• Finlandiya’nın eski Başbakanı Alexander Stubb, önümüzdeki yılın Ocak ve Şubat aylarında yapılacak iki aşamalı cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olacağını duyurdu.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Arka plan: Mevcut Başbakan Petteri Opo ve Finlandiya'nın muhafazakâr Ulusal Koalisyon Partisi, Stubb’dan aday olmasını istemişti. Yapılan son anketlerde ise Finlandiya’nın NATO üyeliğinin kilit müzakerecisi olan eski Dışişleri Bakanı Pekka Haavisto üst sıralarda görülüyordu.</li></ul>

Aposto Gündem

Finlandiya bugün NATO'ya ittifakın 31'inci üyesi olarak resmen katıldı. Finlandiya’nın katılımı, ülkenin Dışişleri Bakanı Pekka Haavisto'nun katılım belgelerini ABD'den mevkidaşı Antony Blinken'a teslim ettikten sonra resmiyet kazandı. Bunun üzerine Finlandiya bayrağı Brüksel’deki NATO merkezinde dalgalanan bayraklar arasına katıldı.Tarihte bugün: NATO kuruldu<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Finlandiya’nın NATO’ya giriş tarihi olan 4 Nisan, aynı zamanda NATO’nun kuruluş anlaşması olan ve 1949’da imzalanan Washington Anlaşmasının yıldönümüne denk getirildi. Askerî ittifakın Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, "Yıldönümümüzü kutlamak için Finlandiya’nın İttifak’ın tam üyesi olmasından daha iyi bir yol düşünemiyorum" dedi.</li></ul>Tepkiler: Finlandiya Savunma Bakanı Antti Kaikkonen, bugünün Finlandiya için büyük bir gün olduğunun altını çizerek "Finlandiya'nın NATO'ya katılması her iki taraf için de kazanç. Bu bir 'kazan kazan' durumu" değerlendirmesinde bulundu.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistro, Twitter'dan yaptığı açıklamada ülkenin tarihinde yeni bir dönemin başladığını ve askeri tarafsızlık döneminin sona erdiğini duyurdu. Niinistro’nun açıklamasında, “ülkenin NATO üyeliğinin kimseyi hedef almadığı” ifadesine yer verdi.</li></ul>Bir adım geriden: Finlandiya, Sovyet saldırganlığına karşı kendilerini koruyamadıkları için Sovyetler Birliği'ne doğrudan karşı çıkmamayı seçerek Rus komşusuyla onların dış politikasına ilişkin önemli tavizleri kabul ederek iyi geçinen tarafsız bir ülkeydi. Bu tarafsızlık 1948 Finlandiya-Sovyet Antlaşması, özellikle "iki ülkenin hiçbirinin komşusuna karşı bir ittifaka katılmamasını garanti eden bir dostluk, işbirliği ve karşılıklı yardım anlaşması" ile imza altına alınmıştı ve bu nedenle Finlandiya Marshall Planına ve NATO'nun kurulmasını resmîleştiren Kuzey Atlantik Antlaşmasına da katılamamıştı.Neden şimdi? Rusya'nın 24 Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgale başlamasının en önemli sonuçlarından biri, askeri olarak "tarafsız" statüde olan iki İskandinav ülkesi Finlandiya ve İsveç'in, olası bir Rus saldırısına karşı NATO'ya katılımı gündemlerine alması oldu.Bilgi notu: Finlandiya, Rusya ile 1300 kilometrelik ortak sınırı paylaşıyor. Bu AB'nin Rusya ile olan en uzun sınırı. Bu nedenle Atlantik Paktı'na katılması, NATO sınırlarını Rusya sınırına kadar taşımak anlamına geliyor.Türkiye’den veto: Tarafsızlığını 70 yıl boyunca koruyan Finlandiya, geçtiğimiz Mayıs ayında NATO’ya “gecikmeksizin” katılmaktan yana olduklarını açıklamışlardı. Bu kararı Almanya ve Fransa gibi ittifak ülkeleri desteklerken, Cumhurbaşkanı Erdoğan bunu "tehlikeli bir adım" olacağını dile getirip veto eden ilk NATO lideri olmuştu. Türkiye’nin veto oyunu Macaristan takip etmişti.Neden? itirazının nedeni ise Erdoğan’ın bu iki İskandinav ülkesinin, "Türkiye'nin terörle mücadelesine destek vermemesi" ve hatta PKK'nın Suriye uzantısı olan YPG'ye destek verdikleri iddiasıydı.Kırılma noktası: Ocak ayında Stockholm’de Danimarkalı aşırı sağcı siyasetçi Rasmus Paludan’ın Türkiye Büyükelçiliği binası önünde Kur’an yakması ve Erdoğan’ın hedef alındığı protestolar üzerine Erdoğan, Finlandiya’nın NATO üyeliğine yeşil ışık yakarken İsveç’e uyarı vermişti.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İskandinav ülkelerinin NATO’ya girmesini onaylamayan iki ittifak ülkeden biri olan Macaristan, 27 Mart’ta Parlamentosu’nda aylardır gündemde bekleyen Finlandiya’nın NATO üyeliğini onaylamıştı. Üzerine, TBMM Genel Kurulunda da kabul edilmişti.</li></ul>Rusya’dan tepkiler: Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Alexander Grushko, NATO güçlerinin ve kaynaklarının Finlandiya’ya konuşlandırılması halinde, “Rusya’nın askeri güvenliğini sağlama almak için ek adımlar atılacağını” söyledi. Rusya'nın Belarus Büyükelçisi de, Belarus’a taktik nükleer silahların yerleştirilebileceğini söylemişti.İsveç ne dedi? İsveç Dışişleri Bakan Billström, "Finlandiya ile birlikte girmek bizim için çok önemliydi. Yasanın 1 Haziran'da yürürlüğe girecek son kısmı dışında, Türkiye ile imzalanan muhtırada verilen tüm taahhütleri yerine getirdik. Bu nedenle şimdi Türk ve Macaristan parlamentolarının üyeliğimizi onaylamasını bekliyoruz" ifadelerini kullandı.Bir adım sonrası: ABD’nin NATO Büyükelçisi Julianne Smith, Temmuz ayında yapılacak zirvede İsveç’in de ittifaka katılmasını umduklarını söyledi.

Finlandiya bugün NATO’ya ittifakın 31’inci üyesi olarak resmen katıldı.

NATO'nun 31'inci üyesi: Finlandiya

• Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Portekiz'den mevkidaşı Joao Gomes Cravinho ile görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, İsveç ve Finlandiya'nın NATO üyelik sürecine ilişkin "Sorunlu olan ülke ile daha az sorunlu ülke arasında ayrım yapmak adaletli tutum olacak. Türkiye olarak ayrı ayrı değerlendirebileceğimizi düşünüyoruz" dedi. Çavuşoğlu, üyelik sürecinin başından beri Türkiye'nin Finlandiya ile daha az sorunu olduğunu vurguladı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Finlandiya İsveç'i de istiyor:&nbsp;Finlandiya Dışişleri Bakanı Pekka Haavisto konuya ilişkin açıklamasında "En büyük arzumuz, İsveç ile birlikte NATO'ya katılmaktır" ifadelerini kullandı.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bir adım geriden: Cumhurbaşkanı Erdoğan geçtiğimiz gün konuya ilişkin açıklamasında "Biz icabında Finlandiya’yla ilgili farklı bir mesaj verebiliriz. Finlandiya’yla ilgili farklı mesajı verdiğimiz zaman İsveç şok olacak. Ama Finlandiya da aynı yanlışı yapmaması lazım" demişti.&nbsp;</li></ul>

• ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, Türkiye'nin İsveç büyükelçiliği önünde Kuran-ı Kerim yakılmasının "NATO birliğine karşı bir sabotaj olabileceğini" söyledi. Olayı "mide bulandırıcı ve tiksindirici" sözleriyle tanımlayan Price, "bir eylemin aynı anda hem hukuki hem de korkunç olabileceğini" söyleyerek İsveç'in tutumunu savundu.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">NATO'dan tepki: NATO Genel Sekreteri Jans Stoltenberg “İfade özgürlüğü, fikir özgürlüğü İsveç'te ve diğer tüm NATO ülkelerinde değerli bir ilke. Bu nedenle bu uygunsuz eylemler otomatik olarak yasa dışı sayılmaz.” diyerek Türkiye ve Macaristan'a, İsveç ve Finlandiya'nın NATO üyeliğine onay verme sürecini hızlandırma çağrısı yaptı.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Üçlü mekanizma iptal: Türkiye'nin talebi üzerine Türkiye, İsveç ve Finlandiya arasında önümüzdeki ay yapılması planlanan üçlü mekanizma toplantısı süresiz bir şekilde iptal edildi.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İsveç'ten açıklama: İsveç Dışişleri Bakanı Tobias Billstrom, ülkesinin NATO üyeliği konusunda Türkiye’ye verdiği sözleri yerine getirdiğini savundu.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Finlandiya'dan açıklama:&nbsp;Finlandiya Dışişleri Bakanı Pekka Haavisto, üçlü mekanizma konusunda "molaya ihtiyaç olduğunu", öncelikleri İsveç ile birlikte üyelik olsa da ülkesinin İsveç olmadan da NATO'ya katılmayı düşünmesi gerektiğini kaydetti.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bir adım geriden:&nbsp;Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kuran yakılmasının ardından "İsveç, NATO üyeliği konusunda bizden destek beklemesin" açıklamasını yapmıştı.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Öte yandan: Hollanda'da aşırı sağcıların Kuran yakması üzerine Dışişleri Bakanlığı, Hollanda'nın Ankara Büyükelçisi'ni çağırarak olayı protesto etti.&nbsp;</li></ul>

• İsveç'te Novus şirketinin araştırması, toplumun %37'sinin ülkenin NATO üyesi olmasını desteklediğini, %35'inin karşı çıktığını, %28'inin kararsız olduğunu gösterdi. Üyeliğe destek 5 yılda %5 artarken karşı çıkanların oranı %8 azaldı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">"Süper güç" endişesi: Ukrayna kriziyle gündeme gelen Avrupa güvenliği tartışması kapsamında yapılan araştırmada, toplumun %59'unun Rusya'dan, %29'unun ise ABD'den "süper güç olarak endişe ettikleri" ortaya çıktı. Ülkede merkez sağ ve liberal partiler, NATO üyeliğine destek verirken parlamentoda çoğunluktaki sol ve aşırı sağ partiler karşı çıkıyor.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Finlandiya:&nbsp;Rusya'ya komşu olan Finlandiya'da Kantar şirketinin yaptığı araştırma, NATO üyeliğine destek verenlerin oranının %28, karşı çıkanların oranınınsa %42 olduğunu gösterdi. Kararsızların oranı %30 oldu. Üyeliğe karşı çıkanların oranı ilk kez %50'nin altında bulunurken destek verenlerin oranı 2019'dan bu yana %8'in <a fr-original-style="" href="https://www.helsinkitimes.fi/finland/finland-news/domestic/20816-hs-opposition-to-nato-membership-drops-to-record-low-in-finland.html" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">üzerinde arttı</a>.&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Basın açıklaması: NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, İsveç Dışişleri Bakanı Ann Linde ve Finlandiya Dışişleri Bakan Pekka Haavisto ile ortak basın açıklaması düzenledi. Stoltenberg, "İttifakın doğu kısmında mevcudiyetimizi daha da artırmayı düşünüyoruz. İlave NATO muharip birliklerinin konuşlandırılması da buna dâhildir."&nbsp;açıklamasında <a fr-original-style="" href="https://www.aa.com.tr/tr/gundem/nato-ittifakin-dogu-ve-guneydogusunda-varligini-artirmayi-dusunuyor/2484299" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bulundu</a>.&nbsp;</li></ul><img src="https://images.aposto.com/2022/0/2/1643117041923.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.76" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">

Pekka Haavisto ile ilgili hikayeler