621b11e" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">olacaklar</a>.</li></ul>• Anayasa Mahkemesi, bir belediye çalışanının yaptığı bireysel başvuru kapsamında parmak izi&nbsp;ile mesai takibinin yapılmasını, "özel hayata saygı hakkı kapsamında kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlali" olduğuna <a fr-original-style="" href="https://www.aa.com.tr/tr/gundem/anayasa-mahkemesi-parmak-izi-ile-mesai-takibini-hak-ihlali-saydi/2567134" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">hükmetti</a>.• Türk Parası Kıymetini Koruma (TPKK) Hakkında 32 sayılı Karar'a ilişkin 2008-32/34 sayılı Tebliğ'de değişiklik yapılarak; Türkiye’de yerleşik kişiler arasında akdedilecek menkul satış&nbsp;sözleşmelerine konu ödeme yükümlülüklerinin, Türk Lirası&nbsp;cinsinden yerine getirilmesi ve kabul edilmesi zorunluluğu <a fr-original-style="" href="https://www.hmb.gov.tr/duyuru/turk-parasi-kiymetini-koruma-hakkinda-32-sayili-karara-iliskin-2008-32-34-sayili-tebligde-degisiklik-yapilmasina-dair-2022-32-66-sayili-teblige-iliskin-duyuru" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">getirilmiştir</a>.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Detaylar:&nbsp;Tebliğ'de geçen “menkul" ibaresi, gayrimenkul tanımına girmeyen her türlü mal ve eşyayı kapsamaktadır. Kamu kurum ve kuruluşlarının veya Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı şirketlerinin taraf olduğu menkul satış sözleşmeleri bu zorunluluk kapsamında olmayacaktır.</li></ul>• İstisnai olarak Türk vatandaşlığına başvuru için satın alınması ve en az üç yıl&nbsp;elde tutulması gereken gayrimenkulün asgari değeri, 250 bin&nbsp;dolardan 400 bin&nbsp;dolara <a fr-original-style="" href="https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/istisnai-turk-vatandasligi-icin-satin-alinacak-gayrimenkul-degeri-250-binden-400-bin-dolara-cikarilacak/2562620" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yükseltildi</a>.• Almanya Bankacılık Denetleme Kurumu (BaFin), kara parayla mücadele kanununun ihlal edilmemesi için Ziraat Bankası'nın yurt dışı iştiraki olan Ziraat Bank International AG'ye temsilci <a fr-original-style="" href="https://www.bafin.de/SharedDocs/Veroeffentlichungen/DE/Massnahmen/60b_KWG_84_WpIG_und_57_GwG/meldung_2022_04_19_60b_Ziraat_Bank_International.html" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">atadı</a>.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bir adım geriden:&nbsp;BaFin, Temmuz 2021'de Ziraat Bankası International AG'nin bazı kredi işlemleri ve bankanın bilançosuyla ilgili endişeleri nedeniyle kurum nezdinde görüşmeler gerçekleştirdiğini duyurmuştu.</li></ul>• Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), tarafından&nbsp;dijital banka&nbsp;faaliyeti gerçekleştirmek üzere Hayat Katılım Bankası A.Ş. unvanlı bir katılım bankası kurulmasına izin verildi. Söz konusu kuruluşun, Dijital Banka Yönetmeliği'ndeki koşullar ve Bankacılık mevzuatındaki diğer yükümlülükleri yerine getirmesi ve faaliyet izni alması <a fr-original-style="" href="https://fintechtime.com/tr/2022/04/hayat-holding-katilim-bankasi-kuruyor/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">gerekiyor</a>.• Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından, Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı Kuruluşlar için elektronik ortamda şüpheli işlem bildirimi gönderebilmelerine ilişkin rehber <a fr-original-style="" href="https://ms.hmb.gov.tr/uploads/sites/12/2022/04/KVHS-Rehberi-16.04.2022.pdf" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yayımlandı</a>.

Mücella Yapıcı ile ilgili hikayeler