<a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/batur-%C5%9Fehirlio%C4%9Flu-9a56a72ab/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Batur Şehirlioğlu</a>Son dönemlerde ülkemizde pestisit ile ilgili Türkiye’den Avrupa’ya ihraç edilip de pestisit nedeniyle geri dönen başlıklı birçok habere tanık oluyoruz. Ne yazık ki, Türkiye, pestisit kaynaklı bildirimlerde <a fr-original-style="" href="https://www.bugday.org/blog/turkiye-pestisit-kaynakli-bildirimlerde-yine-ilk-sirada/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ilk sırada</a> yer alıyor. Hem gezegenimize hem de insan sağlığına ciddi zararlar veren pestisitlerle mücadele etmek amacıyla Buğday Derneği tarafından başlatılan Zehirsiz Sofralar projesini konuşmak adına Buğday Derneği Genel Müdürü Batur Şehirlioğlu ile bir röportaj gerçekleştirdik.&nbsp;1. Pestisit nedir? Bu kimyasalların insanlar ve çevre üzerindeki etkileri nelerdir?Pestisitler endüstriyel tarımda yetiştirilen ürünler için zararlı olabilecek böcek, ot gibi canlılar ile hastalık etmenlerine karşı, koruma amaçlı kullanılan kimyasal maddeler veya mikroorganizmalardır. Pestisitler bir veya daha fazla aktif madde yanında çözücü, emülgatör ve yapıştırıcı maddeler gibi farklı içeriklere de sahiptirler. “-icide” eki belirli bir kişiyi ya da bir şeyi öldüren biri ya da bir şey, öldürme eylemi anlamına gelmektedir. Örneğin aslında “insecticide” (insektisit) böcek ilacı değil, böcek öldürücü demektir. Tarım ilacı, bitki koruma ürünü vb. gibi adlarla satılan bu ürünlerin içeriğindeki aktif maddelerin büyük çoğunluğu özünde zehirdir. &nbsp;Genel olarak kalıcı, biyobirikimli ve toksik etkileri olan pestisitler insan sağlığı üzerinde akut ve uzun süreli etkilere neden olabiliyor. Pestisitlerin insan sağlığı dışında biyolojik çeşitliliğe, toprağa ve toprak ekosistemine, su ekosistemine ölümcül zararları bulunmaktadır. Pestisitlerin insan sağlığı üstündeki zararlarına ise daha detaylı biçimde Zehirsiz Sofralar websitemizdeki ilgili <a fr-original-style="" href="https://zehirsizsofralar.org/pestisitlerin-insan-sagligina-etkileri-ve-pestisit-zehirlenmeleri/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bağlantıdan</a> ulaşabilirsiniz.&nbsp;2. Buğday Derneği'nin 'Zehirsiz Sofralar' projesinin amacı nedir? Hikayesini paylaşabilir misiniz?Buğday Derneği’nin, Avrupa Birliği tarafından Sivil Toplum Diyaloğu V Programı kapsamında finanse edilen ve Avrupa Pestisit Eylem Ağı ortaklığında yürüttüğü “Zehirsiz Sofralar” projesi Nisan 2019’da başladı. Projenin amacı hem pestisitlerin zararlarına dikkat çekip kademeli olarak kullanımlarının sonlandırılamasını sağlamak hem de agroekoloji, organik, onarıcı tarım gibi ekolojik ve bütüncül üretim sistemlerine, kültürel uygulamalar, biyolojik, biyoteknik, fiziksel ve mekanik yöntemlere dikkat çekmekti. Bu amaçla hazırlanan 16 bölümlük Zehirsiz Sofralar belgeseli projenin en önemli çıktıları arasında yer aldı.Buğday Derneği tarafından Kasım 2019’da düzenlenen Zehirsiz Sofralar Uluslararası Konferansı sırasında, proje sürecinde 100’ün üstünde sivil toplum örgütü ve sivil inisiyatif tarafından kurulan Zehirsiz Sofralar Sivil Toplum Ağı tarafından başlatılan “Zehirsiz Kampanya” 160 binin, şu an ise güncel olarak 200 bin sınırında imza desteği aldı. Tarım ve Orman Bakanlığı, insan ve çevre sağlığına olumsuz etkileri nedeniyle, 2020 yılında 25 pestisit aktif maddesini yasaklarken, 7 tanesinin kullanımına ise sınırlama getirdi. Böylece, AB sürecinde yasaklanan pestisit sayısı 200’ü aştı. Kampanya sürecinde Zehirsiz Kampanya’nın talepleri ile ilgili TBMM’de 3 soru önergesi, 1 araştırma önergesi verildi.3. Pestisit kaynaklı sorunları azaltmak için ülke olarak hangi adımları atabiliriz?Zehirsiz Sofralar web sitemizde hem üreticiler, hem tüketiciler hem de karar vericiler için önerilerimizi detaylı olarak inceledik. İlgili <a fr-original-style="" href="https://zehirsizsofralar.org/ne-yapmali-2/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bağlantıdan</a> tüketiciler olarak haklarımızın farkında olmak ve gıda tercihlerimizi gözden geçirmek, üreticiler olarak zehirsiz üretmenin nasıl mümkün olabileceği konularında çok detaylı bilgi alabilirsiniz.4. Zehirsiz tarım uygulamalarının iklim kriziyle mücadelede önemi nedir?Gıda üretim tüketim zincirinin küresel sera gazı emisyonları içindeki payını belirlemede hangi etkenlerin, nasıl hesaba katılacağı konusunda büyük belirsizlikler var. Bu nedenle pestisit kullanımının iklim krizi üzerinde ne kadarlık bir paya sahip olduğunu söylemek zor.&nbsp;Hem pestisitlerin üretilmesi, nakliyesi ve uygulaması sırasında enerji tüketildiği için, hem de kullanım ile birlikte atmosfere aktif maddeler ve diğer pestisit bileşenleri salındığı için sera gazı emisyonuna yol açıyorlar. Pestisitler, henüz çok iyi bilinmese de, toprak üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle de daha fazla emisyona sebep oluyor. ABD’deki araştırmalar gösteriyor ki, chloropicrin gibi yaygın kullanılan fümiganlar topraktaki N2O (diazot monoksit) salımını 7 kat artırabiliyor ve bunun etkisi gübreleme kaynaklı emisyonlardan çok daha uzun sürüyor. Pestisitlerin toprağa etkisi epey karmaşık olsa da, organik/ekolojik ve konvansiyonel tarım sistemlerini karşılaştıran küresel ölçekteki çalışmalar gösteriyor ki, ekolojik çiftliklerdeki toprak daha fazla karbon tutuyor ve 14 kat daha hızlı karbon emilimi sağlıyor.&nbsp;5. Zehirsiz Sofralar Projesi’nin ikinci aşaması olan Zehirsiz Kentler neleri amaçlıyor?Pestisitlerin zararları dendiğinde akla önce tarımsal faaliyetler geliyor. Ancak giderek artan kentleşmeyle birlikte, kentsel yaşam alanlarımızda da pestisitlerin ve aynı kimyasal aktif maddeleri içeren biyosidal ürünlerin kullanımı artıyor. Belediyelerin pestisit ve biyosidal ürünler kullanımını azaltmasına yönelik başlatılan imza kampanyası <a fr-original-style="" href="https://www.change.org/ZehirsizKentler" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Change.org/ZehirsizKentler</a> ile belediyelerin “Zehirsiz Kentlere Doğru İyi Niyet Belgesi” imzalayarak zehirsiz kent olma niyetlerini göstermesini ve kentlerde yaşayanların bu konuda farkındalığını arttırmayı amaçlıyoruz. Siz de kampanyaya imza vererek destek olabilirsiniz.&nbsp;6. Buğday Derneği olarak her zaman mevsiminde beslenmenin önemine dikkat çekiyorsunuz. Dünyahali okuyucularına bu konuda neler tavsiye edersiniz?Her canlı gibi bitkilerin de belirli bir coğrafi bölge ya da iklime özgü genetik yapıları var ve bu yerel çeşitlerin her biri gün ışığı, nem ve sıcaklık gibi faktörlere ihtiyaç duyuyor. Mevsim dışı ve yerel çeşitliliği yansıtmayan tohumlardan yetiştirilen bitkiler alışık olmadıkları koşullara tabi tutuldukları için hastalıklara daha açık hale geliyor ve bu durum pestisit kullanımını artırıyor. Mevsiminde ve yetiştirildiği coğrafi bölgenin şartlarına uyum sağlamış yerel tohumlardan yetiştirilen gıdalarda ise pestisit kullanımı genellikle daha az oluyor ya da hiç kullanılmıyor.7. Son olarak, Türkiye’de yer alan sağlıklı ve güvenli gıdaya erişebileceğiniz ekolojik pazarları öğrenebilir miyiz?Ekolojik/Organik pazarlar, üreticiler ile tüketicilerin doğrudan iletişim kurmasını sağlıyor. Buğday Derneği tarafından Türkiye’de ilk kez Şişli Belediyesi iş birliğiyle 2006’da kurulan Şişli %100 Ekolojik Pazar'ın ardından organik pazarların sayısı, tüketici talebinin artışıyla 17’ye ulaştı. İstanbul’da Şişli, Kartal, Bakırköy, Küçükçekmece, Kadıköy, Beylikdüzü’nde, Ankara’da Ayrancı ve Çayyolu’nda, İzmir’de Bostanlı, Balçova ve yaz aylarında Çeşme’de, Eskişehir, İzmit, Konya ve Adana’da, mevsimsel olarak da Kayseri ve Burhaniye’de organik pazarlar kuruluyor.&nbsp;

Dünyahali

Pestisitler ve sağlığımız üzerindeki etkileri

Zehirsiz Sofralar Mümkün

<a fr-original-style="" href="https://www.izmir.bel.tr/tr/Haberler/soyer-o-gemiyi-geldigi-gibi-geri-gonderecegiz/47110/156" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">İzmir Büyükşehir Belediyesi</a>, sendikalar ve meslek örgütleri asbest ve tehlikeli atık yüklü Nao Sao Paulo gemisinin Aliağa'da sökülmesini durdurmak için dava açtı. Sabah saatlerinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Güney Kapısı önünde toplanan siyasi parti, sendika ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri “Aliağa dünyanın çöplüğü değildir, adaleti göreve çağırıyoruz” pankartları ile adliyenin içerisine doğru hareket etti. Yürüyüşte “Havama, suyuma, toprağıma dokunma”, “Zehirli gemiye dur de” ve “Ölüm gemisini geri göndereceğiz” sloganları atıldı.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Zehir kargosu: İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, yaptığı açıklamada “Ölüm gemisi, zehir gemisi diyoruz ama bir küçük düzeltmeye ihtiyaç var. Gelen gemi falan değil gemi olma özelliğini yitirmiş bir kargo geliyor. Bu kargo bir zehir kargosu. Gelen binlerce tonluk bir zehir." ifadelerini kullandı.</li></ul>

Aposto Gündem

İzmir Büyükşehir Belediyesi, sendikalar ve meslek örgütleri asbest yüklü geminin Aliağa'da sökülmesini durdurmak için dava açtı

🔔 Asbest yüklü geminin durdurulması için dava açıldı

<a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/mine-durusu-tanriover-53015336?miniProfileUrn=urn%3Ali%3Afs_miniProfile%3AACoAAAd_GDQBAkzWkCzwAbMHYu57H5rZe_c3j2A&lipi=urn%3Ali%3Apage%3Ad_flagship3_search_srp_all%3BtqAnO3z8QM%2BrZwm%2F3gSkng%3D%3D" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Prof. Dr. Mine Durusu Tanrıöver</a>Çocuklarla beraber büyümenin en keyifli taraflarından biri hiç bir animasyon filmini kaçırmamaktır! Animasyon filmlerinde her yaştan izleyici kendisine hitap eden bir mesaj, bir görüntü, bir duygu, bir fikir bulabilir. Yıllar sonra <a fr-original-style="" href="https://www.imdb.com/title/tt0382932/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ratatouille’yi</a> tekrar izlerken, filmin ana mesajı bende daha farklı bir ışık yaktı. Toprak Sergen’in müthiş sesiyle kendi yaşam amacını arayan fare Remy’nin kulağında çınlayan Şef Gusteau’nun ‘Herkes yemek yapabilir’ cümlesi gibi, benim de aklıma şu cümle düştü: ‘Herkes kendi gıdasını yetiştirebilir!'Yıllardır doğadan bu kadar kopuk yaşıyor olmamızın en olumsuz sonuçları arasında, sebze ve meyvelerin yetişmesinin doğal süreçlere dayanıyor olduğu gerçeğini unutmamız ve gıdamızın üretiminin karmaşık tarımsal faaliyetler gerektirdiği mitine inanmamız yer alıyor. Oysa ki, toprağa biraz eli değmiş bir insan için aksi hızlıca ispatlanabilir. Elbette ki, özellikle şehir hayatında, kendi çabamızla tüm ihtiyaçlarımızı karşılayacak ya da onlarca insanı doyuracak ölçekte bir üretim yapmamız mümkün olmayabilir. Ancak, inanın bana, salatanızı yapacak, çorbanıza katacak, türlülerinizi çoğaltacak sebzeleri, ağzınızı tatlandıracak meyveleri yetiştirmeniz gayet mümkün!Kendi gıdamızı yetiştirmekteki en büyük gayelerimiz, nereden geldiğini, nasıl büyüdüğünü, nelerle beslenip nelerle zehirlenmediğini bildiğiniz gıdalarla bedenimizi beslemektir. Endüstriyel tarımda ‘ilaç’ adı altında kullanılan ‘zehirlerin’ insan vücuduna belirgin şekilde alındığı, artan kullanımla beraber <a fr-original-style="" href="https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2658306" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">idrarda saptanma oranlarının ve düzeylerinin</a> de yıllar içerisinde arttığı gösterilmiştir. En sık kullanılan zehir olan <a fr-original-style="" href="https://www.turkiyeklinikleri.com/article/tr-glifosat-ve-glifosat-bazli-herbisit-kullaniminin-insan-sagligi-acisindan-riskleri-75385.html" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">glifosat</a> başta olmak üzere bu kimyasalların;&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">endokrin sistem faaliyetlerini bozma,&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">kansere zemin hazırlama,&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">bebeklerde gelişimsel bozukluklara yol açma gibi olumsuz etkileri olduğuna dair <a fr-original-style="" href="https://ehp.niehs.nih.gov/doi/10.1289/EHP10174?url_ver=Z39.88-2003&rfr_id=ori:rid:crossref.org&rfr_dat=cr_pub%20%200pubmed" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">moleküler çalışmalarla</a> da desteklenen bir çok bilimsel kanıt bulunmaktadır.&nbsp;</li></ul>Paketlenmiş halde aldığımız gıda ürünlerinin ambalajlarından kaynaklanan geri dönüştürülemeyen maddeler zehirli gazlar, kimyasallar ya da mikroplastik olarak hayatımıza geri dönmektedir. Gıdaların üretimden soframıza ulaşana kadar geçen süre içinde işleme, paketleme, transport ve saklama gibi süreçlerde ortaya çıkan önemli büyüklükteki <a fr-original-style="" href="https://ourworldindata.org/grapher/food-emissions-supply-chain?country=Beef+%28beef+herd%29~Cheese~Poultry+Meat~Milk~Eggs~Rice~Pig+Meat~Peas~Bananas~Wheat+%26+Rye~Fish+%28farmed%29~Lamb+%26+Mutton~Beef+%28dairy+herd%29~Shrimps+%28farmed%29~Tofu~Maize" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">karbon ayak&nbsp;</a>izini ise çoğu zaman hesaba pek katmıyoruz.&nbsp;Doğanın döngüleri ile senkronize olarak kendi gıdanızı yetiştirmeye başlamak için en muhteşem mevsimdeyiz. O zaman size gene bir reçete yazayım: Bu sefer reçetede bir doz istek, bol heyecan ve sahip olabildiğiniz kadar toprak var.&nbsp;İster küçük bir saksı, ister büyük bir bahçe! Sizi üzmeyecek sebzelerle de başlayabilirsiniz, ya da heyecanın dozunu arttırmak ve öğrenme eğrinizi hızlandırmak için bol çeşit ile de. Başlamak için özellikle tohum peşinde koşmanız bile gerekmez. Yer elması kabukları, filizlenmiş bir patates, bir arpacık soğanı, bir dal nane ya da kavrulmamış ayçiçeği çekirdeklerini ekerek zamanı geldiğinde tazecik sebzeleri hasat etmeyi beklemeye başlayabilirsiniz. Unutmadan söyleyeyim, ayçiçeği filizlerinin henüz iki yapraklı halleri çok besleyici <a fr-original-style="" href="https://www.attainable-sustainable.net/sunflower-sprouts/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">mikrofilizler&nbsp;</a>olarak tüketilebilir. Maydanoz, reyhan, marul, domates ve biber biraz emek ve ilgi ile masanıza her gün bir tabak salata olarak dönebilir. İç Anadolu kışına bile direnen bir çalı bitkisine sahip olan frambuaz, kokusu ve tadı ile sizi mest edebilir.&nbsp;Bedeninizi sağlıklı, karbon ayak izi düşük gıdalar ile beslerken, ruhunuzu da kendi gıdanızı üretmenin neşesi, gururu ve çiçeklerin güzelliği ile besleyebilirsiniz. Hele de organik atıklarınızı kompost olarak toprağa döndürebiliyorsanız, evde sürdürülebilir bir ekosistemi kurdunuz demektir! Elbette, özellikle orta ve büyük ölçekli bir üretimi hedefliyorsanız doğru sulama teknikleri, sürdürülebilir enerji tüketimi, ürün rotasyonu, kardeş bitkiler gibi konularda eğitim almanız şart.&nbsp;“Kendi gıdamızı yetiştirmeyi iklim krizi ile mücadelede nereye yerleştirebiliriz?”&nbsp;sorusuna ise pek çok yanıtım var:<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Gıdayı adil şartlarda, temiz ve karbon ayak izi en düşük şekilde topraktan tabağınıza getirirsiniz.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Organik atıkları kompost haline getirerek çöpünüzü azaltırsınız&nbsp;ve toprak üretirsiniz.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yediğiniz her lokmanın nereden geldiğini ve yetiştirmek için verdiğiniz emeği bildiğiniz için israf etmekten kaçınırsınız.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Beraber ekeceğiniz eşlikçi bitkilerin de yardımı ile arıların sağlıkla çoğalmasını ve beslenmesini sağlayacak bir ortama ev sahipliği yapabilirsiniz.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Doğanın kanunlarının size eğitmesine izin verir, mevsimsel döngülerle senkronize olursunuz, ruhunuzu dinlendirir ve sadeleşirsiniz.</li></ul><img src="https://images.aposto.com/2022/3/4/1650573027194.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.78" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">‘Tek sınırınız kendi ruhunuz!’ der Şef Gusteau. Bu tavsiyeye uyarak kendi hayat amacını bulmak ve hayallerine kavuşmak için insanlar tarafından öldürülmeyi bile göze alan ince ruhlu, sıradışı fare Remy’nin hikayesi mutlu sonla biter. Ve hikayesinin sonunda küçük şef Remy şöyle der ‘Biz karar verince değişim zaten başlar’. Haydi, siz de bugün kendi gıdanızı yetiştirmeye başlayarak kendi tarım devriminizin baş kahramanı olmak için harekete geçin!

Biz karar verince değişim zaten başlar.

Herkes Kendi Gıdasını Yetiştirebilir!

11 yaşımdayken Fransızca öğretmenim “Bir restoranda ‘poisson’ (balık) yerine ‘poison’ (zehir) isterseniz ölürsünüz.”&nbsp;demişti. Zaten menüsünde zehir olan bir restorana gittiyseniz bu riski kabul etmiş oluyorsunuz diye düşünebiliriz. Tek harften doğan bu sinsi ve ölümcül farkın Türkçedeki karşılıklarından biri de metanol ve etanol arasında var. Aslında düşününce hemen hemen her dilde var.&nbsp;Metil alkol:&nbsp;Türkiye’de alkollü içeceklerden alınan vergilerin sürekli artması sonucu, evinde alkollü içeceklerini kendi üretenler arttı. Birçoğu da yaptığı içkinin bilindik markalardan bile daha iyi olduğunu iddia ediyor ama herkesin kaliteli ve doğru malzemeye erişimi olamayabiliyor. Kaçak ya da ev yapımı içkiden sakatlanan veya hayatını kaybeden insan haberleri ise hemen hemen sıradanlaştı. Bu şekildeki zehirlenmelerin en bilindik sebebi de metanol ya da diğer adıyla metil alkol. O yüzden metanolün neden zehirli olduğuna biraz bakalım.Kötülüklerin anası: Etanol, alkollü içeceklerin etkin molekülü ve vücudumuz, çok yüksek oranda olmadığı sürece, etanolü tolere edebiliyor. Ayrıca etanol yıkıldığında oluşan maddelerin toksisitesi az ve bu moleküllerle etanolün kendisi, vücuttan, pek de zarara yol açmadan, atılabiliyor. Bu yüzden etanol tüketmekten hoşlanabiliyoruz. Kararında içki tüketiminin kişiyi rahatlatan, disinhibisyon yoluyla sosyalleşmeyi artıran ve genel olarak insanı pozitif bir moda sokabilen bir etkisi var. Abartılı tüketim ise bağımlılığa ve bu bağlamda birçok fizyolojik ve psikolojik sorunlara yol açabiliyor. Yıllardır insanlığın çeşitli amaçlar için kullandığı etanol, belki çok da masum değil ama kardeşi metanolün yanında melek gibi kalıyor. Metanol gerçek kötülerden. Etanol Thor’sa metanol Loki; etanol Habil’se metanol Kabil. Hatta “Alkol bütün kötülüklerin anası.” sözündeki alkol büyük olasılıkla metanol. En azından bence öyle.&nbsp;Vücuda etkisi:&nbsp;Aslında tükettiğimiz damıtılmış içkilerde, yumuşamış muşmulada ve vücudumuzda eser miktarda metanol var. Ancak bize zarar verecek seviyede değil. Fakat bir duble rakıdaki etanol miktarı kadar metanol tüketilirse zararlar ortaya çıkıveriyor. Metanol vücutta çeşitli moleküllere çevriliyor, bunlardan en tehlikelileri formaldehit ve formik asit. Formaldehiti mumyalamadan ve tahnitten (taksidermi) tanıyor olabilirsiniz. Canlı bir vücuda yapabileceklerini siz düşünün. Formik asit ise vücuda en çok zararı veren madde. Metanol tüketiminden sonra oluşan formik asit ve diğer asitlerin kan pH’ını düşürmesiyle, böbrekler başta olmak üzere, bazı organlar çökmeye başlıyor. Formik asit ve formaldehitten en hızlı etkilenen sistem de sinir sistemi. Özellikle gözümüzün algıladığı ışığı beynimizin başka bölümlerine ileten görsel sinirler bu moleküllere karşı çok duyarlı. Bu nedenle ölümle sonuçlanmayan metanol zehirlenmelerinde körlük sıklıkla görülen bir durum. Yüksek miktarda tüketim ise sistemik organ çökmesi dolayısıyla ölümle sonuçlanabiliyor. Metanol zehirlenmesinin etkilerinin görülmesi birkaç saatten birkaç güne kadar sürebiliyor. Özellikle, ilk görülen etkilerin sıradan sarhoşluğa benzemesi yüzünden de zehirlenmenin farkına geç varılması mümkün.&nbsp;Dert metanol, derman etanol:&nbsp;Zehirlenme ne kadar erken fark edilirse yapılan müdaheleler de o kadar çok işe yarıyor. Bu müdahelelerden biri de kana etanol enjekte edilmesi. Yanlış duymadınız. Halıya dökülen kırmızı şarabı çıkarmak için üstüne beyaz şarap dökmeye çalışan arkadaşınıza inanmak bile zorken metanolün panzehrinin etanol olduğunu kabullenmek biraz güç olabilir. Fakat bu iki molekül kimyasal olarak birbirine oldukça benzer ve etanol, metanolü zararlı moleküllere çeviren enzime bağlanarak bu kimyasalların oluşmasını engelliyor ve aslında kendisi de biraz zehirli olan etanolün panzehre dönüşmesi bu şekilde gerçekleşiyor.&nbsp;Kulkid’in Spin şarkısında da geçen İnsan ile Tanrı Arasındaki Konuşma&nbsp;şiirinde Muhammed İkbal’in Tanrı’ya söylediği gibi: “Zehri şuruba çeviren de benim [insan].”. Siz siz olun hangi zehri kimin şuruba çevirdiğinden emin olun.

zehir ile ilgili hikayeler